Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

* Το βιβλίο της ψυχολόγου Μαριέττας Πεπελάση «Εξομολογήσεις προδομένων γυναικών» (εκδ. Καστανιώτη) παρουσιάζεται αύριο (8.30 μ.μ.) στο «PassPort», στον Πειραιά (Καραΐσκου 119, πλατεία Κοραή). Θα μιλήσει ο κριτικός λογοτεχνίας-συγγραφέας Κωνσταντίνος Μπούρας, ενώ αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσει η ηθοποιός Γεωργία Ανέστη.

* Ο διευθυντής του περιοδικού «Ιστορία Εικονογραφημένη» Διονύσης Ν. Μουσμούτης θα μιλήσει με θέμα «Η συμμετοχή του ρωσικού λαού στη Συμμαχική Νίκη μέσα από τα βιβλία», αύριο (7 μ.μ.) στον «Ιανό» (Σταδίου 24). Στην εκδήλωση, που τη διοργανώνει ο Ελληνορωσικός Σύνδεσμος, θα ακουστούν ρωσικές μελωδίες από τα ακορντεόν του Κώστα Χατζηιορδάνου και του Γιώργου Σιατσούλη.

* Συζήτηση με θέμα «Η εφηβεία και το δικαίωμα στην έκφραση: θέατρο, λογοτεχνία, κινηματογράφος» οργανώνουν οι εκδόσεις Πατάκη την Τρίτη (7μ.μ.), στο χώρο του βιβλιοπωλείου τους (Ακαδημίας 65) με ομιλητές τους: Σοφία Βγενοπούλου (παιδοψυχίατρο, σκηνοθέτρια, δραματοθεραπεύτρια), Τζωρτζίνα Κακουδάκη (σκηνοθέτρια), Μάνο Κοντολέων (συγγραφέα), Δημήτρη Σπύρου (σκηνοθέτη, συγγραφέα), Γιώργο Μόσχο (βοηθό Συνηγόρου του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού). Τη συζήτηση συντονίζει η ποιήτρια-μεταφράστρια Μαρία Τοπάλη.

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΥΜΠΑΡΔΗΣ

«Υπόσχεση γάμου» (εκδ. Μεταίχμιο)

ΚΑΠΟΙΟΣ που δεν έχει διαβάσει ποτέ του Συμπάρδη, από τον τίτλο και μόνο του νέου του μυθιστορήματος, «Υπόσχεση γάμου» (εκδ. Μεταίχμιο), μπορεί να ξεγελαστεί. Οποιος ωστόσο έχει υπόψη του τα δύο προηγούμενά του, το «Μέντιουμ» και τον «Αχρηστο Δημήτρη» που δημοσιεύτηκαν από τον «Κέδρο» το 1987 και το 1998 αντίστοιχα, γνωρίζει ότι τίποτε στη γραφή του δεν θυμίζει τα ρομάντζα που θρονιάζονται τα τελευταία χρόνια στις λίστες των μπεστ-σέλερ, με τις γλυκόπικρες κοινοτοπίες και το απαραίτητο χάπι-εντ.

Γεννημένος στην Ελευσίνα το '45, δικηγόρος στο επάγγελμα αλλά και με σπουδές σκηνοθεσίας στη Σχολή Σταυράκου, ο Γιώργος Συμπάρδης αφηγείται ιστορίες χωρίς συγκροτημένη πλοκή, με ήρωες λαϊκούς ανθρώπους κατά κανόνα, των οποίων οι χαρακτήρες σμιλεύονται σιγά σιγά, μέσα από την περιγραφή επεισοδίων της καθημερινότητάς τους, τον διακριτικό φωτισμό των σχέσεων που αναπτύσσουν μεταξύ τους και την υπαινικτική σκιαγράφηση του κλίματος (κοινωνικού, πολιτισμικού, ψυχολογικού) μέσα στο οποίο ζουν.

