Έντυπη Έκδοση

Με διπλή ταυτότητα

Μια ταινία για τη ζωή του πράκτορα Μ. Μακ Γκάρτλαντ που «έδινε» τον IRA στους Βρετανούς

Στα τέλη του '80 ένας 19χρονος Ιρλανδός από το Μπέλφαστ στρατολογείται από τον IRA. Ομως, ο Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός αγνοούσε πως ο Μάρτιν Μακ Γκάρτλαντ δούλευε ήδη, δύο χρόνια πριν, για την αστυνομία της Β. Ιρλανδίας, δηλαδή για τους Βρετανούς: τους έδινε λεπτομερή αναφορά ως προς τους στόχους του IRA, με αποτέλεσμα, όπως ισχυρίζεται, χάρη στη δράση του να έχουν σωθεί 50 άνθρωποι.

Εξ ου και ο τίτλος του αυτοβιογραφικού βιβλίου του «50 dead men walking» (1999) πάνω στο οποίο βασίστηκε η Καναδή Κάρι Σκόγκλαντ για την ομώνυμη ταινία της.

Το «50 νεκροί λιγότεροι» βγαίνει την Πέμπτη στις αίθουσες με τον Τζιμ Στέρτζες στον ρόλο του Μακ Γκάρτλαντ και τον Μπεν Κίνγκσλεϊ («Γκάντι») στον ρόλο του Βρετανού στον οποίο δίνει αναφορά. Το πρώτο μοντάζ της ταινίας ζήτησε και παρακολούθησε, συνοδεία μεγαλοδικηγόρου, ο ίδιος ο Μακ Γκάρτλαντ, ο οποίος τελικά την αποκήρυξε, υποστηρίζοντας πως διαστρέφει τη ζωή του. Η σκηνοθέτρια, πάντως, επιμένει πως διατήρησε ουδετερότητα, θέλοντας το κοινό να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Και πως δεν έκανε μια καθαρά βιογραφική ταινία, αλλά επικεντρώθηκε στα στοιχεία θρίλερ της ζωής του διπλού πράκτορα.

Στα άδυτα της οργάνωσης

Οταν το 1989 στρατολογήθηκε από τον IRA, ο νεαρός Μάρτιν Μακ Γκάρτλαντ, που είχε ήδη αναμειχθεί σε διαφορα μικροεγκλήματα, γνώριζε καλά τις συνέπειες στην περίπτωση που η διπλή του ταυτότητα αποκαλυπτόταν.

Ο IRA δεν λυπόταν τους σπιούνους. Δεν πτοήθηκε, όμως. Την ταραχώδη εκείνη περίοδο του '80 (γνωστή και ως «The Troubles») πολλοί νέοι είχαν βρεθεί μπροστά στο δίλημμα ποια πλευρά ν' ακολουθήσουν. Ο ίδιος, αν και μικρός, ενστερνιζόταν το όραμα μιας ανεξάρτητης Βόρειας Ιρλανδίας και πήρε θέση. Ο IRA πυροβόλησε και άφησε σχεδόν ανάπηρο τον κουνιάδο του. Τον θεωρούσε καταπιεστική δύναμη: «Με εξόργιζε ο τρόπος που μας ξύπναγαν και μας έδιναν διαταγές στις 4.30 το πρωί!» γράφει στην αυτοβιογραφία του.

Οταν, λοιπόν, τον προσέγγισαν οι άντρες της RUC, της αστυνομίας της Β. Ιρλανδίας, δέχτηκε να τους παρέχει πληροφορίες για τον IRA, στον οποίο κατάφερε τελικά να διεισδύσει και μάλιστα σε καίριο πόστο. Το 1991, ο «πράκτορας Κάρολ», όπως τον ονόμασαν, τους έδωσε πληροφορίες για μια επίθεση που ο IRA σχεδίαζε σε μια παμπ όπου σύχναζαν στρατιώτες.

Η βρετανική αστυνομία συνέλαβε αυτόν που μετέφερε τον οπλισμό, αλλά με αυτόν τον τρόπο ο Μακ Γκάρτλαντ αποκαλύφθηκε. Ηταν θέμα χρόνου ο IRA να τον συσχετίσει με τις αποτυχημένες επιθέσεις. Τον απήγαγαν και τον μετέφεραν σε μια πολυκατοικία του Δουβλίνου, λίγο πριν την εκτέλεσή του όμως τα έπαιξε όλα για όλα: πήδηξε από τον τρίτο όροφο στο κενό και διασώθηκε από μια γυναίκα που περνούσε τυχαία.

