Έντυπη Έκδοση

Από πού προήλθε ο αντισημιτισμός του Χίτλερ;

Gotz Aly

Το λαϊκό κράτος του Χίτλερ

εκδ. Κέδρος, Αθήνα, σ. 518

Ο Gotz Aly θέτει σημαντικά ερωτήματα στις σελίδες του βιβλίου του, που δεν αφορούν τη νοτιοανατολική Ασία, αλλά την Ευρώπη και ειδικότερα τη Γερμανία του Χίτλερ.

Ερωτήματα που ενδιαφέρουν την ευρωπαϊκή και γενικότερα τη διεθνή κοινή γνώμη, ανάμεσά τους οπωσδήποτε και την ελληνική.

Πρώτο ερώτημα: Από πού προήλθε αυτός ο έντονος αντισημιτισός του Χίτλερ και των ναζί;

Γιατί η πλειονότητα των Γερμανών, και ιδιαίτερα των λαϊκών τμημάτων ή τουλάχιστον ένα μεγάλο τμήμα τους, ανέχτηκε και σιώπησε μπρος στη χιτλερική θηριωδία;

Για τον Aly τα δύο ερωτήματα συνδέονται μεταξύ τους και η απάντηση είναι: Το λαϊκό κράτος του Χίτλερ, η απόδοση κοινωνικών παροχών στα λαϊκά στρώματα, όπως επίσης η καταβολή ικανοποιητικών μισθών στους φαντάρους και άλλων βοηθημάτων, συνέβαλαν στο να πετύχουν τη συνενοχή και τη συναίνεση πλατιών λαϊκών στρωμάτων στις ναζιστικές αυθαιρεσίες. Ο Χίτλερ αντιλαμβανόταν πολύ καλά ότι για να επιβάλει τη γερμανική κυριαρχία σε παγκόσμιο επίπεδο χρειαζόταν έναν στρατό ικανοποιημένο από υλική άποψη. Από πού αντλούσε η ναζιστική Γερμανία τους πόρους για την κοινωνική της πολιτική; Από την καταλήστευση των κατακτημένων λαών, και ιδιαίτερα από την ευρωπαϊκή εβραϊκή κοινότητα που κυριολεκτικά ξεζουμίστηκε οικονομικά και εξοντώθηκε, ώστε να μην μπορεί να διεκδικήσει τα όσα είχε χάσει.

«Η τράπεζα του Ράιχ -γράφει ο Aly- ασχολήθηκε πολλαπλά με τη λεηλασία των κατακτημένων χωρών και των Εβραίων της Ευρώπης. Εισέπραξε όχι μόνο το χρυσό από τα δόντια, τα κοσμήματα, ένα μέρος των μετοχών και το συνάλλαγμα των δολοφονημένων, αλλά εγκατέστησε σε κάθε κεντρική τράπεζα των κατακτημένων χωρών έναν γερμανό επιθεωρητή», που έπρεπε να φροντίζει για την οικονομική ενίσχυση της Βέρμαχτ, για την είσπραξη των εισφορών και για εσωτερικά μέτρα σχετικά με τη νομισματική σταθεροποίηση. Γι' αυτό τον σκοπό εφαρμόστηκε συστηματικά επίσης η ρευστοποίηση σε χρήμα της περιουσίας των Εβραίων (σ.σ. 50-51).

Ο συγγραφέας ασχολείται αρκετά εκτεταμένα με την υπόθεση του αφανισμού των Εβραίων της Θεσσαλονίκης και κυρίως την καταλήστευσή τους, όπου θεωρεί ως συνυπεύθυνες τη χιτλερική κυβέρνηση, όπως και την ελληνική κατοχική κυβέρνηση της περιόδου.

Ο Aly απομακρύνεται από την άποψη ενός τρελού ή παρανοϊκού Φίρερ που παρέσυρε τους Γερμανούς και προσανατολίζεται σταθερά στη σύνδεση της πορείας της χιτλερικής Γερμανίας με καθαρά οικονομικά και κοινωνικά αίτια. Πρόκειται για μια αξιοπρόσεκτη άποψη, που προκάλεσε σειρά συζητήσεων στη σύγχρονη Γερμανία. Η θέση του Aly χρήζει σοβαρής μελέτης και όταν ακόμα υπάρχουν αντιρρήσεις, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση εξόντωσης των Τσιγγάνων, όπου διαφαίνεται περισσότερο ο ρατσισμός παρά κάποιο βαθύτερο οικονομικό κίνητρο.

Αλλά στην περίπτωση των Εβραίων η θέση τού Aly μοιάζει πειστική.