Ενας «άχρηστος» άντρας, στον αντίποδα του «μάτσο» γόη, κρατάει κεντρικό ρόλο κι εδώ, ο Ζαχαρίας. Ενας συνεσταλμένος όσο και μυστηριώδης σαραντάρης με λεπτό μουστακάκι, ένας καθ' έξιν κορτάκιας που θυμίζει «δαρμένο» σκυλί, κάποιος που όλο αρραβώνες τάζει αλλά στη συνέχεια σπεύδει να εξαφανιστεί. Ετσι ξεκινάει και η «Υπόσχεση γάμου»: με την τυχαία γνωριμία ανάμεσα στον Ζαχαρία και δύο παντρεμένες συνομήλικές του γυναίκες, έξω από τον σταθμό του Ηλεκτρικού στην Κηφισιά. Το τρένο, λόγω απεργίας, δεν λειτουργεί, οι ουρανοί έχουν ανοίξει, κι οι δύο φιλενάδες, η μία νοσηλεύτρια και η άλλη τραπεζοκόμος στο ίδιο νοσοκομείο, μουσκεμένες ώς το κόκαλο αλλά κεφάτες, δέχονται κολακευμένες την πρόταση του άντρα να τις κατεβάσει εκείνος, με το αυτοκίνητό του, ώς το Φάληρο.

Ολα δείχνουν ότι οι τρεις τους δεν πρόκειται να ξανασυναντηθούν. Στις επόμενες πεντακόσιες σελίδες, όμως, που καλύπτουν έξι μήνες από τη ζωή τους, οι δρόμοι τους δεν θα πάψουν να διασταυρώνονται. Τι κρύβεται πίσω από την αλλόκοτη φιγούρα του Ζαχαρία, που με το σχεδόν ντροπαλό του φλερτ ερεθίζει την περιέργεια των δύο γυναικών; Τι έχουν ν' αντιμετωπίσουν οι τελευταίες, επιστρέφοντας κάθε μέρα στο σπίτι τους; Μέσα σε τι συνθήκες μεγαλώνουν τα παιδιά τους, τι συντρόφους διαθέτουν, τι παραχωρήσεις καλούνται να κάνουν, πώς ξεδίνουν, τι ονειρεύονται; Και πώς καταλήγουν να συστήσουν τον Ζαχαρία σε μια μεγαλοκοπέλα συνάδελφό τους ως τον ιδανικό γαμπρό;

Οσο παρατείνεται το μυστήριο γύρω από τον Ζαχαρία, οι πληροφορίες για τις γυναίκες που κινούνται γύρω του, από κεφάλαιο σε κεφάλαιο πολλαπλασιάζονται. Η μία εμφανίζεται σαν βράχος, δοσμένη ψυχή τε και σώματι στην οικογένειά της, σε μια φάση που ο άντρας της ξανακυλάει στον τζόγο επικίνδυνα. Η δεύτερη, άρτι εγκαταλελειμμένη από τον σύζυγό της, έχει ν' αντιμετωπίσει τις σεξουαλικές ορέξεις του ίδιου της του πεθερού, που τη στηρίζει οικονομικά. Και η τρίτη, που γρήγορα συνειδητοποιεί πως το προξενιό με τον Ζαχαρία δεν θα τελεσφορήσει, φτάνει ν' αντλεί ηδονή δίνοντας διέξοδο στις ορμές του καθυστερημένου γιου μιας φίλης της μετανάστριας...

Ο Συμπάρδης μπαίνει στα διαμερίσματα όλων των ηρώων -στο Φάληρο, την Καλλιθέα, τα Πετράλωνα, το Μοσχάτο- κλέβει στιγμές από τη ρουτίνα τους, τους συντροφεύει στις αϋπνίες, στις μαζώξεις τους και στις νυχτερινές τους βόλτες, τους παρακολουθεί πώς φροντίζουν και πώς εξαρτώνται από τους δικούς τους ανθρώπους, εντοπίζει τ' αδιέξοδά τους και ξεδιπλώνει μπροστά μας την υπαρξιακή μιζέρια ενός κόσμου αλυσοδεμένου από υποχρεώσεις και συμβάσεις, χωρίς προνόμια, χωρίς λάμψη, χωρίς τσαγανό. Ενός κόσμου που αναπνέει δίπλα μας αλλά που το βλέμμα μας συνήθως προσπερνά και χάρη σε μυθιστορήματα σαν αυτό δεν γίνεται οικείος απλώς αλλά διεκδικεί και μια θέση στην καρδιά μας.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΚΟΥΝ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ

«ΠΩΣ να περιγράψω την παιδική αθωότητα με την οποία έβλεπε κάθε καινούρια δουλειά, όπως ακριβώς ένα παιδί, αλλά παιδί-θαύμα;» έλεγε ο Γιάννης Τσαρούχης για τον κορυφαίο σκηνοθέτη και παιδαγωγό του θεάτρου Κάρολο Κουν, ο οποίος ταυτίστηκε με το Θέατρο Τέχνης και την εδραίωση του μοντερνισμού στη νεοελληνική σκηνή.

