Έντυπη Έκδοση

Περιμένω γράμμα σου

Ούτε e-mail, ούτε sms. Ετσι αλληλογραφούν ο Κύριλλος Σαρρής και ο Γιώργος Χατζημιχάλης Ούτε e-mail, ούτε sms. Ετσι αλληλογραφούν ο Κύριλλος Σαρρής και ο Γιώργος Χατζημιχάλης Αν σήμερα ζω

Αν δεν είμαι μόνος

Αν κάποιος προβαίνει στο παράθυρο

Κι αν είμαι εγώ τούτο το παράθυρο

Αν κάποιος πλησιάζει

Αυτά τα νέα μάτια δε με βλέπουν

Δεν ξέρουμε τι σκέφτονται

Μου αρνούνται τη συνενοχή τους.

Και προκειμένου να αγαπήσουνε, χωρίζουν.

Πολ Ελιάρ. Γράμματα στην Γκαλά. (1924-1948). Μετάφραση Ελενας Πατρικίου. Εκδόσεις «Χατζηνικολή».

Το παραπάνω ποιητικό απόσπασμα ανήκει στις επιστολές που ταχυδρομούσε ο Πολ Ελιάρ στην αγαπημένη του Γκαλά. Πρόκειται για ένα απολύτως ιδιωτικό απόσπασμα που, βέβαια, ο χρόνος και το ενδιαφέρον το μετέβαλαν σε δημόσιο «αγαθό». Αλληλογραφία ερωτευμένων, αλληλογραφία φίλων, αλληλογραφία στενών συγγενών, γράμματα που διαθέτουν τη γοητεία του μύχιου, την ευαισθησία του δημιουργού που απευθύνεται και συνήθως περιμένει απάντηση.

Το ιδιωτικό ελκύει ιδιαίτερα όταν αφορά δημόσια πρόσωπα. Από την άλλη, ο καταιγισμός των πληροφοριών και η κόπωση που επιφέρει μαζί με τον εκχυδαϊσμό που έχουν επιβάλει κάποιοι τηλεοπτικοί βλεπάτορες, δηλαδή επόπτες της προσωπικής ζωής εκείνων που θεωρούνται γνωστοί, δημιουργούν απέχθεια και φόβο.

Αλήθεια, ποιος γράφει επιστολή σήμερα και στον πιο δικό του άνθρωπο, αφού μπορεί να επικοινωνεί με το e-mail, το sms ή το τηλέφωνο; Ελάχιστοι βρίσκουν ενδιαφέρον στην παλιά καλή συνήθεια να γράψεις, να εσωκλείσεις σε φάκελο, να κολλήσεις τα γραμματόσημα και να φτάσεις στο κουτί του ταχυδρομείου.

Ο Κύριλλος Σαρρής και ο Γιώργος Χατζημιχάλης, φιλία και σχέση ζωής, ανέκαθεν αλληλογραφούσαν όταν υπήρχε απόσταση ανάμεσά τους. Τα τελευταία χρόνια, οι λέξεις έχουν αντικατασταθεί με εικόνες.

Παράδειγμα στη συνήθεια που ξεκινά το 2007: βρίσκεται ο Κύριλλος στην Κύπρο και στέλνει στον Χατζημιχάλη την επιστολή με ένα σχέδιο του Πενταδάκτυλου. Πώς απαντά ο Γιώργος; Με ένα σχεδιάκι με θέμα το Αϊβαλί.

Αυτόματα, μνήμες και βιώματα μεσολαβούν και συνθέτουν περιεχόμενο στην αλληλογραφία τους. Βλέπετε, ο αποστολέας της πρώτης εικόνας επιλέγει με έναν τρόπο το περιεχόμενο της ανταλλαγής των αισθημάτων της στιγμής ή των ζητημάτων προς διαπραγμάτευση. Σημειώματα με σχέδια ικανοποιούν ερωτήματα και απαντήσεις της στιγμής, αφού υπάρχουν μυστικές αναφορές στους παλιούς δασκάλους και τη μεγάλη ζωγραφική, στους σύγχρονους αλλά και στα αρχετυπικά ζητήματα της τέχνης και της ζωής. Το σύνολο των 126 επιστολών, που εκτίθενται με εξαιρετικό τρόπο σε βιτρίνες όπου ευανάγνωστα «δημοσιοποιούνται» τα μυστικά των δύο φίλων, μπορεί να ιδωθεί με δύο τρόπους.

