Έντυπη Έκδοση

ΣΕ ΠΟΛΥ ΔΥΣΚΟΛΟ... ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΓΙΑ ΝΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΣΥΜΦΩΝΙΑ, ΞΕΚΙΝΗΣΕ Η ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ

Σ' αναζητώ στην Κοπεγχάγη...

Παρά τον πρόσφατο ενθουσιασμό και την κινητικότητα των τελευταίων ημερών, με ανακοινώσεις νέων εθνικών στόχων για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα, η σύνοδος του ΟΗΕ για το κλίμα, που αρχίζει σήμερα στην Κοπεγχάγη, φέρνει ενώπιον των ευθυνών τους τους εκπροσώπους 192 χωρών και μια ρεαλιστική ματιά δείχνει ότι είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί συμφωνία που θα αναστέλλει την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Οστόχος είναι για όλους προφανής και παραδεκτός. Να μην υπερβεί τους δύο βαθμούς κατά μέσο όρο η αύξηση της θερμοκρασίας στη Γη. Περνάει όμως μέσα από τη δραστική μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και είναι μεγάλες οι διαφωνίες για το πόσο πρέπει κάθε χώρα να μειώσει τις δικές της εκπομπές ώστε να επιτευχθεί η μείωση των δύο βαθμών. Παρά τις διαφωνίες, περί τους 100 ηγέτες χωρών αναμένονται στην Κοπεγχάγη για τη σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα.

Η συνέχεια του Κιότο

Θεωρητικά, μια συμφωνία στην Κοπεγχάγη θα αποτελέσει συνέχεια του Πρωτοκόλλου του Κιότο, οι δεσμεύσεις του οποίου λήγουν το 2012. Το Κιότο ήταν δεσμευτικό πρωτόκολλο, φυσικά για όσους το είχαν υπογράψει. Οι ΗΠΑ είχαν αρνηθεί. Ο Βρετανός οικονομολόγος Μάικλ Γκραμπ, επικεφαλής της Βρετανικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή, προειδοποίησε τους ηγέτες στην Κοπεγχάγη ότι πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία, ακόμα κι αν οι ΗΠΑ δεν δεχτούν πάλι να υπογράψουν το κείμενο. Ο Γκραμπ, καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, δήλωσε ότι οι χώρες που έχουν υπογράψει το Πρωτόκολλο του Κιότο πρέπει να υπογράψουν νέα συμφωνία στην Κοπεγχάγη. Οι ΗΠΑ, είπε, θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη νέα συμφωνία ως πλατφόρμα διαπραγματεύσεων για το 2010. Θα έχουν, έτσι, ένα περιθώριο ενός έτους για να υιοθετήσουν ένα δικό τους νόμο που θα τις δεσμεύει σε μειώσεις εκπομπών ρύπων. Ο νόμος αυτός θα έρθει στη Γερουσία το 2010.

Το πρόβλημα στην Κοπεγχάγη θα είναι οι 192 να συμφωνήσουν σε έναν τρόπο με τον οποίο θα γίνει δεσμευτική η όποια συμφωνία επιτύχουν. «Υπάρχει μια ανακολουθία ανάμεσα στον μακροπρόθεσμο στόχο, που είναι γενικά παραδεκτός, και στους αριθμούς των βραχυπρόθεσμων στόχων που εγγράφονται σε μια διεθνή συμφωνία», δήλωσε ο Εμανουέλ Γκερέν, του Ινστιτούτου Ανάπτυξης και Διεθνών Σχέσεων, στο Παρίσι.

Το παιχνίδι της ανάπτυξης

Πίσω από αυτά, πάντως, το παιχνίδι είναι να ενισχυθεί η ανάπτυξη των χωρών του Νότου, με μεταφορές κεφαλαίων και τεχνολογίας, ανάπτυξη βασισμένη σε ένα νέο μοντέλο, λιγότερο λαίμαργο σε ορυκτά καύσιμα σε σχέση με το μοντέλο που ακολούθησαν επί δεκαετίες οι χώρες του Βορρά. Εδώ οι διαφωνίες είναι μεγάλες. *

ΤΑ ΟΡΑΤΑ «ΣΗΜΑΔΙΑ» ΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ

Οι 10 «πληγές»