Μια προσεγμένη έκδοση, με πλούσια εικονογράφηση, του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας παρακολουθεί την πορεία του Κουν μέσα στον χρόνο, αναδεικνύοντας τους βασικούς σταθμούς της. Αυτοβιογραφικές σελίδες, μαρτυρίες συνεργατών, κριτικές αποτιμήσεις της εποχής, σύγχρονες μελέτες συνδυάζονται με την παραστασιογραφία του Κουν και τους ρόλους που ερμήνευσε ως ηθοποιός.

Κοσμοπολίτης, με γερμανοπολωνοεβραϊκές και ελληνικές ρίζες, ο Κάρολος Κουν μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη. Το 1928 παρακολουθεί μαθήματα αισθητικής στη Σορβόννη και τον επόμενο χρόνο εγκαθίσταται οριστικά στην Αθήνα.

Μετά την καθοριστική συνάντησή του με τον Κόντογλου, δημιουργεί μέσα στον αναβρασμό του μεσοπολέμου, μαζί με τον Γιάννη Τσαρούχη και τον Διονύσιο Δεβάρη, τη Λαϊκή Σκηνή. Κατά τη γερμανική Κατοχή, εποχή που «όλοι ήταν έτοιμοι για θυσίες», όπως έλεγε ο ίδιος, ιδρύει με παλιούς και νέους συνεργάτες το Θέατρο Τέχνης. Με την παράσταση της «Αγριόπαπιας» του Ιψεν στις 7 Οκτωβρίου 1942, το Θέατρο Τέχνης «μπαίνει και περπατά μέσα στην ιστορία».

Η Δηώ Καγγελάρη έχει την επιστημονική επιμέλεια της έκδοσης. Κείμενα: Γιώργος Αρμένης, Ελένη Βαροπούλου, Γιάννης Γρηγοριάδης, Δηώ Καγγελάρη, Σπύρος Καψάλης, Αννυ Κολτσιδοπούλου, Μίμης Κουγιουμτζής, Κάρολος Κουν, Γιώργος Λαζάνης, Μάγια Λυμπεροπούλου, Βάιος Παγκουρέλης, Ρένη Πιττακή, Δημήτρης Σπάθης, Αιμίλιος Χουρμούζιος.

Η ΘΑΝΑΣΙΜΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

J.G. BALLARD

«Εκτός ελέγχου» (μετάφραση Στ. Παπασταύρου, εκδ. Αγρα)

ΜΕΣΑ σε ένα πολυτελές συγκρότημα κατοικιών στις παρυφές του δυτικού Λονδίνου, η αστυνομία βρίσκεται μπροστά σε ένα λουτρό αίματος. Οι τριάντα ενήλικες κάτοικοι όπως και οι δύο φύλακες του χώρου είναι νεκροί, ενώ τα δεκαεφτά παιδιά που ζούσαν εκεί είναι εξαφανισμένα. Σε αντίθεση με την επικρατούσα άποψη των αστυνομικών επιθεωρητών περί μιας συμμορίας του οργανωμένου εγκλήματος που δολοφόνησε τους πλούσιους κατοίκους και απήγαγε τα παιδιά για λύτρα, ο δόκτωρ Ρίτσαρντ Γκρέβιλ, ψυχιατρικός σύμβουλος της βρετανικής αστυνομίας εκτιμά ότι κάτι πολύ πιο νοσηρό κρύβεται πίσω από το φρικτό μακελειό.

Ανατόμος της σύγχρονης πραγματικότητας και επιδέξιος σαρκαστής της μεσαίας τάξης, ο Τζέιμς Γκράχαμ Μπάλαρντ, ο συγγραφέας που σόκαρε με βιβλία όπως το «Crash» ή η «Εκθεση ωμοτήτων», γράφει το 1988 αυτή την σύντομη και καίρια νουβέλα με τίτλο «Εκτός ελέγχου» (εκδόσεις «Αγρα», μετάφραση Σταύρος Παπασταύρου). Υιοθετώντας στη γραφή του ένα ψυχρό, κοφτό ύφος, που μιμείται την αναφορά ενός ψυχιάτρου, και εμπνεόμενος από το πραγματικό γεγονός της δολοφονίας δεκαέξι αθώων ανθρώπων από έναν εικοσιεπτάχρονο άνεργο στο Χάγκενφορντ του Μπέρκσαϊρ, τον Αύγουστο του '87, ο Μπάλαρντ επιβεβαιώνει πως πίσω από τη βιτρίνα της επίπλαστης ευδαιμονίας παραμονεύουν τα πιο θηριώδη ένστικτα.

