Έντυπη Έκδοση

Στην Αθήνα της Αμερικής

Στη λογοτεχνία -όπως ίσως και στη ζωή- δεν πρέπει να μιλάει κανείς για την πρόθεση του συγγραφέα, αλλά για την πρόθεση που η ίδια η ιστορία έχει για τον εαυτό της. Ο δημιουργός δεν μας κάνει - ο Θεός είναι νεκρός.

Αλλά το δημιούργημα έχει προσωπικότητα και ελπίδες και τις δικές του επιθυμίες και σχέδια και τσαχπίνικα νεύματα και βήματα χορευτικά και συγκολλητικές προθέσεις. Μ' αυτήν την έννοια, ο Ζακ Ντεριντά και ο Ουόλτ Ντίσνεϊ συμπίπτουν. Η ίδια η ιστορία έχει πόδια και στόμα, περπατάει και μιλάει και λέει τους πόθους της...

Σε ποιον να χρεώσουμε άραγε τις παραπάνω σκέψεις; Στη Λόρι Μουρ, τη συγγραφέα αυτού του σπινθηροβόλου όσο και σκοτεινού μυθιστορήματος που είναι «Η πόρτα στη σκάλα» (μετ. Μ. Ζαχαριάδου, εκδ. Πόλις), ή στην επαρχιωτοπούλα φοιτήτρια και ηρωίδα της, την Τέσι Κέλτριτζ, που διαβαίνει το κατώφλι της ενηλικίωσης έχοντας νιώσει στο πετσί της πόσο εύθραυστα και ρευστά είναι όλα γύρω της; Είναι δυνατόν να μπήκε η Μουρ στην περιπέτεια να σκάψει τόσο βαθιά στον εσωτερικό κόσμο μιας ανέμελης, εικοσάχρονης κοπελίτσας, χωρίς την πρόθεση να τραβήξει με βιαιότητα κάποια στιγμή από μπροστά της την κουρτίνα που τη χώριζε από την πολύπλοκη φύση των ανθρώπων και τ' απότομα σκαμπανεβάσματα της ζωής;

Οπως και να 'χει, ξεκινώντας κανείς να διαβάζει την ιστορία της Τέσι, όπως την αφηγείται με το σαρδόνιο χιούμορ της η Αμερικανίδα πεζογράφος, καλό θα ήταν να 'χει τις κεραίες τεντωμένες. Δομημένη σε πέντε κεφάλαια-σκαλοπάτια, είναι μια ιστορία σπαρμένη με σημάδια που προειδοποιούν ότι κάτω από την ήρεμη, σχεδόν ειδυλλιακή, επιφάνεια των πραγμάτων παραμονεύουν και διαψεύσεις και απώλειες που ενίοτε, όχι πάντα, μας υποψιάζουν για χειρότερα και μας σκληραγωγούν. Κι ότι πέρα από «τσαχπίνικα νεύματα» και «βήματα χορευτικά», στη διαδρομή του καθενός καιροφυλαχτούν τέτοια τραντάγματα που μπορεί να του διαλύσουν εντελώς τα σωθικά.

Το «Η πόρτα στη σκάλα» είναι το πιο πρόσφατο μυθιστόρημα της 56χρονης Λόρι Μουρ -δημοσιεύθηκε το 2009- και το δεύτερο έργο της που μεταφράζεται στα ελληνικά μετά το «Αναγράμματα» που είχε κυκλοφορήσει το '92 από τον «Aquarius», οίκο που χάθηκε έκτοτε από το εκδοτικό τοπίο.

Οσο κι αν φαίνεται περίεργο, δεδομένης της υπερπροσφοράς που σημειώθηκε στο μεσοδιάστημα, δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για τα υπόλοιπα γραπτά της -ακόμη ένα μυθιστόρημα και τέσσερις συλλογές διηγημάτων-, μολονότι πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες φωνές που έχει να επιδείξει η σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία, ικανή να κινείται μεταξύ αθυροστομίας και ποιητικότητας, με νεύρο, ακρίβεια και περίσσευμα ευαισθησίας.

Εδώ η Μουρ ζωντανεύει λίγους μήνες από τη ζωή μιας νεαρής από το Ντελακρός, κατά το πρώτο έτος των σπουδών της στη γειτονική πανεπιστημιούπολη του Τρόι, «την Αθήνα των Μεσοδυτικών Πολιτειών», όταν «τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου -ακόμα δεν τα αποκαλούσαμε "Εντεκάτη Σεπτεμβρίου"- φάνταζαν και κοντινά και μακρινά μαζί». Εχοντας αφήσει πίσω της τον «επίπεδο, πράσινο κόσμο» της φάρμας των γονιών της, «με τη μουντάδα, τις μύγες και τη σιωπή που ξεσκίζεται από τις εξατμίσεις και την κλάψα των μηχανημάτων», η Τέσι, που δεν έχει μπει ώς τώρα όχι σε αεροπλάνο, ούτε καν σε ταξί, που δεν έχει φάει κινέζικο ούτε έχει δει ποτέ της άντρα να φοράει τζιν με γραβάτα και που στο δονητή τής συγκατοίκου της βρίσκει το τέλειο εξάρτημα για να... ανακατεύει τον καφέ, ευελπιστεί να γευτεί «μια ζωή στην πόλη, με βιβλία και ταινίες και ξύπνιους φίλους» και είναι έτοιμη να πιάσει δουλειά ως μπέιμπι σίτερ για να εξασφαλίσει ένα μικρό έξτρα εισόδημα.