Τι συμβαίνει στη ζούγκλα; Η τίγρη που επιτίθεται με απίστευτη αγριότητα και κατασπαράσσει το ελάφι και τα ελαφάκια, επιστρέφει στη φωλιά της για να θρέψει με στοργή τα νεογνά της, που κι αυτά με τη σειρά τους θα γίνουν οι δήμιοι των άλλων μικρότερων ζώων.

Ας θυμηθούμε τα λόγια του Χίτλερ:

«Στο εσωτερικό του γερμανικού λαού μέγιστη λαϊκή ενότητα και δυνατότητα μόρφωσης για τον καθένα, προς τα έξω όμως, απόλυτη θέση κυρίαρχου» (σ. 33).

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον από ελληνικής πλευράς παρουσιάζει το κεφάλαιο «Τα ίχνη του χρυσού», που περιλαμβάνει τα υποκεφάλαια: «Πληθωρισμός στην Ελλάδα», «Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης», «Χρυσός στο χρηματιστήριο της Αθήνας», «Γερμανοελληνική σιωπή», «Από τη Ρόδο στο Αουσβιτς» (σ.σ. 304-341).

Οι Γερμανοί «λήστεψαν 12 τόνους χρυσού» από τους εύπορους Εβραίους της Θεσσαλονίκης, για ν' αγοράσουν με αυτούς τις μεγάλες ποσότητες χαρτονομισμάτων σε δραχμές για τη Βέρμαχτ. Ετσι μπόρεσε να επιβραδυνθεί ο πληθωρισμός στην Ελλάδα, που εξανέμιζε τη γερμανική αγοραστική δύναμη. «Συνολικά πρόκειται λοιπόν για τουλάχιστον 80 τόνους χρυσού -κλεμμένου-, που τοποθετήθηκαν στην κατακτημένη Ελλάδα και στη σύμμαχο Ρουμανία προς όφελος της γερμανικής λαϊκής κοινότητος» (σ.σ. 426).

Κατά τον συγγραφέα, ο στόχος της καταλήστευσης απαιτούσε μια προπαγάνδα εναντίον των Εβραίων, «ως παράσιτα και υπανθρώπους».

Και μόνο το γεγονός ότι το βιβλίο του G. Aly προσανατολίζει τη σκέψη μας σε μονοπάτια που δεν είχε ταξιδέψει προηγούμενα, δείχνει ότι έχει ισχυρά επιχειρήματα και είναι σημαντικό. Εχει κάνει μια σοβαρή έρευνα, εστιάζοντας το ενδιαφέρον του στο πάντα κυρίαρχο πρόβλημα των ανθρώπινων κοινωνιών: την οικονομία.

Το βιβλίο συνοδεύεται από φωτογραφικό υλικό καθώς και από ένα ντοκουμέντο του Γερμανού Πάουλ Χαν από την τετράχρονη δραστηριότητά του ως γερμανού επιθεωρητή της Τράπεζας της Ελλάδος, την περίοδο της Κατοχής (σελ. 327).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Ο αέναος κύκλος των μεταμορφώσεων στο θέατρο της Μ. Λαϊνά
Σαν συγκεφαλαίωση βίου
Για τα κείμενα του Ανδρέα Λεντάκη
Δέκα χιλιάδες βόμβες και μία κουκκίδα
Γιάννης Μαρκόπουλος Προσωπογραφία της μουσικής του
Ομοιοκατάληκτος «άγγελος προβοκάτορας»
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Πειραιάς, η πιο τραγουδισμένη πόλη
Η πρώτη ακαδημαϊκός στην Ελλάδα
Μια άγνωστη συνομιλία με την ακαδημαϊκό Γαλάτεια Σαράντη
Κριτική βιβλίου
Ο αέναος κύκλος των μεταμορφώσεων στο θέατρο της Μ. Λαϊνά
Σαν συγκεφαλαίωση βίου
Για τα κείμενα του Ανδρέα Λεντάκη
Δέκα χιλιάδες βόμβες και μία κουκκίδα
Γιάννης Μαρκόπουλος Προσωπογραφία της μουσικής του
Από πού προήλθε ο αντισημιτισμός του Χίτλερ;
Ομοιοκατάληκτος «άγγελος προβοκάτορας»
Μουσική
Ενα παιδί-θαύμα που γίνεται 60άρης
Προδημοσίευση
Απόσπασμα από το διήγημα Βίνκελμαν ή το Πεπρωμένο
η Διεθνής Λογοτεχνική Συνάντηση Dasein 2010
Μία πόλη, δέκα ποιητές, τέσσερις καλλιτέχνες, έξι γλώσσες
Άλλες ειδήσεις
Γράμμα από το Λονδίνο
«Καβαλάρηδες στη θάλασσα», του Τζον Μίλινγκτον Σινγκ, στο θέατρο «Σφενδόνη»
Μια ζωή