Έντυπη Έκδοση

Κυνηγοί κεφαλαίου

Ο Πέτρος Μάρκαρης ξαναχτύπησε. Αυτήν τη φορά, ο αστυνόμος Χαρίτος βρίσκεται στα ίχνη ενός δολοφόνου που αποκεφαλίζει τραπεζίτες... «Ν' αγιάσει το χέρι του», λένε κάποιοι, εξοργισμένοι με την ασυδοσία των τραπεζών.

Ο μεγάλος άλλωστε πρωταγωνιστής του βιβλίου (και απόλυτος σίριαλ κίλερ της ελληνικής κοινωνίας) είναι η οικονομική κρίση. Ο τίτλος σε προϊδεάζει: «Ληξιπρόθεσμα δάνεια» (εκδόσεις Γαβριηλίδης). Δεν είναι ν' απορεί κανείς που το βιβλίο τυπώθηκε με τη μία σε 20.000 αντίτυπα. «Πάει καλύτερα από το προηγούμενο», παραδέχεται ο συγγραφέας. «Γιατί το θέμα καίει τον Ελληνα...».

Ο Μάρκαρης δομεί με αριστοτεχνικό τρόπο την πλοκή. Ομως, πέρα από ένα συναρπαστικό δείγμα αστυνομικής λογοτεχνίας, με καλής ποιότητας χιούμορ, το βιβλίο του είναι η τοιχογραφία της Ελλάδας του μνημονίου. Είναι όλα εδώ: τα δάνεια που τρέχουν, οι απεργίες και τα συλλαλητήρια στο κέντρο, οι μετανάστες, η τρόικα, τα κομμένα επιδόματα, η λαϊκή κατακραυγή. Στο προσκήνιο οι τράπεζες, που αυτοαποκαλούνται «ιδρύματα που επιτελούν κοινωνικό ρόλο», και οι εταιρείες-αρπακτικά στις οποίες αναθέτουν να «κυνηγήσουν» τους ληξιπρόθεσμους οφειλέτες. Αλλά και στελέχη μεγάλων διεθνών ξένων οίκων αξιολόγησης: Αυτοί που υποβάθμισαν τα ελληνικά ομολογα στην κατηγορία των «junks», δηλαδή των κουρελόχαρτων. Ο δολοφόνος θα αποκεφαλίσει κάμποσους τέτοιους. Και φυσικά η Αντιτρομοκρατική θα θελήσει να έχει το πάνω χέρι...

«Αλλο αντίδραση, άλλο λύση»

Τελικά για όλα φταίνε οι τράπεζες;

«Οχι», απαντά ο Π. Μάρκαρης. «Ακριβώς γι' αυτό έγραψα το βιβλίο αυτό με την οπτική μιας τριλογίας για την κρίση. Το επόμενο θα πιάνει όλο το πολιτικό οικοδόμημα. Είναι ένα σύστημα που σκέφτεται μόνο το πολιτικό κόστος. Ούτε το επιχειρηματικό, ούτε το δανειακό, ούτε το κόστος λειτουργίας».

Ο ίδιος θα καταλάβαινε κάποιον που δολοφονεί τραπεζίτες;

«Ναι. Καταλαβαίνω την αντίδραση ενός έξαλλου ανθρώπου. Αλλά δεν θα το θεωρούσα λύση στο πρόβλημά μας. Πάντως, η περίπτωση του ολλανδού αξιολογητή Ντε Μορ στο βιβλίο είναι χαρακτηριστική μιας διαδεδομένης αντίληψης: Υποστηρίζει πως δεν υπάρχει κοινωνία. Την ταυτίζει με τον σοσιαλισμό. Και υπερασπίζεται το δίκαιο του ισχυροτέρου. Οι επενδυτές ρισκάρουν πιο πολλά, λένε οι όμοιοί του. Αυτό εξοργίζει τον κόσμο... Ηδη από το 1928 ο Μπρεχτ έλεγε στην "Οπερα της πεντάρας": "Τι είναι η ληστεία μιας τράπεζας μπροστά στην ίδρυση μιας τράπεζας;" Ογδόντα δύο χρόνια μετά, λέμε το ίδιο».

Και ξαφνικά, στα μισά του βιβλίου, η Αθήνα και ο Πειραιάς γεμίζουν αφίσες και αυτοκόλλητα με το σύνθημα: «Μην πληρώνετε τα χρέη σας!»

