Έντυπη Έκδοση

Ο νόμος για την ελευθερία στις πληροφορίες

Ο νόμος για την ελευθερία στις πληροφορίες εισήχθη, για πρώτη φορά, στην αμερικανική Γερουσία το 1965 από τον γερουσιαστή Εντουάρντ Λονγκ. Δέκα μέρες μετά ψηφίσθηκε από το Σώμα, ενώ ένα χρόνο μετά, στις 20 Ιουνίου 1966, ψηφίσθηκε και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Λίντον Τζόνσον, προσυπέγραψε το νόμο τον Ιούλιο του ίδιου έτους και έτσι τέθηκε σε εφαρμογή τον επόμενο χρόνο.

Η ευρύτερη συζήτηση σχετικά με τα συνταγματικά δικαιώματα των Αμερικανών πολιτών και η άποψη ότι σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρχε κυβερνητική ολιγωρία στα ζητήματα αυτά, οδήγησε ορισμένες προσωπικότητες της δημόσιας ζωής στις ΗΠΑ, όπως ο Δημοκρατικός βουλευτής Τζον Μος, να θεωρήσουν ότι ήταν απαραίτητος ένας νόμος ώστε πληροφορίες να δίδονται στους πολίτες. Ο σχετικός νόμος που ψηφίστηκε αφορούσε τις υπηρεσίες της εκτελεστικής εξουσίας, οι οποίες υποχρεώθηκαν να παρέχουν πληροφορίες στους πολίτες που τις ζητούσαν. Προβλέπονταν μάλιστα και πειθαρχικές κυρώσεις αν δεν παρέχονταν οι ζητηθείσες πληροφορίες.

Στον αρχικό νόμο προεβλέποντο εννέα εξαιρέσεις στην παροχή πληροφοριών. Οι εξαιρέσεις αυτές αφορούσαν ζητήματα εθνικής ασφάλειας, τους κανόνες εσωτερικής λειτουργίας των υπηρεσιών, εμπορικά μυστικά που διοχετεύθηκαν από πρόσωπο(α), προσωπικούς και ιατρικούς φακέλους των υπαλλήλων, στοιχεία που θα μπορούσαν να παρεμβληθούν σε εν εξελίξει δικαστική διαδικασία και να εμποδίσουν τη διεξαγωγή δίκαιης δίκης, και περιπτώσεις με θέμα γεωλογικά και γεωφυσικά στοιχεία.

Από την ημέρα που τέθηκε σε ισχύ, ο νόμος τροποποιήθηκε αρκετές φορές. Ετσι μετά το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, ο πρόεδρος Φορντ θέλησε να προβεί σε βελτιώσεις του νόμου, αλλά οι τότε σύμβουλοί του, Ντόναλντ Ράμσφελντ και Ρίτσαρντ Τσένεϊ (περισσότερο γνωστοί από τη θητεία τους στην κυβέρνηση Μπους υιού και τον πόλεμο στο Ιράκ), τον έπεισαν να μην το πράξει. Ο πρόεδρος έθεσε βέτο στην ψήφιση των τροπολογιών. Ομως, το αμερικανικό Κογκρέσο ψήφισε την παράκαμψη του βέτο του προέδρου με αποτέλεσμα να παραμείνει αναλλοίωτος ο βασικός κορμός του νόμου με την προσθήκη της υποχρέωσης δικαστικής εξέτασης των αρνήσεων για παροχή των ζητούμενων πληροφοριών.

Το 1976 ο νόμος τροποποιήθηκε ξανά, ώστε να συγκεκριμενοποιηθούν οι εξαιρέσεις. Από το 1982 ώς το 1995 ο τότε πρόεδρος Ρίγκαν με το διάταγμα 12356 επέτρεπε σε ορισμένες κρατικές υπηρεσίες να μην παρέχουν πληροφορίες επικαλούμενες την εξαίρεση σχετική με την εθνική ασφάλεια. Η κατακραυγή που ξεσηκώθηκε ανάγκασε τον μετέπειτα πρόεδρο Κλίντον, το 1995, να αλλάξει τα κριτήρια και τις εξαιρέσεις.

Ετσι με σειρά προεδρικών διαταγμάτων ο πρόεδρος Κλίντον έδωσε άδεια για τον αποχαρακτηρισμό εγγράφων που είχαν συπληρώσει 25 χρόνια με αποτέλεσμα να αποδιαβαθμιστούν σημαντικά έγγραφα που αφορούσαν τον ψυχρό πόλεμο. Οι τροποποιήσεις συνεχίστηκαν και τα επόμενα χρόνια, άλλοτε στην κατεύθυνση των περιορισμών όπως π.χ. επί προεδρίας Τζορτζ Μπους υιού, ή στην κατεύθυνση της περισσότερης διαφάνειας όπως π.χ. επί προεδρίας Ομπάμα.

Πολλές από τις τροποποιήσεις αφορούσαν τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, τη δυνατότητα αναδρομικής διαβάθμισης εγγράφων, τα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας (π.χ. e-mail κ.ά.), ενώ μια περίπτωση τροποποίησης αφορά στην προστασία Επιτροπής της Γουόλ Στριτ (πρόκειται για την επιτροπή Securities and Exchange Commission) από αιτήματα για αποχαρακτηρισμό εγγράφων.

Ανεξάρτητα όμως από την ενδιαφέρουσα «διαδρομή» των τροποποιήσεων ο νόμος παραμένει, με αποτέλεσμα να διευκολύνεται η έρευνα γύρω από γεγονότα που επηρέασαν τη ζωή των πολιτών.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αφιέρωμα
ΗΠΑ
Δημοσιεύματα/Αρθρα/Σχολιασμοί/Παρεμβάσεις
Βιβλίο
Διπλωματία και διμερείς σχέσεις
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Λάτρης του μεσογειακού φωτός
Ψυχροπολεμική δολοφονία
Χένρι Κίσινγκερ Κτηνώδης προς δικούς του και ξένους
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνεντεύξεις
Χαρτογραφώντας το αδιέξοδο
«Δεν είμαστε τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας»
Την Εδέμ τη χάσαμε διά παντός
Μυθιστορήματα
Εκρυβε τον συγγραφέα στο σάκο τού ποδοσφαιριστή
Αρχαιολογία
Μέγιστες οι Μικρές Κυκλάδες
Βιβλίο
Λάτρης του μεσογειακού φωτός
Ψυχροπολεμική δολοφονία
Χένρι Κίσινγκερ Κτηνώδης προς δικούς του και ξένους
Ο νόμος για την ελευθερία στις πληροφορίες
Μουσική
Συγκινημένη και συγκινητική!
Εκθέσεις
Αρμονική συνύπαρξη