Ετσι ο ήρωάς του κάνει επιτόπια έρευνα στις επαύλεις, σημειώνει πως αυτοί οι μεσοαστοί στυλοβάτες της κοινωνίας ουσιαστικά έκτισαν τη δική τους φυλακή, με φρουρούς στην είσοδο και κάμερες ασφαλείας σε όλο τον χώρο και όταν το μικρότερο από τα αγνοούμενα παιδιά ανακαλύπτεται τυχαία σε ένα εγκατελειμμένο βαγόνι τρένου, η συλλογιστική του προκύπτει αποκαλυπτική. Τα πιτσιρίκια εξεγείρονται μέσα σε αυτόν τον κομψό και πολιτισμένο κόσμο, όπου έχουν εγκλωβιστεί χωρίς τη θέλησή τους. Ξεμπερδεύουν με τους γονείς τους, που τα έχουν αναγκάσει να ζουν σε μια ιδιότυπη απομόνωση όπου βασιλεύει μια αέναη πλήξη, σκοτώνοντάς τους με τα ίδια τα σύμβολα της ευημερίας τους και δραπετεύουν στην πραγματικότητα.

Μια ολιγοσέλιδη αλλά αγωνιώδης και προφητική ιστορία από τον Μπάλαρντ για το πώς αυτή η κοινωνία της αφθονίας θα γεννήσει η ίδια τους ορκισμένους εχθρούς της που θα είναι αδίστακτοι και ολοκληρωτικά αφιερωμένοι στην καταστροφή της.

Δ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΪΚΛ ΚΟΝΕΛΙ

«Ψηλά πάνω απ' την πόλη» (μετ. Γ. Μπαρουξής, εκδ. Bell)

Με θητεία στο αστυνομικό ρεπορτάζ, στη διάρκεια της οποίας κέρδισε μια υποψηφιότητα για Πούλιτζερ, με 22 βιβλία πίσω του και πλήθος διακρίσεων στο χώρο του θρίλερ και του μυστηρίου, με οξεία αίσθηση του χιούμορ και με την προσοχή του στραμμένη τόσο στην πλοκή όσο και στη σκιαγράφηση των χαρακτήρων, ο Κόνελι υπογράφει ένα ακόμη μυθιστόρημα με εμφανείς επιρροές από τον Ρέιμοντ Τσάντλερ και με πρωταγωνιστή τον ντετέκτιβ της αστυνομίας του Λος Αντζελες Χάρι (από το Ιερώνυμος) Μπος. Υπό το άγρυπνο βλέμμα των πρακτόρων του FBI και με οδηγό το ένστικτό του, ο τελευταίος καλείται να εξιχνιάσει τη δολοφονία ενός γιατρού ο οποίος, όπως αποκαλύπτεται, είχε πρόσβαση σε ραδιενεργά υλικά όλων σχεδόν των νοσοκομείων της αμερικανικής μεγαλούπολης...

ΤΑΚΗΣ ΚΑΤΣΟΥΛΙΔΗΣ

«Το τραίνο» (εκδ. Σ. Ι. Ζαχαρόπουλος)

Λίγους μήνες μετά την έκθεσή του «Το σχέδιο του γράμματος» στο Μουσείο Μπενάκη, ο γνωστός εικαστικός και σχεδιαστής δέκα ελληνικών αλφαβήτων που έδωσαν νέα πνοή στην τέχνη της τυπογραφίας στη χώρα μας, αφηγείται τρεις δεκαετίες από τη ζωή του, καλύπτοντας την περίοδο από το τέλος της Κατοχής ώς τη μεταπολίτευση. Μιλάει για τα παιδικά του χρόνια στη Μεσσήνη, για τις πρώτες του ζωγραφιές στις τελευταίες τάξεις του δημοτικού, για τη μαθητεία του στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και την υποτροφία του στην Ecole des Beux Arts του Παρισιού, για τα «δύσκολα χρόνια της φυγής, της πάλης για επιβίωση, του προβληματισμού, της δημιουργίας», για μια εποχή με απογοητεύσεις αλλά και πολλούς ενθουσιασμούς.