Το ζευγάρι που την προσλαμβάνει μοιάζει πολύ καθωσπρέπει: η γυναίκα διατηρεί το πιο σικ και το πλέον εξεζητημένο γευστικά ρεστοράν του Τρόι, ο δε άντρας, απών συνήθως, δείχνει χωμένος στα επιστημονικά του καθήκοντα. Δεν έχουν παιδιά, αλλά σκοπεύουν να υιοθετήσουν ένα δίχρονο Αφροαμερικανάκι που έχει ήδη περάσει από κάμποσες ανάδοχες οικογένειες. Να το μεγάλο μονοπάτι που ανοίγει η Μουρ στην πλοκή. Τι σημαίνει ν' αναθρέφεις ένα έγχρωμο παιδί στη βαθιά «λευκή» Αμερική; Πώς παλεύεις με το ρατσισμό που βασιλεύει στον περίγυρό σου; Κι όταν μιλάμε για υιοθεσία, έχουμε αντιληφθεί σε τι βαθμό ανθεί η σχετική «βιομηχανία» και τι περιθώρια για επιπολαιότητα και αναλγησία υπάρχουν μέσα της;

Σιγά σιγά, μπαίνουν κι άλλοι ήρωες στο οπτικό μας πεδίο. Καθώς η Τέσι παρακολουθεί στο πανεπιστήμιο τον πιο αλλόκοτο συνδυασμό γνωστικών αντικειμένων -από τα μυστικά τού σουφισμού ώς τα σάουντρακ διάσημων πολεμικών ταινιών- ερωτεύεται, για πρώτη φορά, ένα συμφοιτητή της που δηλώνει Βραζιλιάνος, κι ας μην ξέρει να τραγουδήσει το «Κορίτσι από την Ιπανίμα», κι ας μην ξεστομίζει λέξη στα πορτογαλικά.

Η σχέση της δεν την αποσπά από τη δουλειά της, κάθε άλλο. Τα μέιλ όμως που της στέλνει ο μικρότερος αδελφός της, ενώ φλερτάρει με την ιδέα να καταταγεί εθελοντικά στο στρατό με προορισμό το Αφγανιστάν, η Τέσι αμελεί να τ' ανοίξει. Θα το κάνει όταν θα είναι πια αργά, όταν και ο έρωτάς της με το μυστηριώδη Βραζιλιάνο θα 'χει θαφτεί κάτω από ένα βουνό ψέματα.

Οσο αργά κυλούν τα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου τόσο στα τελευταία οι εξελίξεις επιταχύνονται. Κι όσο η Τέσι έρχεται αντιμέτωπη με τη σκοτεινή όψη των πραγμάτων τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεσαι τι κρύβεται πίσω από κάθε λογοπαίγνιο, κάθε παρατήρηση, κάθε λεπτομέρεια που έχει επιστρατεύσει η Μουρ μιλώντας για την οικογένεια, τον πόλεμο, τα φυλετικά ζητήματα. Τίποτε δεν είναι όπως φαίνεται. Στο τέλος η Τέσι είναι πολύ πιο σοφή, αλλά και πολύ δυστυχισμένη. Κι εσύ που έχεις διασχίσει τον ίδιο ωκεανό μ' εκείνη, την αποχωρίζεσαι με ραγισμένη την καρδιά. 7

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Συγγραφείς/Συγγράμματα
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Hollywood
Καλώς ήλθες ψηφιακό φιλμ
Στα δικαστήρια με τον Κόστνερ
Ο Ντι Κάπριο στο Μιζούρι
Αφιέρωμα
Η θερινή μας αγάπη
Εικαστικά
Κρυφοκοιτάζοντας από την κλειδαρότρυπα
Φοιτητική αισιοδοξία
Οι 100 καρέκλες του.... πλάτωνα
Λογοτεχνία
Στην Αθήνα της Αμερικής
Μουσική
Τραγουδώντας στο λόφο
Τραγουδώντας στο λόφο
Οπερα
Μοναρχίας θρίαμβος
Σινεμά
Κομαντσι με αιρετικό χιούμορ
ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΚΗΣ Κινηματογραφιστής
Θρίλερ από το Βορρά
Δείτε πρώτοι τον εχθρό
Μαθήματα από παιδιά
Αφιέρωμα στον Χίτσκοκ
Συγγραφείς/Ποίηση
Ο κοσμός του Μπόρις Βιάν
Φεστιβάλ
Λάμψη παλιού Χόλιγουντ στο Rockwave Festival
Φεστιβάλ Αθηνών
Διαμαρτυρόμενος στην Επίδαυρο
Ο έρωτας της Κόμισσας
Πριγκίπισσα σε άγνοια
Μονομαχία στην Πειραιώς
Μεταμοντέρνο καμπαρέ
Άλλες ειδήσεις
Ενδιαφέρουν