Έντυπη Έκδοση

Από τη Λακωνία στη Ν. Υόρκη

Ο Στίβεν (Στυλιανός) Αντωνάκος γεννήθηκε το 1926 στον Αγιο Νικόλαο Λακωνίας. Ηταν ο βενιαμίν της οικογένειας, που είχε τρία μεγαλύτερα αγόρια, τον Μπιλ, τον Τόνι, τον Πίτερ, και ένα κορίτσι, την Κανέλα.

Το 1930, όταν ο Στίβεν ήταν μόλις τεσσάρων ετών, η οικογένεια μετανάστευσε στην Αμερική, συγκεκριμένα στη Νέα Υόρκη, όπου μέχρι σήμερα ζει ο διάσημος εικαστικός. Μαζί με τη Χρύσα (που μια εποχή έμενε απέναντί του) αλλά και τον Λουκά Σαμαρά είναι οι πιο αναγνωρίσιμοι Ελληνοαμερικανοί καλλιτέχνες στη διεθνή εικαστική σκηνή.

Μεγάλωσε στο Μπρούκλιν, εκεί όπου διατηρούσε ο πατέρας του εστιατόριο. Ηταν μια κλασική ελληνική οικογένεια μεταναστών, που μιλούσε ελληνικά και διατηρούσε τις παραδόσεις. Ο ίδιος άλλωστε δηλώνει χριστιανός ορθόδοξος. Σήμερα, αν και μιλάει λίγα ελληνικά, καταλαβαίνει τη γλώσσα.

Σε αντίθεση με τα μεγαλύτερα αδέλφια του, η προσαρμογή για το μικρό Στίβεν ήταν ευκολότερη. Η ηλικία του επέτρεψε να μάθει τα αγγλικά όπως όλοι οι συνομήλικοί του Αμερικανοί, επομένως και να αφομοιωθεί χωρίς προβλήματα. Μετά το Γυμνάσιο υπηρέτησε δύο χρόνια στον αμερικανικό στρατό (1945-47) και μόλις απολύθηκε, εγγράφηκε στο Brooklyn Community College.

Ηθελε από μικρός να γίνει καλλιτέχνης. «Θυμάμαι ότι ήμουν πολύ νέος. Εβλεπα το μεγαλύτερο αδελφό μου να σχεδιάζει και το έκανε πολύ καλά. Αυτό με επηρέασε. Επιπλέον, και το εκπαιδευτικό σύστημα στη Νέα Υόρκη ήταν πολύ υποστηρικτικό», θυμάται σήμερα. Αλλά και η οικογένειά του και κυρίως ο πατέρας του.

«Σχολείο μου οι γκαλερί»

Πριν όμως συστηθεί ως εικαστικός καλλιτέχνης, δούλεψε στην εικονογράφηση. Δημιουργούσε διαφημιστικά για φαρμακευτικές εταιρείες και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία. Οταν τελείωνε τη δουλειά του έτρεχε στο εργαστήριό του και δούλευε τα έργα του. Δεν σπούδασε τέχνη. «Οχι, το σχολείο μου ήταν οι γκαλερί και τα μουσεία», τονίζει.

Τα πρώιμα έργα του στις αρχές της δεκαετίας του '50 ήταν σχέδια από μελάνι, αλλά και ζωγραφική σε καμβά. Στα μέσα της δεκαετίας είδε μια έκθεση του Λούτσιο Φοντάνα και αργότερα του Αλμπέρτο Μπούρι, που τον επηρέασαν καθοριστικά. Η ζωγραφική τού φαινόταν πια πολύ αργή για τις ιδέες που είχε στο κεφάλι του. Ετσι ξεκίνησε να φτιάχνει τα δικά του «ασεμπλάζ», χρησιμοποιώντας υλικά που έβρισκε στους δρόμους της Νέας Υόρκης. Και τότε «έβρισκες τα πάντα στους δρόμους», λέει, όπως ξύλο, καρφιά, υφάσματα, γράμματα και μαξιλάρια.

- Πώς μπήκε το νέον στην τέχνη σας;

«Το δυνατό χρώμα ήταν πάντα πολύ σημαντικό για μένα. Χρησιμοποίησα κόκκινες ηλεκτρικές λάμπες στη σειρά "Pillows", αλλά δεν έμεινα ικανοποιημένος. Θεωρούσα ότι η δουλειά μου γινόταν περισσότερο απλοϊκή, γεωμετρική και αφηρημένη. Τότε παρατήρησα τις νέον επιγραφές που έβλεπα όλη μου τη ζωή στη Νέα Υόρκη και άρχισα να πειραματίζομαι. Σύντομα, όταν συνειδητοποίησα τις δυνατότητες που μπορεί να μου προσφέρει αυτό το υλικό, πόσο ευμετάβλητο ήταν, δύσκολα συγκρατούσα τις ιδέες που είχα κι αυτό, πιστέψτε με, συμβαίνει μέχρι σήμερα. Ετσι, στις αρχές της δεκαετίας του '60 ξεκίνησα να φτιάχνω γεωμετρικές φόρμες από νέον. Φόρμες που δεν συμβολίζουν, ούτε αναφέρονται σε κάτι, εκτός από αυτό που είναι. Τα νέον μου αναφέρονται μόνο στην αρχιτεκτονική και το χώρο. Πιστεύω ότι υπάρχει ένας βαθύς και φυσικός δεσμός μεταξύ γεωμετρίας και χώρου. Αυτή η σύνδεση είναι η πηγή όλων των ιδεών μου, όλου του έργου μου. Και πιστέψτε με, το φως και ο χώρος παραμένουν ακόμη ένα μυστήριο για μένα».

