Έντυπη Έκδοση

Εννέα βιβλία αναζητούν το κοινό

Βιβλία από τους πάγκους των βιβλιοπωλείων

**Γκιεβγκιένι Ζαμιάτιν, Εμείς, μτφρ: Ειρήνη Κουσκουμβεκάκη, εκδόσεις Εξάρχεια, σ. 293, ευρώ 13

Ο αιρετικός ρώσος συγγραφέας Γκιεβγκιένι Ζαμιάτιν είναι συγγραφικός συγγενής του Οργουελ και του Χάξλεϊ, ενώ το «Εμείς» εντάσσεται στο πάνθεον των μεγάλων δυστοπικών μυθιστορημάτων του περασμένου αιώνα. Ο Ζαμιάτιν ήταν με τους μπολσεβίκους, αλλά διαφώνησε, αυτονομήθηκε, δεν έγινε κρατικός ποιητής, όπως εκείνοι που περιγράφει στο μυθιστόρημά του. Το «Εμείς» είναι μια κραυγή εναντίον κάθε ολοκληρωτικού καθεστώτος. Μετά την έκδοση του βιβλίου τού απαγορεύτηκε να ξαναγράψει. Ο Γκόγκολ παρενέβη ώστε να φύγει από τη σταλινική Ρωσία το 1931 και να ζήσει τα λίγα εναπομείναντα χρόνια της ζωής του πάμφτωχος στο Παρίσι.

Στο «Εμείς» περιγράφει μια μελλοντική ολοκληρωτική κοινωνία, όπου η λογική είναι κυρίαρχη και οι άνθρωποι έχουν για ονόματα αριθμούς. Η πείνα και η αγάπη, οι κύριες αιτίες της ανθρώπινης δυστυχίας, έχουν νικηθεί από τους μηχανισμούς του Μονοκράτους. Επιτέλους οι άνθρωποι έχουν καταφέρει να ξεφύγουν από την άγρια κατάσταση της ελευθερίας και είναι καταδικασμένοι να είναι ευτυχισμένοι. Η αγάπη έχει μαθηματικοποιηθεί και έχει κηρυχθεί σεξουαλικός νόμος: «Κάθε αριθμός (εννοεί κάθε άνθρωπος) έχει δικαίωμα πρόσβασης σε κάθε άλλο αριθμό ως σεξουαλικό αγαθό». Ο πρωταγωνιστής και αφηγητής της ιστορίας καταγράφει ελεύθερα τις σκέψεις του και όσα συμβαίνουν στη ζωή του. Σοκάρεται με αυτή την ελευθεριακή του τάση. Αμφισβητεί το όραμα του Μονοκράτους, την προσωπική του αποστολή. Είναι ένας ρομαντικός ήρωας που αναζητεί διέξοδο... στον έρωτα; Θα καταλήξει όμως στον πάγκο της Μεγάλης Εγχείρησης.

**Γιώργος Δουατζής, Πατρίδα των καιρών, εκδόσεις Καπόν, σ. 48, ευρώ 10,65

Ποιήματα σφυρηλατημένα με εσωτερική δύναμη και βαθιά σκέψη. Για όσα συμβαίνουν γύρω μας, μέσα μας, ετούτες τις παράξενες μέρες. Ποιήματα βαγόνια που ακολουθούν την ατμομηχανή της εποχής. «Νόμισες δεν είναι πόλεμος/ γιατί δεν είδες αίματα και τραυματίες/ όμως είδες εκείνους τους νεκρούς/ σκυμμένους σε κάδους σκουπιδιών/ καταμεσήμερο στο κέντρο της πρωτεύουσας/ ικέτες στα απορρίμματα μεγακαταστημάτων [...] Πόσοι/ σκοτωμένοι βαδίζουν στους δρόμους/ πόσοι να ήξερες/ άβουλοι, ρομπότ, νεκροί/ μες στα πανάκριβα κουστούμια [...] Με τους αιώνες να περνάνε βιαστικοί/ ήρθε λοιπόν τούτη η μεγάλη ώρα/ να μιλήσουμε θρυμματίζοντας/ τα κελύφη της εσωστρέφειας/ που αφανίσανε συλλογικά αιτούμενα/ έφερε δάκρυα στα μάτια/ των παιδιών και των αθώων/ κι ευδαιμονία πλαστική/ σκιά βαριά/ στα δίκια των ανθρώπων.

