Έντυπη Έκδοση

Ο κοσμός του Μπόρις Βιάν

Το ποιητικό και το πεζογραφικό έργο του Μπορίς Βιάν (1920- 1959) λειτουργεί ως μία ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της αστικής κοινωνίας. Δεν μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε ακριβώς καταγγελτικό, αφού πάει τα πράγματα τουλάχιστον ένα βήμα παραπέρα από την καταγγελία.

Ο φιλόσοφος Ζαν-Πολ Σαρτρ και η σύντροφός του Ο φιλόσοφος Ζαν-Πολ Σαρτρ και η σύντροφός του Ο Γάλλος συγγραφέας, εκ φύσεως και εκ θέσεως ανατρεπτικός, χειρίζεται τα εργαλεία της κωμωδιογραφίας αριστοτεχνικά, ακολουθώντας τη μακρά παράδοση του μυθιστορήματος της γλώσσας. Σ' αυτή την παράδοση χάνονται και ξαναβρίσκονται το νόημα της γλώσσας και η γλώσσα του νοήματος, μέσα από αναγραμματισμούς, ασυνταξίες, ανορθογραφίες, μετωνυμίες και παραλλαγές στο ήδη διασαλευμένο γλωσσικό τοπίο. «Υπάρχουν στιγμές που διερωτώμαι αν παίζω με τις λέξεις. Μήπως τελικά οι λέξεις είναι φτιαγμένες ακριβώς γι' αυτό;», αναρωτιόταν.

Πίσω από το μυθιστόρημα «Ο αφρός των ημερών», το οποίο ξανακυκλοφόρησε σε νέα μετάφραση των Μαρίνας Λεοντάρη και Μαρίας Παπαδήμα (εκδόσεις Νεφέλη, σελίδες 320, τιμή: 16,80 ευρώ), ακούγονται σαν κρυμμένες μουσικές ενός παλιού κόσμου, που θέλει να ανανεωθεί, ο Ραμπελέ, ο Λιούις Κάρολ, ο Αλφρέντ Ζαρί, ο Ρεϊμόν Κενό και το πνεύμα του κατά σύμβαση ανατρεπτικού Κολεγίου της Παταφυσικής.

Φίλε αναγνώστη, καλωσόρισες στον πολύχρωμα ονειρικό κόσμο του Μπορίς Βιάν, στον οποίο η μουσική έχει τη γεύση του κειμένου και το κείμενο έχει την ακοή της μουσικής. Εχεις μπροστά σου ένα ελευθερωμένο από νόρμες και φόρμες μυθιστόρημα, που χρωστάει πολλά στην τζαζ, ένα μυθιστόρημα «πολύ πολύ σουίνγκ», σύμφωνα με το χαρακτηρισμό του συγγραφέα. Ο χρόνος δεν δηλώνεται πουθενά, αν και ο Μπορίς Βιάν σε αφήνει να καταλάβεις ότι οι αναφορές βρίσκονται στη δεκαετία του '40, όταν η Γαλλία του Πετέν και της προδοτικής κυβέρνησης του Βισί θυσίαζε την εθνική υπερηφάνεια -όση είχε απομείνει ακόμη- στο βωμό της επιβίωσης. Αργότερα ανακαλύφθηκε το αντιστασιακό πνεύμα για να πλυθεί από τις ναζιστικές «αμαρτίες» του ολόκληρο το γαλλικό έθνος.

Η φιλόσοφος του φεμινισμού Σιμόν ντε Μποβουάρ Η φιλόσοφος του φεμινισμού Σιμόν ντε Μποβουάρ Την ίδια στιγμή που η Ελληνική Αντίσταση είχε πάρει φωτιά εναντίον του κατακτητή και είχε χωρίσει τους Ελληνες σε δύο ιδεολογικά στρατόπεδα, τα οποία μέχρι σήμερα δεν έχουν ακυρωθεί, ούτε μετά την ψευδεπίγραφη ευμάρεια της Μεταπολίτευσης. Συγγνώμη για αυτή την παρέκβαση, αλλά δεν βρίσκεται εκτός θέματος. Ο Μπορίς Βιάν ζουμάρει εκστατικά στα πάρτι των γόνων των αστικών οικογενειών, υπό την σκιά της γερμανικής κατοχής, και φθάνει ώς τα θρυλικά σαξόφωνα της τζαζ, με την έλευση των Αμερικανών στρατιωτών στην υπό απελευθέρωση Ευρώπη.