1. ΑΝΟΔΟΣ ΣΤΑΘΜΗΣ ΘΑΛΑΣΣΩΝ

Από το 1961 και μετά η μέση τιμή της ανόδου της στάθμης των θαλασσών ήταν 1,8 χιλιοστόμετρα κάθε χρόνο. Επιταχύνθηκε όμως από το 1991 και εντεύθεν στα 3,1 χλστ. ετησίως. Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC) του ΟΗΕ εκτιμά ότι ώς το 2100 η στάθμη θα έχει ανέβει μεταξύ 18 και 59 εκατοστών. Το πρόβλημα, όμως, επιτείνεται και από το λιώσιμο των πάγων. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ερευνας της Επιρροής του Κλίματος του Πότσδαμ, αν οι εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου δεν μειωθούν, η άνοδος της στάθμης «μπορεί να ξεπεράσει το ένα μέτρο». Νησιωτικά κράτη όπως οι Μαλδίβες απειλούνται με εξαφάνιση, ενώ απειλή αντιμετωπίζουν επίσης παράκτιες μεγαλουπόλεις και πυκνοκατοικημένες περιοχές χωρών, όπως η Ολλανδία, το Μπανγκλαντές και το Βιετνάμ.

2. ΛΙΩΣΙΜΟ ΤΩΝ ΠΑΓΩΝ

Παγόβουνα και στρώματα πάγου που καλύπτουν περιοχές και στα δύο ημισφαίρια συρρικνώνονται τα τελευταία χρόνια. Ο παγετώνας Κουκ στο νησί Κέργκουλεν του νοτίου Ινδικού Ωκεανού έχει περιοριστεί τα τελευταία 40 χρόνια κατά το ένα πέμπτο. Το 85% του χιονιού που κάλυπτε το Κιλιμάντζαρο το 1917 εξαφανίστηκε ώς το 2007. Ειδικοί από τις ΗΠΑ εκτίμησαν σε έκθεσή τους τον περασμένο μήνα ότι το χιόνι θα έχει εξαφανιστεί τελείως από την υψηλότερη κορυφή της Αφρικής την επόμενη 20ετία.

3. ΟΙ ΕΠΟΧΕΣ ΤΡΕΛΑΘΗΚΑΝ!

Εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών πολλά είδη πουλιών και ψαριών αλλάζουν τόπο διαμονής. Στη Γαλλία, 105 είδη πτηνών μετακινήθηκαν βόρεια, περίπου 91 χλμ. από το 1989 ώς το 2006. Οι μέσες θερμοκρασίες την ίδια περίοδο μεταβλήθηκαν σε μια εμβέλεια 273 χλμ. βόρεια. Ομοίως, αναζητώντας δροσερά νερά, 21 από τα 36 είδη ψαριών στη Βόρεια Θάλασσα μετακινήθηκαν βόρεια μεταξύ 1962 και 2001.

4. ΟΞΕΩΣΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ

Η οξύτητα των θαλασσών αυξάνεται καθώς απορροφούν όλο και περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα με σοβαρές συνέπειες στη θαλάσσια ζωή. Πολλές μορφές φυτοπλαγκτού-μικροσκοπικής άλγης, που σχηματίζουν τη βάση της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας, χτίζουν κελύφη από άλατα ανθρακικού ασβεστίου για να προστατευτούν από μικροσκοπικούς θηρευτές, τα βλεφαριδοφόρα πρωτόζωα. Αν υπάρξει αδυναμία του φυτοπλαγκτού να χτίζει το κέλυφός του -κάτι που συμβαίνει σταθερά τους τελευταίους δύο αιώνες- οι συνέπειες για το σύνολο της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας θα είναι πολύ σοβαρές. «Μέσα σε δεκαετίες» η οξέωση θα επηρεάσει σοβαρά τη βιοποικιλότητα και τα αλιεύματα, ανέφεραν σε έκθεσή τους 150 ειδικοί επιστήμονες της θαλάσσιας ζωής.

5. ΑΡΚΤΙΚΟΣ ΠΑΓΟΣ

Πάνω από 1.500 δισ. τόνους πάγου έχει χάσει από το 2000 η παγωμένη επιφάνεια της Γροιλανδίας, αυξάνοντας κατά 0,75 χιλιοστόμετρα τη στάθμη της θάλασσας. Φέτος η θερινή «εικόνα» του πάγου στον αρκτικό κύκλο ήταν αυτή του μικρότερου όγκου και επιφανείας στην ιστορία.

