Έντυπη Έκδοση

Πολιτική

Ανάλυση

  • Η χαμένη τιμή της Κεντροαριστεράς

    Ηκατάρρευση του κεντροαριστερού πυλώνα εξουσίας, απότοκος της σχεδόν καθολικής απαξίωσης του παλαιού πολιτικού μοντέλου της χώρας, μονιμοποίησε τη λειτουργική ανισορροπία και όξυνε τη θεσμική αναντιστοιχία της παλαιάς πολιτικής τάξης με το συλλογικό κοινωνικό υποκείμενο που αυτή καλείται να εκπροσωπήσει.

    Με δεδομένο ότι την Κεντροαριστερά εξέφραζε σε μεγάλο βαθμό μέχρι τώρα το ΠΑΣΟΚ, θα πρέπει να δεχθούμε πως αυτή βυθίστηκε μαζί του. «Η πτώση του ΠΑΣΟΚ ακολουθεί την πτώση της χώρας», επαναλαμβάνει ο πρόεδρός του Ε. Βενιζέλος. Και προσθέτει ότι η άνοδος της Ελλάδας θα επιτρέψει και στο κόμμα του να ανακάμψει. Η αλήθεια σε όσα λέει βρίσκεται όμως αλλού. Η κατακρήμνιση των εκλογικών ποσοστών τού άλλοτε κραταιού ΠΑΣΟΚ και η απειλή πλήρους αφανισμού του είναι η φυσιολογική συνέπεια συγκεκριμένων επιλογών και εξελίξεων.

    Το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις του Γιώργου Παπανδρέου χρεώθηκαν και διαχειρίστηκαν τα Μνημόνια, την ύφεση, τη λιτότητα και τη μεγάλη ανεργία, εξαθλιώνοντας μεγάλο μέρος της κοινωνίας, καταδίκασε σε πλήρη ανυποληψία και το πολιτικό τους πρόταγμα. Αν έτσι έχουν τα πράγματα, μπορεί να ξαναδημιουργηθεί μια κραταιά Κεντροαριστερά;

    Το ΠΑΣΟΚ όχι μόνο υλοποίησε το χειρότερο πρόγραμμα λιτότητας και «μεταρρυθμίσεων» που γνώρισε ο τόπος. Από ένα σημείο και μετά το έκανε σημαία του. Ενώ στην αρχή έλεγε ότι είναι μια άδικη επιλογή έκτακτης ανάγκης, στη συνέχεια το υιοθέτησε ως δικό του πρόγραμμα.

    Αυτή η εξέλιξη ενέτεινε το αίσθημα κοινωνικής αδικίας που βίωνε ο ελληνικός λαός, ο οποίος έσπευσε να αποδώσει συλλογική ευθύνη για την κρίση σε όλο το πολιτικό σύστημα εξουσίας της μεταπολίτευσης. Ταυτόχρονα όμως πιστοποίησε, με τον πιο ηχηρό τρόπο, την καθολική αδυναμία αυτού του συστήματος να ξαναγίνει λειτουργικό. Να ασκήσει δηλαδή την πολιτική χειραγώγησης, διαπλοκής, διαμεσολάβησης με αποτελεσματικό τρόπο.

    Η παντελής αστοχία της πολιτικής τάξης, όμως, πέρα από το πρόβλημα δημοκρατικής νομιμοποίησης που δημιουργεί, ανατρέπει όλες τις παλαιές πολιτικές ισορροπίες. Και αυτό είναι πανευρωπαϊκό φαινόμενο.

    Η σοσιαλδημοκρατία, που σε γενικές γραμμές συγκροτεί την πολιτική έννοια της Κεντροαριστεράς, μεταλλάχθηκε και υπέστη πολιτική και ιδεολογική συρρίκνωση σε όλη τη Γηραιά Ηπειρο. Η απόλυτη κυριαρχία των πολιτικών της αγοράς σε όλη την ηγετική ελίτ της Ε.Ε. (με την πρωτοκαθεδρία των Γερμανών) έδωσε τη χαριστική βολή στο μεταπολεμικό κοινωνικό συμβόλαιο, μέσω του οποίου εξασκούσε την ηγεμονία της η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία.