«Αυτό έχει αρχίσει να γίνεται πολύ διαδεδομένο στην Ελλάδα. Να μας πάνε στα δικαστήρια να τα διεκδικήσουν, σου λέει ο άλλος. Και όντως, οι τράπεζες προχωρούν πλέον ολοένα και σπανιότερα σε κατασχέσεις. Διότι βρίσκονται πια με τόσα ακίνητα, που δεν ξέρουν τι να τα κάνουν. Προτιμούν λοιπόν τους συμβιβασμούς. Ετσι βούλιαξε η Ισπανία. Ο κόσμος λέει: "Θέλετε το ακίνητο; Πάρτε το. Εγώ δόσεις δεν έχω να πληρώσω". Ούτε η φυλάκιση συμφέρει τις τράπεζες. Εξω, μπορείς να τον πιέζεις τον άλλο».

Μια δυνατή σκηνή του βιβλίου είναι όταν η Αδριανή, η σύζυγος του Χαρίτου, βλέπει από το παράθυρο του σπιτιού της έναν απελπισμένο άντρα να πέφτει από το μπαλκόνι. «Συνέβη σε μια φίλη. Η κατάσταση είναι απελπιστική. Το βλέπω σε φίλους, συγγενείς. Σου λένε "Τι θα κάνω; Δεν με πληρώνουν, δεν μου δίνουν δάνειο". Ξέρετε πως ξαφνικά τα ταξί γέμισαν με οδηγούς βιοτέχνες, χρυσοχόους και άλλους επαγγελματίες που το κάνουν ως δεύτερη δουλειά;»

Η αντιτρομοκρατική υστερία διαποτίζει τις περισσότερες σελίδες. «Εχει καταντήσει αστείο. Μέχρι και οι Αγγλοι ξεσηκώθηκαν. "Φτάνει πια!" είπε ο επικεφαλής της British Airways. Ομως σήμερα, όταν επικαλείσαι την τρομοκρατία, είσαι "μέσα"...».

Η ρατσιστική πλευρά της Ευρώπης

Οι μετανάστες έχουν κεντρικό ρολο στο βιβλίο -όχι όμως οι Αλβανοί, αλλά οι Αφρικανοί. «Ναι, γιατί οι Αλβανοί έγιναν σαν κι εμάς. Ξέρετε πως στον Αγιο Παντελεήμονα, εκτός από τους δικούς μας, "κυνηγάνε" και οι Αλβανοί; «Υποβαθμίζονται οι περιουσίες μας», λένε. Η Ευρώπη βγάζει στην επιφάνεια τη ρατσιστική ακροδεξιά πλευρά της. Και κάνουν μεγάλο λάθος όσοι πιστεύουν ότι θα περιοριστεί στους μετανάστες. Το δυστύχημα είναι πως τώρα, που η αριστερά έχασε το παιχνίδι, μόνο η ακροδεξιά αρθρώνει έναν πολιτικό λόγο στην Ευρώπη».

Τελικά, πόσα κοινά έχει με τον αστυνόμο Χαρίτο; «Το χιούμορ του και το ασταμάτητο σχόλιό του. Η κόρη μου μου λέει: "Βαρέθηκα να ακούω τα αστεία σου κι ύστερα να τα διαβάζω!"» Πρόκειται για τη νεαρή σκηνοθέτρια Ζοζεφίνα Μάρκαρη που, όπως παραδέχεται ο μπαμπάς της, έχει πολλά κοινά με την Κατερίνα, την κόρη του Χαρίτου... *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Η δημιουργία ενός δράκου
Ερρίκος για Μπούκερ
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Λαυρέντης Μαχαιρίτσας
«Να μη σιωπάμε στα σημαντικά»
Θέατρο
Μια τραγική ιστορία στη σκηνή
Ο ρατσισμός στο σπίτι τους
Κάθε βράδυ χωρίζουν
Κινηματογράφος
Unfair game
Διαδικτυακός κινηματογράφος
Μοτέρ, ποντίκι, πάμε
Βιβλίο
Η δημιουργία ενός δράκου
Ερρίκος για Μπούκερ
Κυνηγοί κεφαλαίου
Συνέντευξη: Γιώργος Διαλεγμένος
«Στριμωχτήκαμε σε μια ήπια κατοχή»
Συνέντευξη: Σαρλότ Ράμπλινγκ
Ανάμεσα σε δύο μεγάλους
Εκθεση
Χαράσσοντας την «Κραυγή»
Εικαστικά
Η χαράκτρια της διαμαρτυρίας
Ο κλασικός της αφαίρεσης
Φωτογραφία
Εκ Παρισίων
Λεύκωμα
Τα τελευταία πλάνα του Βολοντέ
Ψηφιακά βιβλία
e-book: Ερχεται, αλλά σημειωτόν
Στην αναμονή για το i-pad
Άλλες ειδήσεις
Στην κάλπη με νοσταλγία