Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

Πεντάλ

  • Πράσινη αειφόρος ανάπτυξη

    Τα παιδιά που περνούσανε και τον κόσμο κατέβαιναν με ποδήλατα γέμισαν τον αέρα φωνές. Και στο δρόμο μας σύρριζα από όλους ο ένας λίγη σκόνη που άφηνε, από κάτω του το ποδήλατο σταματώντας, εκείνος και αποδήλατος έφευγε από τις κορφές των δέντρων ψηλά, και οι άλλοι τρέχοντας προλαβαίνανε πιο κάτω το ίδιο, στη γειτονιά του καθένας, ώσπου ο αέρας γέμιζε από όλους τους δρόμους εκείνη την ώρα αγόρια που ανέβαιναν αντί για πουλιά.

    Ποίημα της Ελένης Βακαλό. Ο ποδηλάτης το βρήκε παλαβούτσικο αλλά του άρεσε και γιατί του φαίνεται πως κάτι ανεδαφικό καμαρώνει εκεί με τα παιδιά και τα ποδήλατα.

    ****************

    Οταν ο Δίας, ύστερα από του ήλιου το γύρισμα εξήντα μέρες του χειμώνα δώση να τελειώσουν, τότε ο αστερισμός του Αρκτούρου, αφήνοντας τα ιερά ρέματα του Ωκεανού, ανατέλλει για πρώτη φορά λάμποντας στην άκρη του ζόφου. Τότε αντάμα η χελιδόνα, η κόρη του Πανδίονα, ξανασηκώνεται στο φως: Είν' η καινούργια άνοιξη που γεννιέται για τους ανθρώπους.

    Ησίοδος, σε μετάφραση Παναγή Λεκατσά.

    Ξεκινάει η σημερινή σελίδα έτσι επειδή είμαστε στην καρδιά της άνοιξης, επειδή το απόσπασμα αυτό του φάνηκε όμορφο του ποδηλάτη καθώς αφήνει τελευταίους τους ανθρώπους, και επειδή το βρήκε μπροστά του σ' έναν τόμο με δεκατέσσερα μελετήματα, αφιερωμένο στον Ηρόδοτο, «τον ιστορικό που θαυμάστηκε αλλά και αμφισβητήθηκε με ιδιαίτερο πάθος (...) που δεν κατόρθωσε να απεξαρτηθεί από το πλαίσιο της ιστορίας και της διδασκαλίας της ούτε μετακινήθηκε από τη θέση του γοητευτικού παραμυθά», ο οποίος αφήνει το χρόνο να κυλήσει αβίαστα, χωρίς να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη χρονολογική σειρά των πραγμάτων, έρχεται όμως πάντα δεύτερος στη συνείδηση των αναγνωστών σε σχέση με τον Ομηρο. (Ιστορίη, Ηρόδοτος, Δεκατέσσερα μελετήματα, επιλογή - επιμέλεια: Αλεξάνδρα Μελίστα, Γαβριέλα Σωτηροπούλου, Εκδόσεις Σμίλη, Αθήνα 2004). Το συγκεκριμένο μελέτημα από το οποίο το απέσπασε στη βόλτα του είναι του γάλλου μελετητή David Bouvier και μιλάει για τον χρονολογικό και μετεωρολογικό χρόνο στους πρώτους Ελληνες ιστορικούς. Ο ποδηλάτης τυχαίνει να μην ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την Ιστορία αλλά γοητεύεται από τις ιστορίες.

    Μια μικρή παρένθεση για τον μεταφραστή του ανοιξιάτικου αποσπάσματος, τον Παναγή Λεκατσά

    Παναγής Λεκατσάς (1911-1970)

