Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΣΕ Α  ΠΡΟΣΩΠΟ

ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ

«Είμαι αριστερόχειρ ουσιαστικά»

πρόλογος Παντελής Μπουκάλας, επιμέλεια-επίμετρο Μισέλ Φάις, (εκδ. Πατάκη)

ΤΟΝ ΕΙΠΑΝ «ποιητή της ήττας», εκφραστή με άλλα λόγια της απαισιοδοξίας που είχε τυλίξει μεταπολεμικά τους αριστερούς, μετά την ήττα του κομμουνιστικού κινήματος. Ομως, ο Μανόλης Αναγνωστάκης (1925-2005) δυσφορούσε με το χαρακτηρισμό. Κι όταν το Νοέμβριο του '92, πρόθυμος ν' αφηγηθεί συμπυκνωμένη τη διαδρομή του, υποδεχόταν στην Πεύκη έναν άγνωστο ακόμα δημοσιογράφο με ανεκδήλωτες λογοτεχνικές τάσεις, τον Μισέλ Φάις, φρόντισε να το διευκρινίσει γι' άλλη μια φορά:

«Προσωπικά δεν νομίζω ότι είμαι πολιτικός ποιητής. Είμαι ερωτικός και πολιτικός μαζί. Είναι η εποχή που τα συνδύαζε αυτά τα δύο... Γι' αυτό αρνούμαι όλα αυτά περί "ποίησης της ήττας" και τα σχετικά. Είναι μια αγωνία για την εποχή, ένα άγχος για την εποχή. Οταν τελείωσε η εποχή, τελειώνει και η ποίηση. Δεν μπορείς να γράφεις συνεχώς ποίηση. Δεν είμαι επαγγελματίας ποιητής. Αισθάνομαι την ποίηση σαν τρόπο έκφρασης, επειδή δεν μπορούσα να εκφραστώ διαφορετικά. Δηλαδή ήταν η εποχή τόσο πιεσμένη, τόσο δύσκολη, που μόνο εκφράζοντας τον πόνο του μπορούσε κανείς να την αντέξει»...

Ολα όσα κατέγραψε στο μαγνητοφωνάκι του ο Φάις τότε, βρίσκονται σήμερα τυπωμένα σ' ένα καλαίσθητο τομίδιο, το «Είμαι αριστερόχειρ ουσιαστικά» (εκδ. Πατάκη), πλαισιωμένα από έναν πρόλογο του Παντελή Μπουκάλα κι ένα δικό του, σύντομο επίμετρο. Κι είναι τόσα πολλά αυτά για τα οποία μιλά, με εντυπωσιακή λιτότητα και μ' έναν τόνο ειρωνικής ματαιότητας ο Αναγνωστάκης.

Πιάνοντας το νήμα από τη γέννησή του στην πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη, ανατρέχει στα πρώτα του διαβάσματα (τη "Νέα Εστία" ώς το '40, την ξέρω απ' έξω») και τα πρώτα του γραπτά, στα χρόνια που ως γυμνασιόπαιδο γύριζε ολημερίς στους δρόμους φωνάζοντας συνθήματα κατά της εξουσίας, στη μεγάλη πείνα του '42, στους ορίζοντες που άνοιξαν μπροστά του η ΕΠΟΝ και το ΕΑΜ, στη διαγραφή του από το ΚΚΕ («άρχισα το '46 να θέτω μερικά ερωτήματα τα οποία δεν τα σήκωνε η ηγεσία..»), στη σύλληψη και τη θανατική του καταδίκη το '49, στην απελευθέρωσή του έπειτα από τρίχρονη «μόνο» φυλάκιση, στην «τσάτρα πάτρα» αποφοίτησή του από την Ιατρική, στη δημιουργία του περιοδικού «Κριτική», στην πολιτιστική άνοιξη που προηγήθηκε της δικτατορίας...