    Ομως η ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά έχασε ταυτόχρονα και τα βασικά κοινωνικά της στηρίγματα. Η πλήρης επικράτηση του αγοραίου χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου και η εκθεμελίωση του κοινωνικού κράτους οδήγησαν σε αφανισμό μεγάλο ποσοστό μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων (κυρίως στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου), τα οποία αποτελούσαν το στυλοβάτη της σοσιαλδημοκρατικής πολιτικής.

    Στην Ελλάδα της κρίσης, τα εξαθλιωμένα πλέον αυτά μεσοστρώματα δεν μπορούν πλέον σήμερα να αποτελέσουν την εκλογική βάση της παλαιάς Κεντροαριστεράς, όπως γινόταν μέχρι τώρα. Η κάθετη πτώση τους διέγραψε (προσωρινά;) και τη δυνατότητα της πολιτικής τους εκπροσώπησης. Το συμπέρασμα είναι έτσι αβίαστο. Οσο ο λεγόμενος μεσαίος κοινωνικός χώρος βρίσκεται σε καθίζηση, δεν υπάρχει κανένα σοβαρό περιθώριο ανάκαμψης του παλαιού κεντροαριστερού, σοσιαλδημοκρατικού προτύπου.

    Το ΠΑΣΟΚ δεν συκοφάντησε απλώς κάθε έννοια «σοσιαλδημοκρατίας». Αυτοαναιρέθηκε πλήρως και βρήκε καταφύγιο στην πολιτική αγκαλιά της κυβέρνησης Σαμαρά. Τα απομεινάρια του κραταιού κόμματος εξουσίας μετατράπηκαν σε ιδεολογικό και πολιτικό δεκανίκι, σε συνιστώσα της νέας Κεντροδεξιάς που ευαγγελίζεται το Μαξίμου, με έμφαση όμως στα ακροδεξιά της χαρακτηριστικά.

    Η ΔΗΜΑΡ δικαίως αναζητεί ρόλο στην ανασύνταξη της Κεντροαριστεράς. Κρίνοντας μάλιστα εκ του αποτελέσματος (δηλαδή τα σκληρά μέτρα και οι απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων της νέας δικομματικής κυβέρνησης, που θα χρεώνονταν οι υπουργοί της), έκανε άριστα που αποχώρησε από την κυβέρνηση. Ομως το έργο έχει πολύ δρόμο ακόμη. Γιατί ένας μεγάλος πολιτικός χώρος δεν μπορεί να ανασυνταχθεί ερήμην της κοινωνίας. Χωρίς κοινωνικά στρώματα, που θα ελπίζουν σε μια νέα άνοδο, δεν χτίζονται ιδεολογικοπολιτικά ρεύματα και συμμαχίες.

    Και ο ΣΥΡΙΖΑ; Εδώ τα πράγματα είναι πολύπλοκα. Από τη μία η κατασυκοφαντημένη Κεντροαριστερά δεν αποτελεί πλέον πολιτικό δέλεαρ. Από την άλλη, έχει χαθεί η ριζοσπαστικοποίηση που θα έκανε εφικτή την αφήγηση ενός νέου καθολικού κοινωνικού όραματος. Ετσι, όσο κι αν θέλει να «μοιάσει» στο ΠΑΣΟΚ του '75, λείπουν οι προϋποθέσεις. Οι εξελίξεις όμως τρέχουν.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Eurogroup
Η δόση σε δόσεις, η «σκούπα» με τη μία...
Ευρωζώνη
Κρύος ιδρώτας στην Ευρωζώνη από τον ελληνο-πορτογαλικό ιό αστάθειας
Κυβέρνηση
Ποιος... κατέστρεψε πιο πολύ την Ελλάδα;
Λίστα Λαγκάρντ
Ο αποδιοπομπαίος και ο απαλλακτέος...
Νέα Δημοκρατία
Ο Μάκης ζυγώνει, ο Βύρωνας ξεμακραίνει, ο Νικήτας επιμένει...
Ρατσισμός
200.000 «Γιάννηδες», ενός κοκόρου κυβερνητική γνώση...
ΣΥΡΙΖΑ
«Θα ζητήσουμε μείωση χρέους και πάγωμα τόκων για 4 χρόνια»
Συνεντεύξεις/Αναλύσεις
«Αρνήθηκα προτάσεις κατά των κοινωνικών δικαιωμάτων»
Υπουργείο Δικαιοσύνης
Το «τρίποντο» του κ. Αθανασίου
Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης
Τι έβγαλε η «κληρωτίδα» του Κυριάκου