    Παιδί από φτωχή οικογένεια, αυτοδίδακτος στην αρχαιοελληνική γραμματολογία και αφοσιωμένος (κυριολεκτικά σκυμμένος πάνω, θα έλεγε ο ποδηλάτης) έως το θάνατό του, στη φιλολογία και την εθνολογία (ίσως ακόμη ένας λόγος που ενδιαφέρθηκε για τις Ιστορίες του Ηροδότου), καίτοι είχε σπουδάσει νομικά. Διανοούμενος της ελληνικής αριστεράς, όπως θα λέγαμε σήμερα: Παντρεμένος με την πεζογράφο Εύα Βλάμη (1914-1974) που αμφιβάλλω αν κι αυτή απολαμβάνει την τιμή να τη θυμούνται πολλοί από το λογοτεχνικό σημερινό στερέωμα, αφού υπήρξε μετά πάθους λιγομίλητη, χαμηλόφωνη, σκοπίμως ολιγογράφος. Παρότι η γλώσσα μπορεί να σας φανεί κάπως ξεπερασμένη, αν βρείτε το Στον αργαλειό του φεγγαριού, πάρτε το να το διαβάσετε, γιατί η συνεπής φαντασία του θα σας αφοπλίσει. Η τελευταία του έκδοση είναι, αν δεν κάνω λάθος, από το Βιβλιοπωλείον της Εστίας το 1995, και οι σελίδες του μόλις 195. Ανήκουστο για μυθιστόρημα, παρατηρεί χαμογελαστός ο ποδηλάτης.

    εξάλλου

    «Οι μακροσκελείς αφηγήσεις του Dickens μπορεί να μην είχαν αποτελέσει ολόκληρα μυθιστορήματα, αν ο συγγραφέας δεν επιχειρούσε να ικανοποιήσει τις επιθυμίες ενός καθιερωμένου αναγνωστικού κοινού που ζητούσε τρίτομα βιβλία. Ο Ηρόδοτος δεν μπορούσε να βασιστεί σε κανένα τέτοιο ακροατήριο».

    Stewart Flory, αμερικανός μελετητής του Ηροδότου, σε άρθρο του από τον ίδιο παραπάνω τόμο (Ιστορίη, Ηρόδοτος, Δεκατέσσερα μελετήματα ).

    Το Κοινόβιο

    «και είναι τάχα απλό πράγμα

    να πεις νερό ή στενά παπούτσια.»

    Δ. Ν. Μαρωνίτης

    Ο απλός ο λόγος και ο τίμιος

    Και οι κόλακες να γυροφέρνουν το βασίλειο

    Η πουτάνα με το σκυλάκι και το βλέφαρο.

    Σε πόσα μέρη χωρισμένος ο αυλόγυρος

    Πόσες τάξεις πραγμάτων

    Πόσα χρονοδιαγράμματα.

    Μας μπέρδεψαν

    Μας έκαναν άνω κάτω

    Μας ρήμαξαν

    Ψελλίσματα τώρα και αινίγματα

    Ακατανόμαστα.

    Η φωνή σου κάπου κάπου και ο άνεμος

    Και η νύχτα με την ξεχαρβαλωμένη στέγη

    Ποίημα της Μαρίας Κυρτζάκη από τη συλλογή Κύκλος (1976) και τη συλλογική έκδοση των ποιημάτων της (1973-2002) με τίτλο, στη μέση της ασφάλτου.

    Η Μαρία Κυρτζάκη είναι από τις σημαντικότερες ποιήτριες που διαθέτει η γενιά του '70. Λίγοι της έδωσαν τη σημασία που έπρεπε και πρέπει. Και πώς αλλιώς να γίνει όταν ένας άνθρωπος, και μάλιστα γυναίκα, δεν μάχεται καθημερινά για την αναγνώριση και την επιβράβευσή του. Η ποσόστωση των γυναικών στις βραβεύσεις δεν ισχύει στη λογοτεχνία όσο και στο Κοινοβούλιο.

    Τι κρίμα για την κυρία Μπιρμπίλη. Κουρελόχαρτο της το κάνανε το νομοσχέδιο, κι αυτή με το κεφάλι σκυμμένο, αντί, ας πούμε, να βάλει τις φωνές και να τις ακούσει κι ο φίλος της ο Γιώργος Παπανδρέου. Ολες οι πτέρυγες του Κοινοβουλίου εναντίον της. Ολες οι περιοχές της χώρας. Δωδεκάνησα και Κυκλάδες, Μακεδονία και Πελοπόννησος. Μικρά και μεγάλα νησάκια, Λάος, Ν. Δημοκρατία, και κυρίως Πασόκ!, -σοσιαλιστικό κόμμα εξάλλου-, κεντρικές και περιφερειακές διοικήσεις, συνθήκες κρίσεως, πιέσεις και τροπολογίες, επάρκεια και ανεπάρκεια του Κράτους, συνέχεια και συνέπεια του Κράτους, Υπατία, μεγαλοσυμφέροντα και μικροσυμφέροντα, κυρίως, ανάγκη! Η καημένη η κυρία Μπιρμπίλη. Ακόμη μια φορά η μειονότητα αποδείχτηκε μειοψηφία. Οι βουλευτές έχουν το μάτι τους στο τσεπάκι τους στην περιφερειούλα τους. Η συζήτηση στη Βουλή για το επίμαχο νομοσχέδιο για την προστασία της βιοποικιλότητας και των χαρακτηρισμένων ως περιοχών natura (μάλλον δεν αποδέχονται καν τη λατινογενή καταγωγή της λέξης) πρέπει να την προβλημάτισε για τη συμμετοχή της στο κυβερνητικό σχήμα. Αθώα προσήλθε. Αφού οι Ελληνες θεωρούν την ομορφιά της χώρας τους δεδομένη και αειφόρο.