Κορυφαίος εκπρόσωπος της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, «ένας λυρικός που δεν αρνήθηκε το σκώμμα και τη σάτιρα», και υπηρέτης μιας ποίησης που «αμφιβάλλει, αμφισβητεί και ελέγχει», όπως επισημαίνει ο Μπουκάλας, ο Αναγνωστάκης αποδεικνύεται πάντα επίκαιρος, όσο και το '70 που έγραφε τον «Στόχο»: «Το θέμα είναι τώρα τι λες/ Καλά φάγαμε καλά ήπιαμε/ Καλά τη φέραμε τη ζωή μας ώς εδώ/ Μικροζημιές και μικροκέρδη συμψηφίζοντας/ Το θέμα είναι τώρα τι λες». Γιατί σταμάτησε κάποια στιγμή να γράφει; Τι πίστευε για την εγχώρια ποιητική και πεζογραφική παράδοση; Γιατί προτιμούσε τον Κάλβο απ' τον Καβάφη; Γιατί αρνιόταν τις κινδυνολογίες γύρω από τη γλωσσική μας ένδεια και κατάπτωση; Και πώς όριζε τη δική του πνευματική συνεισφορά; Διαβάζοντας κανείς τον μονόλογό του, βρίσκει όλες τις απαντήσεις. Και με το που φτάνει στην τελευταία σελίδα, η επιθυμία του να επιστρέψει στην ποίηση του Αναγνωστάκη, αλλά και στην ξεκαρδιστική αυτοπροσωπογραφία του ως «Μανούσος Φάσσης», αναζωπυρώνεται.

ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΓΙΑ ΝΕΟΠΤΩΧΟΥΣ

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΙΑΦΚΟΣ

«Νεόπτωχος ζητεί λύσεις επειγόντως»

(εκδ. Allegro)

ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ, λογική, φαντασία και κυρίως άφθονο... χιούμορ χρειάζεται κανείς για να αντεπεξέλθει στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε. Ενας ακόμα από τους χτυπημένους της μοίρας, ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Χρήστος Σιάφκος, κυκλοφόρησε έναν έξυπνο οδηγό επιβίωσης για χρεωμένους και αγχωμένους. Μέλος του κλαμπ των νεόπτωχων, ο ίδιος, καταγράφει τα πάθη του από τότε που μια λάθος επιλογή τον οδήγησε στην ανεργία, ενώ οι πιστωτικές κάρτες φούσκωναν και οι τράπεζες τον κυνηγούσαν...

«Πώς έφτασα ώς εδώ;» είναι το ερώτημα που έχει χίλιες απαντήσεις, ωστόσο, πέρα από την αυτοκριτική, στα προβλήματα υπάρχουν λύσεις. Δανεικά από φίλους, για παράδειγμα: «Πρόσεξε όμως», τονίζει ο συγγραφέας, «μη ζητάς δανεικά με ημερομηνία λήξεως από τους "άλλους" φίλους. Γιατί μετά θ' αρχίσεις να τους κρύβεσαι όταν θα διαπιστώσεις ότι ο "φίλος" και το φίδι αρχίζουν από φ!».

Ποιες άλλες συμβουλές δίνει προς νεόπτωχους; Πλέον, πριν ερωτευθείτε μια γυναίκα κοιτάξτε πρώτα τα ρούχα της. «Αν φοράει τίποτα με υπογραφή, όπου φύγει φύγει».

Οσο για τη διαβίωση, καμαρούλα μια σταλιά, δύο επί τρία: «Σε πόσα τετραγωνικά είπες ότι ζούσες; Σε 100; Προς 700 ευρώ το μήνα; Ζήσε τώρα σε 30 και να λες κι ευχαριστώ που υπάρχουν και οι γκαρσονιέρες. Είχε μάθει ο ουρανίσκος σου σε σκληρά ποτά εισαγωγής; Τσιπουράκι τώρα, κι αυτό με μέτρο. Μαζέψου πριν σε μαζέψουν άλλοι και πάλι καλά να λες που δεν έχεις φτάσει στην πλήρη εξαθλίωση».

Ασφαλώς κάθε νόμισμα έχει δυο όψεις, μια αρνητική και μια θετική. Ετσι, όταν το κρέας κόβεται κι αρχίζουν τα όσπρια, όταν στις γλάστρες φυτεύονται μαρούλια αντί για τριανταφυλλιές, δεν χρειάζεται να ξοδεύει κανείς σε ινστιτούτα και γυμναστήρια: Ολος ο λαός, λαός αδυνάτων. Επιτέλους κομψοί!».