ΤΣΕΡΙΛ ΝΤΕΛΑΣΕΓΚΑ

«Η Οφηλία επιβιώνει»

(μετ. Ο. Χατζηγεωργίου-Καλύβα, εκδ. Λιβάνη)

Γιατί η εφηβεία είναι τόσο δύσκολη περίοδος για τα κορίτσια; Γιατί η σχέση μάνας -κόρης γίνεται τότε δραματικά χαοτική; Η αμερικανίδα ψυχολόγος, μητέρα τριών παιδιών, επιχειρεί να δώσει κάποιες απαντήσεις, εκθέτοντας πλάι στις δικές της και τις εμπειρίες πολλών γυναικών. Στο βιβλίο γίνεται λόγος για ζητήματα όπως η εξάρτηση από ουσίες, οι διατροφικές διαταραχές, η επιθετικότητα, η κατάθλιψη, η ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, και στόχος της Ντελασέγκα είναι να δώσει ένα ελπιδοφόρο μήνυμα: το κλειδί για να ξεπεραστούν οι δυσκολίες, λέει, είναι η υποστήριξη και η κατανόηση από ανθρώπους που αναμετρήθηκαν κάποτε με αντίστοιχα προβλήματα.

ΦΕΡΙΝΤΟΥΝ ΖΑΪΜΟΓΛΟΥ

«Λεϊλά»

(μετ. Η. Τσιριγκάκης, εκδ. Εστία)

Ενα ψηφιδωτό της τουρκικής επαρχίας στα μέσα του 20ού αιώνα -αλλά και της Ισταμπούλ, με αρκετές αναφορές στην ανθηρή κάποτε ελληνική κοινότητα- απ' το οποίο αναδύεται η πορεία προς την ενηλικίωση και τη χειραφέτηση της νεαρής Λεϊλά, εγκλωβισμένης σε έναν κλοιό βαναυσότητας, προκαταλήψεων και θρησκευτικής σεμνοτυφίας. Μυθιστόρημα που θεωρήθηκε από τα σημαντικότερα κείμενα για την κατανόηση των μεταναστών, καθιερώνοντας τον 47χρονο συγγραφέα ως έναν από τους σπουδαιότερους της γενιάς του. Τουρκικής καταγωγής, εγκατεστημένος από παιδί στη Γερμανία, ο πολυβραβευμένος Ζαΐμογλου σπούδασε ιατρική και ζωγραφική αλλά στράφηκε στη συγγραφή και τη δημοσιογραφία.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΔΙΝΟΣ

«Η σχεδία»

(εκδ. Καστανιώτης)

Μυθιστόρημα εμπνευσμένο από πίνακα του γάλλου ζωγράφου Τεοντόρ Ζερικό, που σηματοδότησε την αρχή του ρομαντισμού, εμπνευσμένον με τη σειρά του από ένα ιστορικό ναυάγιο: αυτό της φρεγάτας «Μέδουσα» που σάλπαρε τον Ιούνιο του 1816 για την ίδρυση μιας αποικίας στην Αφρική, αλλά προσέκρουσε σε ύφαλο στις δυτικές της ακτές προκαλώντας πολιτικό σκάνδαλο. Από τους πρώτους θεωρητικούς του εγχώριου οικολογικού κινήματος, ο γνωστός περιβαλλοντολόγος που στράφηκε στη λογοτεχνία (βλ. «Χρυσή ακτή», «Ο μεγάλος Αμπάι», «Επιστροφή»), επιχειρεί κι εδώ να φωτίσει τις αντιφάσεις της «πολιτισμένης» Δύσης, εξερευνώντας και το πώς από μια καταστροφή γεννιέται ένα σπουδαίο έργο τέχνης.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Ατζέντα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Αντόνιο Ταμπούκι
«Πατρίδα είναι η γλώσσα μου»
Απο την Προβηγκία ώς τους Αβορίγινες
Ο Μπερλουσκόνι διέφθειρε την Ιταλία
Κινηματογράφος
Λουλούδι στ'αγκάθια
Όλοι για τις Κάνες
Τουρκία: το σινεμά έβγαλε το φέσι
Θανάσης Βέγγος
Η αντίσταση της αξιοπρέπειας
Ο Θανάσης στη χώρα της συγκίνησης
Μουσική
Η προσγειωμένη σταρ
Το ροκ κάνει πολιτική
Φωτογραφία
Τα 60's μέσα από τα μάτια της
Θέατρο
Ο χρόνος, ο θεατής και το θέαμα
Αυλαία παρά την κρίση
Έκθεση
Περηφάνια και προκαταλήψεις
Βιβλίο
Το φρένο της Ιστορίας
Δύο Νόμπελ, πολλές παρεξηγήσεις