Ο ένας είναι το εικαστικό στοιχείο, τόσο στο σύνολο του έργου που εμπεριέχει τα μικρά έργα όσο και στη ζωγραφική ή τα ίχνη που αποκαλύπτονται. Ο δεύτερος εμπεριέχει τη σημασία της αντικατάστασης της ανταλλαγής λέξεων σε ανταλλαγή εικόνων, οι οποίες διατηρούν το δικαίωμα να παραμένουν ευάλωτες στην κατανόηση, υποστηρίζοντας το ρευστό της σημασίας τους. Πόσο σίγουροι είναι και οι δύο ότι κατανόησαν απόλυτα, πριν προχωρήσουν τον διάλογο με τη δεύτερη εικόνα; Εχει σημασία; Μοιάζει κάπως με εκείνη τη λοξή ματιά στον άλλο που κρύβει κάποια σημάδια του από τον παρατηρητή; Οχι βέβαια. Αντίθετα, αφορά τη φιλία δύο ανθρώπων που επιλέγουν να δουν συνειδητά και με απόλυτη επάρκεια ό,τι επιθυμούν να δουν σε μια υπόθεση όπου η κατανόηση της προσωπικής ιστορίας του άλλου δεν απαιτεί περαιτέρω διευκρινίσεις. Πιθανώς και όλο το παιχνίδι ως διαδικασία να γίνεται χάριν των πλεονεκτημάτων μιας επιλεκτικής πίεσης για αυτή την ιδιότυπη αλληλογραφία.

Σε όλες αυτές τις σημασίες, που εμπεριέχονται στην απόφαση των δύο φίλων να αλληλογραφούν με εικόνες, πιθανώς να περιλαμβάνεται και εκείνη της χρονοβόρας τελετουργίας, λαμβάνω, κατανοώ (ή μήπως όχι), απαντώ, δηλαδή μιας άλλης παρωχημένης, πλην γοητευτικής, κουλτούρας, που ανταγωνίζεται τη σύγχρονη ταχύτητα, απολογούμενη υπέρ της διάσωσης των κριτηρίων που απαιτούν υπομονή.

Στο κείμενο (Urlich Loock) που κυκλοφορεί (εκδόσεις «Αγρα») με αφορμή την έκθεση από το νεοσύστατο Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης, που κάνει ενδεικτική την πρόθεση των γεγονότων που θα υποστηρίζει στο μέλλον, πλην της δουλειάς και της έρευνας του αρχείου, διαβάζουμε, εκτός των άλλων, το εξής απόσπασμα: «Ο αποστολέας της πρώτης εικόνας αναμένει ως απάντηση μία εικόνα. Επιλέγοντας την εικόνα που απέστειλε, έθεσε τους κατ' αρχήν όρους της ανταλλαγής. Μολονότι ενδέχεται να είχε κατά νου τις προσδοκίες εκείνου που θα λάβει την εικόνα, είναι ελεύθερος να επιλέξει. Δεν μπορεί να είναι βέβαιος τι θα λάβει ως απάντηση, δεν μπορεί να είναι βέβαιος ότι αυτό που θα λάβει θα ταιριάζει σ' αυτό που έστειλε. Εκείνος που κατ' αρχήν λαμβάνει μια εικόνα δεν είναι εξίσου ελεύθερος με εκείνον που κατ' αρχήν έστειλε μια εικόνα... Η εν λόγω ανταλλαγή εικόνων αναπαράγει το οικονομικό σύστημα του Potlach. Το οικονομικό μοντέλο του Potlach που καθορίζει την ανταλλαγή των εικόνων μεταξύ του Γ.Χ. και του Κ.Σ. σχεδιάστηκε ώστε να εισάγει δυσλειτουργίες στην επικοινωνία, δυσλειτουργίες τις οποίες η ανταλλαγή λέξεων τείνει να αποφεύγει μέσω της χρήσης μεταγλωσσικών διαδικασιών».