Εύστοχη εικονογράφηση συνοδεύει αυτόν τον πρωτότυπο οδηγό επιβίωσης που επίσης περιλαμβάνει ανέκδοτα, στατιστικές, τον «δεκάλογο της οικονομίας», σοφά λόγια κ.ά. Αλλωστε, σύμφωνα με τον Κικέρωνα: «Οποιος διαθέτει μια βιβλιοθήκη κι έναν κήπο είναι πλούσιος».

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ

«Η άκρα δεξιά και οι συνέπειες της συναίνεσης»

(εκδ. Καστανιώτη)

Οσο πιο ασταθείς γίνονται οι ψηφοφόροι στις επιλογές τους κι όσο περισσότερο απαξιώνονται στα μάτια τους οι θεσμοί της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, τόσο ενισχύονται και τα κόμματα της άκρας δεξιάς, υποστηρίζει η καθηγήτρια του Παντείου, έχοντας εστιάσει την έρευνά της σε κεντροευρωπαϊκές χώρες -Δανία, Νορβηγία, Ολλανδία, Ελβετία, Αυστρία, Γερμανία- το πολιτικό σύστημα των οποίων βασίζεται στη συναινετική δημοκρατία. Εξαιρετικά επίκαιρη μελέτη, στον απόηχο της τραγωδίας του Οσλο, για ένα περίπλοκο φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από «έντονο λαϊκισμό και πολιτιστικό εθνικισμό».

ΦΙΛΙΠ ΣΙΝΓΚΤΟΝ

«Το κορίτσι του Αϊνστάιν»

(μετ. Ι. Ραλλίδη, εκδ. Πλέθρον)

Μυθιστόρημα μυστηρίου γύρω από τον έρωτα και τη δίψα για γνώση, που επιχειρεί να διεισδύσει στο ψυχολογικό υπόβαθρο του σπουδαιότερου μυαλού του 20ού αιώνα. Κεντρικοί ήρωες, μια κοπέλα που εντοπίζεται αναίσθητη στα δάση έξω από το Βερολίνο παραμονές της ανόδου του Χίτλερ στην εξουσία, ο ψυχίατρός της, που την ερωτεύεται και σκαλίζει το παρελθόν της, κι ο νεότερος γιος του Αϊνστάιν, που φιλοδοξεί να γράψει ένα βιβλίο αποκαθηλωτικό για τη φήμη του πατέρα του.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΙΛΛΙΩΤΗΣ

«Τι εστί βερύκοκο»

(εκδ. Τετράγωνο)

Πρώτη λογοτεχνική απόπειρα ενός επαγγελματία στον χώρο του ραδιοφώνου, του μουσικού τύπου και των δισκογραφικών εταιρειών, αρθρωμένη πάνω στο κυνήγι του έρωτα και τη δύναμη της φιλίας, με αυτοβιογραφικές πινελιές, φρέσκους διαλόγους κι άφθονες αναφορές σε καλλιτέχνες, τραγούδια και ταινίες. Η έκδοση συνοδεύεται από cd στο οποίο ο Μάιλς Ντέιβις κι ο Ελβις Πρίσλεϊ συνυπάρχουν με τους Νικ Κέιβ, Ντέβιντ Μπόουι και Ντουράν Ντουράν.

ΜΠΕΡΧΑΡΝΤ ΣΛΙΝΚ

«Καλοκαιρινά ψέματα»

(μετ. Ι. Κοπερτί, εκδ. Κριτική)

Μια γυναίκα που δεν αντέχει πια όσα έδιναν νόημα στη ζωή της, ένας γιος που αποφασίζει να μάθει επιτέλους ποιος ήταν ο πατέρας του, ένας ερωτευμένος που με απανωτά ψέματα χάνει την αγαπημένη του... Συλλογή διηγημάτων με την υπογραφή του διαπρεπούς γερμανού καθηγητή δικαίου, που έγινε παγκοσμίως γνωστός με το συγκλονιστικό «Διαβάζοντας στη Χάνα»

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Ατζέντα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Όπερα
Τα θερινά ραντεβού της όπερας
Έκθεση στο Παρίσι
Στις όχθες του Σηκουάνα
Κινηματογράφος
Απο-δράσεις στην Αθήνα
Ασπρόμαυρες μνήμες κλασικού σινεμά
Το γέλιο βγήκε από την κόλαση
Πίθηκοι με το ποντίκι
Θέατρο
Ο βασιλιάς και οι άλλοι