- Τι είναι αυτό που αγαπάτε περισσότερο στο νέον;

«Δύο πράγματα: η φωτεινότητα που προσδίδει στο χρώμα και το πόσο διαφορετικά μπορεί κανείς να χειριστεί αυτό το υλικό. Ξέρετε, το νέον είναι στοιχείο της φύσης. Δεν είναι στατικό, κινείται μέσα στη λάμπα κι αυτό προκαλεί μια απίστευτη ένταση».

Ο Στίβεν Αντωνάκος γύρισε στην Ελλάδα για πρώτη φορά το 1956 σε ηλικία 30 χρόνων. Επισκέφτηκε το χωριό των γονιών του στη Λακωνία, συνάντησε εναπομείναντες συγγενείς (από την πλευρά της μητέρας του) και περιγράφει την εμπειρία ως «μοναδική και αξέχαστη από κάθε άποψη». Δεν ήταν μόνο η περιέργειά του που ικανοποιήθηκε, ούτε οι έντονα φορτισμένες συναισθηματικά στιγμές του ταξιδιού, ήταν και το περιβάλλον που τον επηρέασε. Η αρχιτεκτονική, το φως. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που χρόνια αργότερα παρουσίασε τη σειρά με τα «εκκλησάκια» που αποκαλεί «χώρους αυτοσυγκέντρωσης» (meditation spaces) ενώνοντας το νήμα της δικής του σύγχρονης τέχνης με τη βυζαντινή τέχνη. Εμπνευσή του ήταν ένα μικρό εκκλησάκι που είδε στο χωριό του χτισμένο από τους χωρικούς. Το 1997 με το «Παρεκκλήσι της Ουράνιας Κλίμακας» εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας.

«Πάντα οι Ελληνες με ρωτούν αν έπαιξε κάποιο ρόλο η καταγωγή μου. Ειλικρινά δεν μπορώ να απαντήσω», παραδέχεται. Πάντως, το αγαπημένο του χρώμα είναι το μπλε.

Από τη δεκαετία του '50 ακόμη και από τη δεκαετία του '80, οπότε και ερχόταν σχεδόν κάθε καλοκαίρι με την οικογένειά του (τη γυναίκα και την κόρη του) για διακοπές, βλέπει στη χώρα «ραγδαίες αλλαγές». «Αναφορικά με τη σύγχρονη τέχνη, είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος που βλέπω τόσες πολλές γκαλερί και τόσους πολλούς καλλιτέχνες να σπουδάζουν έξω και να επιστρέφουν στη χώρα τους με τόσες πολλές ιδέες. Με εντυπωσιάζει επίσης πόσες γυναίκες καλλιτέχνιδες υπάρχουν στην Ελλάδα σε σχέση με τον πληθυσμό».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Σχετικά θέματα: Εικαστικά
Γαλλική καθαρότητα και αμερικανικός γρίφος
Για το ίδιο θέμα
«Δεν μπλέκω τις πολιτικές πεποιθήσεις με την τέχνη»
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Ενα best-seller για το καλοκαίρι
Συνέντευξη:Στίβεν Αντωνάκος
«Δεν μπλέκω τις πολιτικές πεποιθήσεις με την τέχνη»
Μουσική
Το MTV 30άρισε
Μπλουζ ροκ μέθεξη
Οπλισμένος με σόουλ
Γνωρίζονταν πριν γνωριστούν
Αρχαίο Θέατρο Μαρώνειας
Ιλιάδα στη Μαρώνεια
Κριτική Θεάτρου
Ρομαντική περιδιάβαση στην τραγωδία
Συνέντευξη:Τσαρλς Λόιντ
«Σαν την κατσαρή ουρά ενός σκύλου»
Εικαστικά
Από τη Λακωνία στη Ν. Υόρκη
Γαλλική καθαρότητα και αμερικανικός γρίφος
Συνέντευξη:Νιλ Λαμπιούτ
«Η ζωή είναι σκληρότερη απ' το θέατρο»
Κομικ(ς)οδρόμιο
Το Μολυσματικό Σύνδρομο του Shintaro Kago
Σοβιετικοί ήρωες στα υπερηρωικά αμερικανικά κόμικς
Άλλες ειδήσεις
Νέες κυκλοφορίες