**Ε. Howard Hunt, Ο Αμερικανός κατάσκοπος, μτφρ: Ρένα Χάτχουτ, εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί, σ. 455, ευρώ 24,90

Εγινε πασίγνωστος ως αποτυχημένος πράκτορας, όταν ξέσπασε το Watergate, το σκάνδαλο που συντάραξε τις ΗΠΑ. Ο Νίξον τον απαρνήθηκε και τον έκλεισαν στη φυλακή για 33 μήνες. Ο Hunt επιχειρεί να πάρει την εκδίκησή του, από τον αχάριστο πρόεδρο, έστω και καθυστερημένα. Παρουσιάζει τον εαυτό ως θύμα, ένα απλό εκτελεστικό όργανο που πάντα έκανε εκείνο που του έλεγαν οι ανώτεροι. Υπηρέτησε την πατρίδα του με αυτόν τον τρόπο για πάνω από 20 χρόνια, αλλά για κακή του τύχη έμπλεξε με το διεστραμμένο μυαλό του Νίξον και οδηγήθηκε στην καταστροφή. Ο Hunt ήταν και συγγραφέας κατασκοπευτικών μυθιστορημάτων την εποχή που δεν ήταν ακόμα δακτυλοδεικτούμενο μαύρο πρόβατο, αλλά ένας κρυφός πράκτορας της CIA. Ελαβε μέρος στις σημαντικότερες μυστικές επιχειρήσεις του ψυχρού πολέμου. Με το βιβλίο αυτό προσπαθεί να εξιλεωθεί στη συνείδηση των πατριωτών του αποκαλύπτοντας την κατασκοπευτική του δράση.

**Χάουαρτν Ζιν, Διακηρύξεις Ανεξαρτησίας, μτφρ: Δημήτρης Κωνσταντίνου, εκδόσεις Εξάρχεια, σ. 373, ευρώ 16,31

Ο πανεπιστημιακός και θεατρικός συγγραφέας Χάουαρντ Ζιν δεν στάθηκε ουδέτερος παρατηρητής, πήρε θέση σε όσα συνέβαιναν γύρω του. Τάχθηκε στο πλευρό των από Κάτω, στράφηκε εναντίον της μακιαβελικής λογικής των πλουσίων και των κυβερνήσεων. Εβαλε σκοπό της ζωής του να καταδείξει τα ιστορικά εγκλήματα της εξουσίας, προκρίνοντας ένα μη βίαιο δρόμο προς τη μελλοντική κοινωνία. Εκείνον της μαζικής ανυπακοής, γιατί «είναι πιο ορθό οι πολίτες να ακολουθούν το δίκαιο παρά τους νόμους, οι οποίοι γίνονται από τους ισχυρούς προς όφελος των ισχυρών». Στις «Διακηρύξεις Ανεξαρτησίας» ο Χάουαρντ Ζιν αποδομεί την κυρίαρχη αμερικανική ιδεολογία, τη λογική του μακιαβελισμού και λοιδορεί την κατ' επίφαση «δημοκρατία» του καπιταλισμού. Τη «δημοκρατία» που ίσοι και ελεύθεροι είναι μόνο οι πλούσιοι. Επιχειρηματολογεί κατά του πολέμου και των δεινών του. Εξηγεί ότι ο πόλεμος δεν είναι μέσα στην ανθρώπινη φύση, αλλά επιλογή μιας απάνθρωπης ελίτ. «Η μεγάλη πρόκληση της εποχής μας», γράφει ο Ζιν, «είναι πως θα κατακτήσουμε τη δικαιοσύνη με αγώνα αλλά χωρίς πόλεμο». Και συνεχίζει: «Η μη βία δεν σημαίνει αποδοχή αλλά αντίσταση, όχι αναμονή αλλά δράση». Για τον Ζιν υπέρτατη δύναμη δεν είναι τα όπλα, αλλά οι άνθρωποι που αγωνίζονται.

