Έντυπη Έκδοση

Χαράσσοντας την «Κραυγή»

Πάνω από 100 χρόνια έχουν περάσει από τότε που ο Εντβαρντ Μουνκ έκανε την περίφημη «Κραυγή» του, που εξακολουθεί να καθηλώνει όποιον τη βλέπει, καθώς αποδίδει τόσο έντονα την απόγνωση, τις φοβίες, την παράνοια, τα αδιέξοδα του σύγχρονου ανθρώπου. «Θέλω να απεικονίζω αληθινούς ανθρώπους, που αναπνέουν, υποφέρουν, αισθάνονται, αγαπούν» έλεγε ο νορβηγός καλλιτέχνης.

Η «Κραυγή» ίσως ήταν η εμμονή του, καθώς έχει κάνει πολλές παραλλαγές της με ζωγραφική, σχέδια και χαρακτικά. Αλλες τόσες απόπειρες κλοπής της έχουν γίνει από τα μουσεία που τη φιλοξενούν. Το πασίγνωστο έργο έρχεται στην Αθήνα ως χαρακτικό για την έκθεση που εγκαινιάζεται στις 26 Νοεμβρίου στο Μουσείο Ηρακλειδών στο Θησείο και περιλαμβάνει ακόμα 80 σημαντικά χαρακτικά του Μουνκ από το Μουσείο Τέχνης του Τελ Αβίβ.

Οσο συγκλονίζει η «Κραυγή», άλλο τόσο συγκλονίζει η ιστορία της, που ταυτίζεται με τη ζωή του Μουνκ, μια ζωή γεμάτη από ασθένειες του σώματος και της ψυχής, πόνο, λύπη, χωρισμούς. «Από μικρό παιδί ο Μουνκ γνώρισε την αρρώστια, την κατάθλιψη και τον θάνατο, εικόνες που δεν ξέχασε ποτέ» μας λένε οι ιδρυτές του Μουσείου Ηρακλειδών, Παύλος και Αννα-Μπελίντα Φυρού. «Ο ίδιος έλεγε πως "Η αρρώστια, η παράνοια και ο θάνατος υπήρξαν οι σκοτεινοί φύλακες άγγελοι στην κούνια μου και με ακολούθησαν σε ολόκληρη τη ζωή μου". Υπέφερε ιδαίτερα από τον θάνατο της μητέρας του από φυματίωση, όταν αυτός ήταν πέντε ετών, γεγονός που τον οδήγησε να κάνει αργότερα το έργο "Η νεκρή μητέρα και το παιδί της". Εχασε όμως και την αδελφή του, Σοφία, σε ηλικία 15 ετών, από την ίδια αρρώστια. Την εικόνα της τη βλέπουμε στο "Αρρωστο παιδί" αλλά και σε άλλους πίνακες και χαρακτικά».

Χρησιμοποίησε πρωτοποριακές τεχνικές

Ο Μουνκ, που αποφάσισε σε νεαρή ηλικία να γίνει ζωγράφος, χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια για να πείσει τον πατέρα του, ο οποίος ήταν γιατρός και συντηρητικός στις αντιλήψεις του. Πάλεψε να επιβιώσει πουλώντας τα έργα του, γνώρισε στερήσεις, ήταν κι αυτός ιδιαίτερα φιλάσθενος, ενώ δυσκολευόταν στις σχέσεις του με τις γυναίκες. Πολλοί κριτικοί αλλά και το κοινό αποδοκίμαζαν τα έργα του -το 1892 μια εκθεσή του έκλεισε από την πρώτη εβδομάδα- ενώ οι ναζί θεωρούσαν ότι κάνει «εκφυλισμένη τέχνη».

Οι περισσότεροι γνωρίζουν τον ζωγράφο, πρόδρομο του εξπρεσιονισμού. «Ωστόσο ο Μουνκ υπήρξε πρωτοπόρος στη μοντέρνα τέχνη της χαρακτικής, χρησιμοποίησε παλιές τεχνικές με καινοτόμους τρόπους» τονίζει το ζεύγος Φυρού. «Από τα έργα που έρχονται ξεχωρίζει το "Αρρωστο παιδί", το οποίο εκτύπωσε σε διάφορους χρωματικούς συνδυασμούς και σε διαφορα είδη χαρτιού. Σημαντικό είναι και το "Βαμπίρ", που θα δούμε σε δύο εκδοχές: η μία είναι λιθογραφία σε μαύρο και άσπρο και η άλλη έγχρωμη, μεικτή τεχνική που συνδυάζει τη λιθογραφία και την ξυλογραφία. Ο καλλιτέχνης πριόνισε την ξύλινη πλάκα σε τέσσερα κομμάτια, τα πέρασε με μελάνι και τα συναρμολόγησε σαν παζλ πριν εκτυπώσει το έργο. Ηταν μια πρωτοποριακή τεχνική σε σχέση με την πιο γνωστή, όπου χρησιμοποιείται άλλη πλάκα για κάθε χρώμα».

Μετά το ανάλαφρο κλίμα της παρισινής μπελ επόκ και τα έργα του Τουλούζ-Λοτρέκ το Μουσείο Ηρακλειδών μας δείχνει μια διαφορετική εικαστική αντίληψη της ζωής, μάλλον πιο ταιριαστή στο κλίμα των ημερών μας. Αλλωστε και το ίδιο δεν έχει μείνει ανέπαφο από την κρίση. «Στηριζόμαστε σε δύο πηγές εσόδων: εισιτήρια και πωλητήρια» διευκρινίζει ο Π. Φυρός. «Η σημερινή κατάσταση έχει αποκλείσει σχεδόν όλους τους χορηγούς και οι επισκέπτες δεν αγοράζουν όπως πριν. Ομως πιστεύουμε ότι η Ελλάδα πρέπει να καταλάβει τα οφέλη που υπάρχουν από τον "πολιτιστικό τουρισμό". Με μεγάλες και δυνατές εκθέσεις, όπως αυτή του Μουνκ, μπορούμε να προσελκύσουμε πολύν κόσμο. Γι' αυτό όμως πρέπει να βοηθήσει το υπουργείο Πολιτισμού. Μόνα τους τα μουσεία δεν μπορούν να το κάνουν». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Λαυρέντης Μαχαιρίτσας
«Να μη σιωπάμε στα σημαντικά»
Θέατρο
Μια τραγική ιστορία στη σκηνή
Ο ρατσισμός στο σπίτι τους
Κάθε βράδυ χωρίζουν
Κινηματογράφος
Unfair game
Διαδικτυακός κινηματογράφος
Μοτέρ, ποντίκι, πάμε
Βιβλίο
Η δημιουργία ενός δράκου
Ερρίκος για Μπούκερ
Κυνηγοί κεφαλαίου
Συνέντευξη: Γιώργος Διαλεγμένος
«Στριμωχτήκαμε σε μια ήπια κατοχή»
Συνέντευξη: Σαρλότ Ράμπλινγκ
Ανάμεσα σε δύο μεγάλους
Εκθεση
Χαράσσοντας την «Κραυγή»
Εικαστικά
Η χαράκτρια της διαμαρτυρίας
Ο κλασικός της αφαίρεσης
Φωτογραφία
Εκ Παρισίων
Λεύκωμα
Τα τελευταία πλάνα του Βολοντέ
Ψηφιακά βιβλία
e-book: Ερχεται, αλλά σημειωτόν
Στην αναμονή για το i-pad
Άλλες ειδήσεις
Στην κάλπη με νοσταλγία