Τουτέστιν. Δεν ξέρω ακριβώς γιατί μου έστειλε αυτή την εικόνα, αλλά θα του στείλω ως απάντηση μία δική μου εικόνα που μπορεί να μην ξέρει γιατί του την έστειλα και μπορεί να μην την καταλάβει.

Νομίζω ότι οι δύο φίλοι κατάλαβαν απόλυτα τις εικόνες της αλληλογραφίας τους. *

Εδώ κι Εκεί

ΟΤΑΝ δεν μπορούν να παραστούν οι διάφοροι, γιατί πρέπει να στέλνουν τους αντ' αυτών;

ΚΑΙ οι αντ' αυτών όχι μόνο να αναγγέλλονται αλλά να βγάζουν και λόγους;

ΥΠΕΡΟΧΗ εμπειρία ο Εθνικός Κήπος, στο κέντρο της Αθήνας, με εύκολη πρόσβαση και δυνατότητα ανάσας μοναδικής.

ΕΚΑΝΑ μια μεγάλη βόλτα με αφορμή την έκθεση γλυπτικής της Βάνας Ξένου. Υπέροχα. Ευτυχώς, το ευχαριστήθηκα πριν από τα εγκαίνια, τους λόγους και τις δηλώσεις προσφοράς εκ μέρους των αρχόντων και των αντ' αυτών.

ΘΑ ΞΑΝΑΠΑΩ και σίγουρα δεν θα βρίσκονται εκεί όλοι αυτοί οι οποίοι εξάλλου αναχωρούν αμέσως μετά τις κάμερες.

ΕΧΕΙ πολύ ενδιαφέρον πως ο χώρος μεταμορφώνει το αίσθημα των έργων και τις σημασίες της έκθεσης.

ΑΛΛΟ η Γαία στην Ελευσίνα, άλλο στον Εθνικό Κήπο.

ΑΝ ΠΕΡΠΑΤΗΣΕΤΕ Κυριακή πρωί στον Εθνικό Κήπο, μην ξεχάσετε να περάσετε και απέναντι, στον κήπο του προεδρικού μεγάρου, που μένει ανοιχτός για το κοινό κάθε Κυριακή 10.00-14.00.

ΕΚΤΟΣ της ατμόσφαιρας, υπάρχουν έξοχα γλυπτά σύγχρονων καλλιτεχνών μας, από τον Γιώργο Ζογγολόπουλο ώς τον Γιώργο Λάππα, στις συλλογές του μεγάρου.

ΜΠΡΑΒΟ στην πρωτοβουλία του Κάρολου Παπούλια.

ΑΛΛΑΖΟΥΝ οι συνήθειες του κοινού ως προς την πρόσβασή του στους εκθεσιακούς χώρους. Ολα διαμορφώνονται σε σχέση με τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και το πρόβλημα που δημιουργείται στο κέντρο.

ΚΑΙ έλεγα να μην είμαι δογματική και να το κάνω το ταξίδι στο Ισραήλ για να δω τα μουσεία. Και να θες ν' αγιάσεις, δεν σε αφήνουν.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Τσιγγανιά και βανάκι, κόντρα στο ΔΝΤ
Εικαστικά
Περιμένω γράμμα σου
Επιχορηγήσεις ΥΠΠΟΤ
Χρήματα για θέατρο, χορό με προϋποθέσεις
Θέατρο
Αλλο «SMS» κι άλλο τα sms
Εθνική Λυρική Σκηνή
Οι λυρικοί καλλιτέχνες έγιναν πλασιέ
Μουσείο Περιβάλλοντος
Μύθοι και μοντέρνα αρχιτεκτονική στηρίζουν την οικολογία
Λογοτεχνία
Σημερινή ματιά σε «άγνωστα» κλασικά κείμενα
Τηλεόραση
Τελευταίος «Μεγάλος αδελφός»
Εφυγε άλλο ένα «Χρυσό κορίτσι»
Η Siemens, η Ελλάδα κι ένας κατάσκοπος
Τουρκική σαπουνόπερα στον ΑΝΤ1