**Pierre Boulez, Ας σκεφτούμε τη μουσική σήμερα, Από τα σεμινάρια του Ντάρμστατ (1963), μτφρ: Θωμάς Σλιώμης, εκδόσεις Πατάκης, σ. 232, ευρώ 15,14

Στο μυθικό για τα πρωτοποριακά μουσικά δρώμενα Ντάρμστατ πραγματοποιήθηκε τις δεκαετίες του '50 και του '60 η επανεξέταση μουσικών συμβάσεων αιώνων. Τα ντοκουμέντα του Ντάρμστατ αποτελούνται από θεωρητικές προσεγγίσεις και μουσικά έργα, από μουσικές ιδέες που εναντιώθηκαν στις μουσικές συμβάσεις. Ιδέες που αποτυπώθηκαν στο έργο των Μπέριο, Λίγκετι, Ξενάκη, Νόνο, Στοκχάουζεν και φυσικά του Μπουλέζ. Στο βιβλίο παρατίθενται σεμινάρια-μαθήματα τα οποία πραγματοποίησε ο Μπουλέζ το 1963 στο Ντάρμστατ. Μια σειρά από θεωρήσεις του συνθέτη που αφορούν το πρωτογενές υλικό, τις δομές, τους τρόπους λειτουργίας, τα πεδία μέσα στα οποία δημιουργείται ένα μουσικό έργο.

**Βασίλης Μανουσάκης, Ανθρώπων όνειρα, εκδοτικός Οίκος Σταμούλης Αντ., σ. 143, ευρώ 14,77

Πρόκειται για μια συλλογή διηγημάτων πολλά από τα οποία είναι εμπνευσμένα από ποιήματα του Καβάφη. Οπως το «Εργοστάσιο ονείρων» με πρωταγωνιστή τον Φαρούκ που εγκατέλειψε την Αίγυπτο για την Κρήτη ή την ιστορία του καθηγητή κύριου Ζαχαρία Στυγερού και του μαθητή του Ιάκωβου που τελικά βρήκε τη δική του Ιθάκη. Ο Βασίλης Μανουσάκης επιλέγει στα περισσότερα διηγήματα την οδό της γοητευτικής αποστασιοποίησης της τριτοπρόσωπης αφήγησης· οδό χαραγμένη με χιούμορ, καθημερινότητα, αλλά και αμεσότητα, όπου κάπου στο τέλος παραμονεύει η έκπληξη. Το «Μήπως ξέχασα», παρ' ότι αφηγηματικά διαφοροποιείται από τα υπόλοιπα διηγήματα (είναι γραμμένο σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση), είναι μία από τις πιο ξεκαρδιστικές ιστορίες του βιβλίου.

**Dani Shapiro, Το κορίτσι με τη σαύρα, μτφρ: Μαρία & Ελένη Παξινού, εκδόσεις Modern Times, σ. 293, ευρώ 16,90

Η Κλάρα έχει εγκαταλείψει τη μητέρα της εδώ και δεκατέσσερα ολόκληρα χρόνια. Εχει φτιάξει μια νέα ζωή μακριά από όσα τη στοιχειώνουν στο παρελθόν. Το τηλεφώνημα που την ενημερώνει πως η μητέρα της είναι βαριά άρρωστη τη συνταράσσει. Της θυμίζει τα παλιά, την εποχή που ήταν η μούσα της διάσημης φωτογράφου Ρουθ Νταν· της μητέρας της. Πάνω στη μικρή Κλάρα χτίστηκε η καριέρα της. Οι άσχημες εικόνες που είχε απωθήσει ξαναέρχονται στη σκέψη της· η αναμέτρηση με το παρελθόν είναι αναπόφευκτη. Ενα καλογραμμένο ανάγνωσμα για μια παράξενη σχέση μητέρας και κόρης.