    Η Δημοκρατική Αριστερά υποστήριξε την πλήρη απαγόρευση της δόμησης στις περιοχές. Μπράβο της αλλά κι αυτή μειοψηφία-μειονότητα. Οι δημοσιογράφοι τουμπεκί, εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις. Αλλα τους απασχολούν κι αυτούς κυρίως. Αφού ώρα έξι και μισή το πρωί ενημερωνόμαστε όλοι για τις τύχες και τις μεταγραφές του ελληνικού και ξένου ποδοσφαίρου. Ας χτίσουμε λοιπόν! Υπέρ πάντων τα φράγκα και η προσωπική ιδιοκτησία. Ε, πια, ας τελειώνει τουλάχιστον το άλλοθι των τετρακοσίων χρόνων Τουρκοκρατίας για τη νεοπλουτίστικη βλαχιά μας. Εξάλλου τότε υπήρχαν και μερικοί οπλαρχηγοί που δεν χαμπάριαζαν από Κοινοβούλια.

    ΕΡΩΤΙΚΟ

    Θα σε πάρει ο άνεμος

    Σαν τα φύλλα των δέντρων

    Σαν τους ένοικους και τους ταξιδιώτες

    Αφού πρώτα

    Αδειάσεις τον παλιό χώρο

    Συγκεντρώσεις τις αποσκευές σου

    Γυμνοί τοίχοι

    Γυμνά δάπεδα

    Κλειδώνοντας την πόρτα

    Επιστρέφοντας στον ιδιοκτήτη τα κλειδιά

    Προτρέποντάς τον να τοποθετήσει στην είσοδο

    Το ενοικιαστήριο

    Κι αυτό της Μαρίας Κυρτζάκη. Από την πρώιμη συλλογή της, Οι Λέξεις (1973). Κι εκεί είχε βέβαια προδεί το μέλλον, προτάσσοντας ως μότο τους παρακάτω τρεις στίχους του Σεφέρη που τους παραθέτει ο ποδηλάτης με «ευχαρίστηση» :

    Στην πολιτεία που έγινε πορνείο

    μαστροποί και πολιτικές

    διαλαλούν σάπια θέλγητρα *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Αλύτρωτες ψυχές
Πάλι για το θαύμα τής Λούλας Αναγνωστάκη
Από τις 4:00 στις 6:00
Θυμώνω εύκολα και τραγουδώ...
Αξίζει μεγαλύτερη προσοχή
Αφανής Αναγνώστης
Δυο-τρία πράγματα που έμαθα γι' αυτή
Κριτική βιβλίου
Η βελόνα και το πηγάδι
Το κλεμμένο παιδί
Μία Καρυάτις στο Δεκέμβρη του '44
Δεσποινίς ετών 60 με τα... τυχερά της
Η Αφρική του Μοράβια
Αποφεύγοντας την ομοιογενοποίηση του κειμένου
Με θέα το Σύμπαν
Ποιος μπορεί να πει με βεβαιότητα τι είναι σωστό και τι λάθος;
Λαογραφίες, λαϊκοί πολιτισμοί, ταυτότητες
Προδημοσίευση
...Ιούς, Μανιούς, ίσως και Aqua Marina
Νερό
Άλλες ειδήσεις
Θεατρικό δρώμενο
22η έκθεση βιβλίου
Πολωνός ελαιοχρωματιστής
Περιοδικά
Ποντάρω μονάχα στο ακατόρθωτο