Αναίσθητος, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο. Με τη βοήθεια των Βρετανών, που τον πλήρωσαν 100.000 λίρες, αγόρασε σπίτι και μετακόμισε στην Αγγλία με άλλο όνομα. Η γυναίκα του, που μέχρι τότε αγνοούσε τη διπλή του ιδιότητα, αρνήθηκε να τον ακολουθήσει και κράτησε τους δύο τους γιους.

Το 1997, η πραγματική του ταυτότητα αποκαλύφθηκε στο δικαστήριο, όταν ο Μακ Γκάρτλαντ υπερέβη το όριο ταχύτητας και διαπιστώθηκε πως είχε άδειες οδήγησης σε διαφορετικά ονόματα. Το 1999 πυροβολήθηκε έξι φορές, αλλά και πάλι τη γλίτωσε.

Η απόπειρα αποδόθηκε στον IRA, ενώ το θέμα πήρε διαστάσεις, δεδομένου ότι από το 1994 IRA και Βρετανία υποτίθεται πως είχαν εκεχειρία. Νέα μετακόμιση, οπλισμένη φρουρά, θωρακισμένο αυτοκίνητο... Το ζήτημα της προστασίας του έφτασε μέχρι τη Βουλή των Λόρδων. Το BBC είχε ήδη κάνει τη ζωή του ντοκιμαντέρ.

Αντίθετος με την ταινία

Σύμφωνα με τους «Times», ο «πράκτορας Κάρολ», βλέποντας την ταινία, «ανατρίχιασε» συνειδητοποιώντας την ομοιότητά του με τον ηθοποιό Τζιμ Στέρτζες. Φέρεται δε εξοργισμένος με συνεντεύξεις των πρωταγωνιστών, σύμφωνα με τις οποίες, στο Μπέλφαστ συνοδεύονταν από πρώην φυλακισμένους του IRA και κάποιος απ' αυτούς, μεταξύ δυο ποτών, τους είπε ότι πολύ θα ήθελε να σκοτώσει τον Μακ Γκάρτλαντ.

Λογικό, αν το δεις από τη σκοπιά του IRA. Ο ίδιος, ωστόσο, επιμένει σθεναρά πως τα κίνητρά του ήταν ιδεαλιστικά. Και πως δεν έδρασε ορμώμενος από το κέρδος, όπως, λέει, δείχνει η ταινία. Προς το παρόν, ζει μόνος στη σκιά, περιμένοντας μια απάντηση από επίσημα χείλη για τον αν θα μπορέσει ποτέ να επιστρέψει στην Ιρλανδία...*

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
2η Μπιενάλε της Αθήνας
Ι am in heaven
Βιβλίο
«Η αρχιτεκτονική θέλει καρδιά»
Σατανικοί γρίφοι
Εκθεση γλυπτικής
Ενας μουσικός εικαστικός
Ευρωπαϊκή Γιορτή της Μουσικής
Η μουσική γιορτάζει
Θέατρο
Ενα «κανόνι» με πολλά θύματα
Κινηματογράφος
Με διπλή ταυτότητα
Λορίνα Μακένιτ
Η κυρία σφυρίζει κέλτικα
Μουσική
Εναλλακτικά, στο Gagarin
Ο συνθέτης των αντιθέσεων
Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Η Ιστορία σε καινούριο σπίτι
Σταρ που αντέχουν στο χρόνο
Ενα μουσείο, πολλά οφέλη
Τι άλλο απομένει να γίνει
Στης Ακρόπολης τα μέρη
Συνέντευξη Αλέξ Ολέ
Ομήρων Οδύσσεια
Συνέντευξη Βασ. Παπαβασιλείου
«Ξορκίστε τον εισαγγελέα μέσα σας»
Συνέντευξη Σοφί Ντελιλά
Soul woman
Συνέντευξη με την «Ορχήστρα της πλατείας Βιτόριο»
Οταν οι μετανάστες τραγουδούν Μότσαρτ
Φεστιβάλ Synch
Τρεις μέρες με νέες τάσεις