6. ΘΕΡΜΗ ΑΝΤΑΡΚΤΙΚΗ

Κατά 2,5 βαθμούς Κελσίου έχει αυξηθεί τα τελευταία 50 χρόνια η θερμοκρασία στη χερσόνησο της Ανταρκτικής. Το νούμερο είναι εξαπλάσιο από τη μέση παγκόσμια αύξηση. Τα τελευταία 20 χρόνια η Ανταρκτική έχασε επτά παγοκρηπίδες -τεράστιες «πλάκες» από πάγο κολλημένες στην ακτή, που τροφοδοτούνται από τους παγετώνες.

7. ΥΠΟΧΩΡΗΣΗ ΜΟΝΙΜΟΥ ΠΑΓΟΥ

Υψηλότατα επίπεδα μεθανίου μέτρησαν το 2006 επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Αλάσκας σε λίμνες της βόρειας Σιβηρίας. Οι πάγοι λιώνουν και το «ζεστό» έδαφος απελευθερώνει αέρια που ήταν εκεί αποθηκευμένα για χρόνια. Δισεκατομμύρια τόνοι μεθανίου, που προέρχονται από φυσικές πηγές, όπως η αποσύνθεση των λαχανικών και των ελωδών εδαφών, είναι «κλειδωμένα» σε παγωμένες περιοχές της Σιβηρίας, του Καναδά και της Αλάσκας.

8. ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΥΕΤΟΥ

Οι βροχές και οι χιονοπτώσεις αυξήθηκαν «σημαντικά» από το 1900-2005 στις ανατολικές περιοχές της Βόρειας και Νότιας Αμερικής, τη βόρεια Ευρώπη, τη βόρεια και κεντρική Ασία, μειώθηκαν όμως στο Σαχέλ, τη νότια Αφρική και τμήματα της νότιας Ασίας, ανέφερε το IPCC. Αυξήθηκαν επίσης παγκοσμίως οι περιοχές που επλήγησαν από ξηρασία. Η ερημοποίηση έχει πλήξει κυρίως στη ζώνη Σαχέλ, νοτίως της Σαχάρας, και τα βόρεια της Κίνας. Η λίμνη Τσαντ έχει χάσει 90% της επιφάνειάς της τα τελευταία 40 χρόνια, συρρικνούμενη από τα 25.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα στα 2.500.

9. ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ

Επιστημονικά αμφισβητείται ότι μεταξύ κλιματικής αλλαγής και ακραίων καιρικών φαινομένων τεκμηριώνεται σχέση αιτίου-αιτιατού. Μελέτη του University College του Λονδίνου έδειξε ότι οι ζεστές θάλασσες ευθύνονται κατά 40% για τη μεγάλη αύξηση στον αριθμό των τυφώνων του Ατλαντικού από το 1996-2005. Αλλοι επιστήμονες ωστόσο λένε ότι είναι δύσκολο να πει κανείς αν η ξηρασία, η πλημμύρα ή ο κυκλώνας δείχνει μια τάση στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής ή ένα αυτόνομο γεγονός.

10. ΑΠΟΨΙΛΩΣΗ ΤΡΟΠΙΚΩΝ ΔΑΣΩΝ

Η αποψίλωση κυρίως στο τροπικό δάσος της Αμαζονίας μαζί με την έκτασή του περιορίζει ταυτόχρονα την ικανότητά του να απορροφά το διοξείδιο του άνθρακα. Σήμερα ανακυκλώνει κάθε χρόνο 66 δισεκατομμύρια τόνους CO2, δηλαδή τρεις φορές το ποσό διοξειδίου που εκλύεται από τα ορυκτά καύσιμα παγκοσμίως.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Διεθνείς διασκέψεις
Περιβάλλον & οικολογία
Σχετικά θέματα: Κλιματική αλλαγή
Πρωτόκολλο του Κιότο ήταν και πέρασε...
Η «αλλαγή» του κλίματος σε 12 ημέρες
Για το ίδιο θέμα
Η Αθήνα ετοιμάζεται για την Κοπεγχάγη
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Αμερικανοτουρκικές σχέσεις
Η επικύρωση του «αρραβώνα»
Ερντογάν:«Κάνουμε για τις ΗΠΑ αυτά που πρέπει...»
Κλιματική αλλαγή
Σ' αναζητώ στην Κοπεγχάγη...
Πρωτόκολλο του Κιότο ήταν και πέρασε...
Η «αλλαγή» του κλίματος σε 12 ημέρες
ΝΑΤΟ
Κατέθεσε «ισολογισμό» το ΝΑΤΟ