Το μυθιστόρημα «Ο αφρός των ημερών» είναι ένα εγκώμιο στον υπαρξισμό, στη λατρεία του κλυδωνιζόμενου εγώ που αναζητά την προσωπική του ευτυχία και μία καταδίκη της τυφλότητας των μαζών. Δύο ιερά ή ανίερα τέρατα στοιχειώνουν το μυθιστόρημα: ο φιλόσοφος Ζαν-Πολ Σαρτρ και η ισοϋψής συμβία του Σιμόν ντε Μποβουάρ, με παραλλαγμένα αλλά αναγνωρίσιμα τα ονόματά τους: Ζαν-Σολ Παρτρ και δούκισσα ντε Μποβιάρ.

Καλή η συγκεκριμένη εποχή και οι πρωταγωνιστές της. Εν τούτοις, όλη μα όλη η ενορχήστρωση του Μπορίς Βιάν χτίζεται ως μία σύνθεση τζαζ μουσικής που πρέπει να παιχτεί σ' ένα κλαμπ. Ετσι δεν είναι τυχαίο, καθόλου τυχαίο, ότι ο Μπορίς Βιάν επινοεί δρόμους που φέρουν π.χ. τα ονόματα του Λούις Αρμστρονγκ, του Σίντνεϊ Μπέσετ ή του Τζίμι Νουν.

Ο συγγραφέας, ο οποίος υπέγραψε το βιβλίο «Θα φτύσω στους τάφους σας» και το αντιμιλιταριστικό τραγούδι «Λιποτάκτης», είναι μία πάλλουσα και παλλόμενη φιγούρα, η οποία έζησε τα πάνω και τα κάτω της ταραγμένης εποχής του: μυθιστοριογράφος, ποιητής, τραγουδοποιός, ηθοποιός, ζωγράφος, μουσικός, φανατικός της τζαζ, τρομπετίστας.

Το γεγονός ότι έπαιξε στα κλαμπ «Hot Club de France» και «Tabou» ήταν η επιβεβαίωση ότι ο αφρός των ημερών του σηματοδοτήθηκε από βάθος. Γιατί μοιράστηκε αυτόν τον αφρό με τους άλλους. Κι έτσι τον ακύρωσε. Τον βάθυνε πολύ, παρά πολύ...

Οπως δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι το μπορισβιανικό έργο ξένισε στην εποχή του και ότι χρειάστηκε να περάσουν τουλάχιστον είκοσι χρόνια, για να συντονιστεί με την έκρηξη του Γαλλικού Μάη. Γιατί η σαγήνη του δεν είναι γένους σαλονιού, γι' αυτό η διαρκής ανακάλυψή του επισυμβαίνει, όταν οι δρόμοι έχουν γίνει το σπίτι μας...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Συγγραφείς/Συγγράμματα
Μυθιστορήματα
Ποίηση
Φιλοσοφία
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Hollywood
Καλώς ήλθες ψηφιακό φιλμ
Στα δικαστήρια με τον Κόστνερ
Ο Ντι Κάπριο στο Μιζούρι
Αφιέρωμα
Η θερινή μας αγάπη
Εικαστικά
Κρυφοκοιτάζοντας από την κλειδαρότρυπα
Φοιτητική αισιοδοξία
Οι 100 καρέκλες του.... πλάτωνα
Λογοτεχνία
Στην Αθήνα της Αμερικής
Μουσική
Τραγουδώντας στο λόφο
Τραγουδώντας στο λόφο
Οπερα
Μοναρχίας θρίαμβος
Σινεμά
Κομαντσι με αιρετικό χιούμορ
ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΚΗΣ Κινηματογραφιστής
Θρίλερ από το Βορρά
Δείτε πρώτοι τον εχθρό
Μαθήματα από παιδιά
Αφιέρωμα στον Χίτσκοκ
Συγγραφείς/Ποίηση
Ο κοσμός του Μπόρις Βιάν
Φεστιβάλ
Λάμψη παλιού Χόλιγουντ στο Rockwave Festival
Φεστιβάλ Αθηνών
Διαμαρτυρόμενος στην Επίδαυρο
Ο έρωτας της Κόμισσας
Πριγκίπισσα σε άγνοια
Μονομαχία στην Πειραιώς
Μεταμοντέρνο καμπαρέ
Άλλες ειδήσεις
Ενδιαφέρουν