**Vincent Delecroix, Το παπούτσι στη στέγη, μτφρ: Νίκη Καρακίτσου-Ντούζε & Μαρία Κασαμπάλογλου-Ρόμπλεν, εκδόσεις Γκοβόστη, σ. 205, ευρώ 12,11

Το Παρίσι, μια πολυκατοικία, ένα παπούτσι πεταμένο σε μια στέγη. Τα στοιχεία αυτά συνδέουν τους πρωταγωνιστές των ιστοριών του βιβλίου. Ενα ονειροπόλο κοριτσάκι, ένας ερωτευμένος διαρρήκτης, ένας παρουσιαστής της τηλεόρασης, μια παράξενη γριούλα και τόσοι άλλοι διαπλέκουν τη μοναξιά τους με αφορμή ένα πεταμένο παπούτσι. Γλυκόπικρες ιστορίες με χιούμορ και φιλοσοφική διάθεση.

**R.Μ Sainsbury, Παράδοξα, μτφρ: Παναγιώτης Παπαχρήστου, εκδόσεις Κέδρος, σ. 296, ευρώ 18

Στο βιβλίο παρουσιάζονται μια σειρά από γνωστά και άγνωστα παράδοξα και υποδεικνύονται τεχνικές σκέψης βάσει των οποίων μπορούμε να τα αντιμετωπίσουμε. Ξεκινώντας από το παράδοξο του Ζήνωνα, περνάμε στο παράδοξο του σωρού, του Νιούκομπ, το παράδοξο των κοράκων και του Ράσελ. Κάνοντας χρήση της λογικής και της μεθοδικής σκέψης, ο συγγραφέας αναλύει τα παράδοξα, καλώντας μας να τον ακολουθήσουμε σε ένα ταξίδι στον κόσμο της σπαζοκεφαλιάς.

**Κωνσταντίνος Κοκόσης, Το μακρύ ταξίδι του Αχιλλέα, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, σ. 144, ευρώ 10

Ο Αχιλλέας αφηγείται στο ντιβάνι του ψυχαναλυτή τα παιδικά του χρόνια. Το παρελθόν της οικογένειάς του, την πολιτική προσφυγιά στις χώρες του ανατολικού μπλοκ που τον έχει ταράξει ψυχολογικά. Η μάνα του Σκοπιανή, αλλά «γκρεκομάνα». Ο φάκελός του είναι ακόμα ανοιχτός κι εκείνος κάνει «μαθήματα Ιστορίας» στις αστυνομικές αρχές. Μιλά για τις εμπειρίες του ως γιος πολιτικών προσφύγων στις χώρες του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Πετυχημένοι διάλογοι αποκαλύπτουν τη μυθοπλαστική βιογραφία του πρωταγωνιστή, μα «μια υποδόρια και ύπουλη δύναμη (τον) οδηγούσε κατευθείαν...» στο άδοξο τέρμα. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Στη στήλη
Από τους πάγκους των βιβλιοπωλείων
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Αλύτρωτες ψυχές
Πάλι για το θαύμα τής Λούλας Αναγνωστάκη
Από τις 4:00 στις 6:00
Θυμώνω εύκολα και τραγουδώ...
Αξίζει μεγαλύτερη προσοχή
Αφανής Αναγνώστης
Δυο-τρία πράγματα που έμαθα γι' αυτή
Κριτική βιβλίου
Η βελόνα και το πηγάδι
Το κλεμμένο παιδί
Μία Καρυάτις στο Δεκέμβρη του '44
Δεσποινίς ετών 60 με τα... τυχερά της
Η Αφρική του Μοράβια
Αποφεύγοντας την ομοιογενοποίηση του κειμένου
Με θέα το Σύμπαν
Ποιος μπορεί να πει με βεβαιότητα τι είναι σωστό και τι λάθος;
Λαογραφίες, λαϊκοί πολιτισμοί, ταυτότητες
Προδημοσίευση
...Ιούς, Μανιούς, ίσως και Aqua Marina
Νερό
Άλλες ειδήσεις
Θεατρικό δρώμενο
22η έκθεση βιβλίου
Πολωνός ελαιοχρωματιστής
Περιοδικά
Ποντάρω μονάχα στο ακατόρθωτο