Έντυπη Έκδοση

Η δύναμη του αφανούς πλήθους

«Ο θάνατος ενός ανθρώπου», έλεγε ο Ιωσήφ Στάλιν, «είναι τραγωδία. Η εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων είναι στατιστική». Στα λόγια αυτά αποτυπώνεται ένα γεγονός: ότι ο πόνος για την απώλεια ενός προσώπου μετατρέπεται σε αδιαφορία όταν πρόκειται για μαζική απώλεια ανθρώπων σε μάχες, θρησκευτικές έριδες, ιδεολογικού χαρακτήρα διώξεις και άλλες τέτοιου τύπου αιματηρές αντιπαραθέσεις.

Οσο, ωστόσο, και αν για έναν τέτοιο μαζικό αφανισμό η ευθύνη βαρύνει όσους τον προκάλεσαν ή συμμετείχαν σε αυτόν, δεν παύομε κι εμείς, οι θεατές, να έχομε το δικό μας μερίδιο ενοχής, γιατί, πρώτον, ανήκομε στο ίδιο είδος όντων με τους συντελεστές των μαζικών εκκαθαρίσεων και γιατί, δεύτερον, ξεχωρίζομε αθέμιτα έναν μικρό αριθμό προσώπων, που χαρακτηρίζομε ήρωες από το πλήθος των συναγωνιστών τους. Λέγοντας, για παράδειγμα, «ο Λεωνίδας και οι 300...» ξεχωρίζομε τον Λεωνίδα από τους υπόλοιπους, λες και οι 300 δεν έπραξαν το ίδιο που έκανε κι εκείνος, και δεν πλήρωσαν κι αυτοί, όπως εκείνος, με το θάνατό τους την ίδια με τη δική του απόφασή τους να αντισταθούν στον εισβολέα. Προκειμένου, ακριβώς, να αμβλυνθεί η άδικη μεταξύ επώνυμων ηρώων και αφανών αγωνιστών διάκριση εφευρέθηκε υπέρ των τελευταίων αυτών το μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη.

Το δυστύχημα, όμως, για τους αφανείς αγωνιστές είναι ότι ο σεβασμός προς τον εν λόγω συμβολισμό τείνει να εκλείψει. Οχι μόνο εξαιτίας των κρουσμάτων βανδαλισμού που εκδηλώνονται σε βάρος του μνημείου του Αγνωστου Στρατιώτη από ομάδες νέων ως επί το πολύ προσώπων, που, απελπισμένα, λόγω του αδιέξοδου στο οποίο τα οδήγησαν οι συνθήκες της κοινωνίας μας, ξεσπούν επάνω του, αλλά και γιατί σαν έννοια μοιάζει να οδηγείται στη χρεοκοπία. Μπορούμε, ορισμένως, μετά την ανακάλυψη του DNA, να μιλάμε για άγνωστους ανθρώπους και, συνεπώς, για άγνωστους στρατιώτες; Το ζητούμενο, εν τοιαύτη περιπτώσει, είναι οι αφανείς αγωνιστές να αποκτήσουν, όπως οι επώνυμοι ήρωες, ταυτότητα, έτσι ώστε να αρθεί η άδικη απουσία τους από την ιστορία, χωρίς αυτό, βέβαια, να σημαίνει καταγραφή στην ιστορία όλων τους αδιακρίτως.

Η ιστορία δεν είναι, κατά την έκφραση του Αλεξάνδρου Δουμά πατρός, ένα καρφί που μπορούμε να κρεμάσουμε τους πάντες για να τους βλέπουμε, αλλά είναι, όπως είπε ο Θουκυδίδης, διδασκαλία μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα. Από την άποψη αυτή, η επιλογή προσώπων, των ηρώων, ως υποδειγμάτων είναι αναπόφευκτη, αρκεί μόνο, προβαίνοντας στην επιλογή αυτή, να μη δημιουργηθεί η εντύπωση που επιχείρησε να επιβάλει ο Χέγκελ, σύμφωνα με την οποία η ιστορία είναι αποκλειστικά δημιούργημα ορισμένων ανθρώπων -των κοσμοϊστορικών προσώπων, όπως τους ονομάζει ο ίδιος-, που επιχειρούν να την κατευθύνουν εκεί όπου αυτοί κρίνουν ότι πρέπει να την οδηγήσουν.

Την αλήθεια ότι στη διαμόρφωση της ιστορίας ενός λαού μαζί με τους ηγέτες του συμπράττει επίσης και το αφανές πλήθος, μοιάζει να μη θέλουν ή να μην μπορούν να την καταλάβουν ποικιλώνυμοι παράγοντες της Ευρωζώνης. Πίστεψαν ότι για την επιτυχία του εγχειρήματός των, να επιβάλουν στον τόπο μας τα καλούμενα Μνημόνια, αρκούσε μόνο να υποτάξουν στη βούλησή τους τα πρόσωπα που είχαν αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας μας, αγνοώντας πλήρως και επιδεικτικά τη θέληση του αφανούς πλήθους.

Ας μη διαφεύγει την προσοχήν τους, όμως, ότι οι ανατροπές στην ιστορία δεν γίνονται μόνο με επαναστάσεις. Μπορούν, κάλλιστα, να επιτευχθούν και με απλές εκλογές!

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Η άποψή μου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Eurogroup
Η δόση σε δόσεις, η «σκούπα» με τη μία...
Ευρωζώνη
Κρύος ιδρώτας στην Ευρωζώνη από τον ελληνο-πορτογαλικό ιό αστάθειας
Κυβέρνηση
Ποιος... κατέστρεψε πιο πολύ την Ελλάδα;
Λίστα Λαγκάρντ
Ο αποδιοπομπαίος και ο απαλλακτέος...
Νέα Δημοκρατία
Ο Μάκης ζυγώνει, ο Βύρωνας ξεμακραίνει, ο Νικήτας επιμένει...
Ρατσισμός
200.000 «Γιάννηδες», ενός κοκόρου κυβερνητική γνώση...
ΣΥΡΙΖΑ
«Θα ζητήσουμε μείωση χρέους και πάγωμα τόκων για 4 χρόνια»
Συνεντεύξεις/Αναλύσεις
«Αρνήθηκα προτάσεις κατά των κοινωνικών δικαιωμάτων»
Υπουργείο Δικαιοσύνης
Το «τρίποντο» του κ. Αθανασίου
Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης
Τι έβγαλε η «κληρωτίδα» του Κυριάκου