Έντυπη Έκδοση

Ο εξάδελφος Πονς

Από τότε που ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου, Ονορέ ντε Μπαλζάκ, αποφάσισε να γίνει συγγραφέας, είναι μοιραίο να ζούμε σε μια διαρκή μπαλζακική εποχή.

Τα κείμενά του άγγιξαν όχι τόσο την ψυχή μας όσο το δέρμα μας, σαν κάφτρες από τσιγάρο. Τσούζουν και θα 'λεγα ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, όταν τα σημάδια σβήσουν, καλό είναι να βρίσκουμε την όρεξη να τα ανανεώσουμε. Δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς τον Μπαλζάκ, είναι ένα μάτι που κατοικοεδρεύει στη γειτονιά μας, και που ακόμα και αν δεν έκανε ένα βήμα μακριά της και πάλι θα είχε πλήρη οικουμενική εποπτεία των πραγμάτων. Και πάλι δεν θα του ξέφευγε η σκιώδης πλευρά της καθημερινότητας, το παρασκήνιο ενός μικροαστικού και αστικού τρόπου ζωής, που περικλείει σταθερά αναλλοίωτες, ανελέητες συμπεριφορές. Πολλοί έχουν κυκλώσει μιαν ανάλογη θεματογραφία, όμως ο τρόπος του Μπαλζάκ, που κοιτάζει τα πράγματα με μια εξοργιστική ουδετερότητα και απάθεια, είναι αυτός που αγγίζει περισσότερο. Και όχι μόνον αυτό, αλλά θα 'λεγε κανείς ότι χαίρεται όταν σκαλίζει το συγκεκριμένο χωράφι. Χαίρεται επειδή το ξεμπροστιάζει, και δεν λαμβάνει υπ' όψιν του τα αισθήματα του αναγνώστη, που ζητούν ικανοποίηση χωρίς να τη βρίσκουν ποτέ. Βεβαίως, στην Ξαδέλφη Μπέτα ο φορέας του κακού βρίσκει αποτρόπαιο τέλος. Αυτό ο συγγραφέας δεν μπόρεσε να το αποφύγει, όχι τόσο για λόγους κάθαρσης όσο γιατί φαίνεται πως ο ίδιος είχε αηδιάσει τόσο πολύ, στον καιρό του, από γυναίκες, όπως το κεντρικό πρόσωπο του έργου, η κυρία Μαρνέφ, που αφέθηκε για μια φορά στη σκληρή τιμωρία της. Αντιθέτως, στον Εξάδελφο Πονς (εκδόσεις Πάπυρος, μτφρ. Κ. Θεοφάνους), το κακό θριαμβεύει, και γι' αυτό τούτο το έργο αποτελεί μια πρώτη μαζοχιστική μπαλζακική επιλογή. Αν είναι να βουτήξουμε μες στη σαπίλα των «απλών» ανθρώπων, θα έχουμε καλύτερη εικόνα αν μείνουμε εκεί, τουλάχιστον για όσο διαρκεί η ανάγνωση. Ομως δεν είναι μόνον αυτός ο λόγος που ο Πονς ξεχωρίζει. Είναι και ο χαρακτήρας του ίδιου του ήρωα, ενός συλλέκτη κομψοτεχνημάτων, που προσπαθεί να διασώσει τον προσωπικό του θησαυρό με τη βοήθεια του φίλου του Σμούκε, ενός πανάγαθου δάσκαλου της μουσικής. Ο περπατημένος Πονς βλέπει το κακό να εισβάλλει ληστρικά στον χώρο του και προσπαθεί να καθοδηγήσει τον αγγελικό Σμούκε στην οργάνωση μιας κάποιας άμυνας. Αλλά όσο εύκολο είναι να σταματήσει κανείς πεινασμένα πιράνχας, άλλο τόσο είναι να σταματήσει ορισμένους ανθρώπους, απ' όλες τις τάξεις και όλα τα επίπεδα, όταν μυριστούν ψητό. Είναι τρομερό το πώς εξακολουθούν να θριαμβεύουν σήμερα τέτοιου είδους όντα, φανερά και κρυφά, στα οποία αν είχε δοθεί το ελεύθερο πεδίο που έδωσε ο Μπαλζάκ στα δικά του, θα είχαν κατασπαράξει τα πάντα. Δεν μιλάμε για καρχαρίες, που έτσι κι αλλιώς είναι γεννημένοι να μασάνε, οπλισμένοι με την εξουσία που τους δόθηκε και οι οποίοι εύκολα ξεχωρίζουν μέσα στο πλήθος. Μιλάμε για..., αλλά ήδη έχετε καταλάβει ποιο είναι το θέμα. Που δεν είναι μόνο τα ολοκληρωμένα ανθρώπινα πιράνχας, αλλά και οποιοσδήποτε μπαίνει στην αγέλη τους.

Εστω και μια στιγμή...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Η κυρία Μερτζάνη
Οδηγός επιβίωσης μετά τον χωρισμό
...ποτέ χωρίς πόνο
Η Ευρώπη, οι διεθνείς σχέσεις, το δημογραφικό, η προσφυγιά και το λαϊκό σινεμά
Με το διαρκές εργαλείο της φυγής
Το έτερον ίχνος του Λόγου
Αναφορά στην ποίηση
Το μεθυσμένο πέρασμα του Μπέντζαμιν από την Μασσαλία
Συνέντευξη
Ραντεβού με τον «Ελευθερουδάκη» στο 11 της Πανεπιστημίου
Αίγυπτος
Αίγυπτος - Ενας ωραίος λαός
Αντί προλόγοι στο θέμα
Ανοιχτή επιστολή* στο φίλο μου τον Γκότφριντ Βίλχελμ
Λογοτεχνία
150 χρόνια από τη γέννησή της
Η τρίτη ανάγνωση
Ο εξάδελφος Πονς
Από τις 4:00 στις 6:00
Η επιστροφή του Οδυσσέα
Το «κακό παιδί» των Rolling Stones
Άλλες ειδήσεις
Η επισκέπτρια