Έντυπη Έκδοση

Αστυνομικό δελτίο, έτος 1592

**«Ο Αρντεν από το Φέβερσαμ» - Σχολείον - Φεστιβάλ Αθηνών

Στην πρώτη του σκηνοθετική απόπειρα ο Μάξιμος Μουμούρης διάλεξε να επιστρέψει στις ρίζες του αστικού θεάτρου. Ο «Αρντεν» θεωρείται η πρώτη απόπειρα της ελισαβετιανής εποχής να στρέψει το βλέμμα της από τους βασιλιάδες στο περιβάλλον της δραστήριας τάξης των αστών.

Ο Μάξιμος Μουμούρης, στην πρώτη σκηνοθετική του απόπειρα, κατέθεσε μια δροσερή πρόταση με κεφάτους ηθοποιούς Ο Μάξιμος Μουμούρης, στην πρώτη σκηνοθετική του απόπειρα, κατέθεσε μια δροσερή πρόταση με κεφάτους ηθοποιούς Ξεκινώντας ο άγνωστος συγγραφέας της από τα χρονικά του Χόλινσγουεντ, αντί να διαβεί το κατώφλι του μύθου, διάλεξε ένα περιστατικό του αστυνομικού, όπως θα λέγαμε σήμερα, δελτίου, που είχε προκαλέσει εντύπωση στην εποχή του. Γύρω στα μισά του 16ου αιώνα, ένας ευυπόληπτος άρχοντας, ο Αρντεν, είχε βρει φρικτό θάνατο από τη σύζυγό του και τον εραστή της.

Το «ευυπόληπτος» βέβαια στη γλώσσα των αστών σημαίνει πολλά. Η οικονομική επιφάνεια του Αρντεν ήταν τέτοια ώστε να του εξασφαλίζει τον σεβασμό της τάξης του και τη συμπάθεια για τον χαμό του. Από την άλλη, η ιστορία προσφερόταν και τότε για λαϊκισμό: από τη μια η μοιχεία της γυναίκας και από την άλλη το επάγγελμα του εραστή (ένας κοινός ράφτης) έκαναν το έγκλημα στυγερό και από ταξική άποψη. Προφανώς η ακόλαστη γυναίκα πριν φτάσει σε αυτό είχε καταλύσει κάθε ηθική και αστική ιεράρχηση, πηγαίνοντας από τον πλουσιότερο στον φτωχότερο.

Ο ανώνυμος συγγραφέας όμως δεν απέδωσε μόνο την υπόθεση της δολοφονίας. Την ενέταξε στο περιβάλλον της εποχής, καθώς και σε ένα νέο ιδεολογικό πλαίσιο: σε αντίθεση με τον κόσμο των ευγενών, όπου τα πράγματα γεννιούνται, εδώ, στον κόσμο των αστών, τα πάντα γίνονται και μπορούν να γίνουν. Γίνεσαι και μπορείς να γίνεις πλούσιος, όπως μπορείς να γίνεις δολοφόνος. Το έργο περιγράφει έτσι για πρώτη φορά με τη μορφή του αστικού δράματος την εξέλιξη προς μια κατάσταση. Στο δράμα του «Αρντεν», όπως και σε όλο το νεότερο δράμα, η ηθική γίνεται ξανά περιπέτεια.

Ο Αρντεν όπως κάθε σεβάσμιος αστός έχει στηρίξει την ευημερία του σε ανομολόγητα, μικρά, καθ' όλα νόμιμα «εγκλήματα»: έχει καταχραστεί το χωραφάκι ενός φίλου, έχει «αγοράσει» τη γυναίκα του, έχει μαζέψει πλούτο με τον κόπο των άλλων. Στον αντίποδα βρίσκονται οι δύο κοινοί εγκληματίες που ο εραστής έχει προσλάβει για να δολοφονήσουν τον Αρντεν. Το έργο εναλλάσσει ελεύθερα (και άτσαλα) το ύφος του από σοβαρό σε κωμικό, καθώς η μια απόπειρα δολοφονίας διαδέχεται την προηγούμενη αποτυχημένη. Οι αναβολές όπως και οι παλινδρομήσεις των ενόχων είναι πολλές. Ωστόσο, ο Αρντεν δεν θα αποφύγει τη μοίρα του. Σε μια σκηνή που απηχεί κάτι από αρχαία τραγωδία η γυναίκα με τον εραστή της τον παγιδεύουν και τον δολοφονούν. Είναι τόσο δύσκολο να φτάσεις στο έγκλημα όσο δύσκολο είναι να το αποφύγεις.

Ετσι το έργο εγκαινιάζει και ένα ολόκληρο κεφάλαιο που ακούει στο όνομα αστυνομική λογοτεχνία. Ο συγγραφέας του «Αρντεν» μάλιστα θα ανακαλύψει για πρώτη φορά το σασπένς, αν και σε αντίθεση με ό,τι περιμένουμε συνήθως από ένα αστυνομικό βιβλίο, εδώ γνωρίζουμε τον εγκληματία και αναζητούμε το έγκλημα.

Σωστά ο Μουμούρης κατάλαβε ότι πρόκειται για έργο που εναλλάσσει τις αρετές με τα ελαττώματά του. Προδικάζει τον Λέσινγκ και τον Ιψεν, εμπνέει τον Αρτώ, ενώ σαν πρωτόλειο αγωνίζεται να διατυπώσει μια νέα σκηνική γλώσσα. Σε κάθε περίπτωση, δεν έχει θέση εδώ η επιτήδευση. Γι' αυτό ο σκηνοθέτης διάλεξε μια αιφνιδιαστική παρέμβαση στην τάξη του Φεστιβάλ. Καθισμένοι οι θεατές στο προαύλιο του Σχολείου είχαν την ευκαιρία να δουν (όσο το επέτρεπε βέβαια η προβληματική διάταξη των καθισμάτων) την ιστορία του Αρντεν μέσα από τη φόρμα του μπουλουκιού.

Ετσι δίνεται η ευκαιρία στον σκηνοθέτη να μετασχηματίσει τον χώρο, να παίξει με τη σύμβαση, να πείσει τους θεατές ότι το θέατρο και ο κόσμος μαζί μπορούν να χωρέσουν σε ένα βαν. Γενικά ήταν μια δροσερή πρόταση, διατυπωμένη από κεφάτους ηθοποιούς (Χριστόδουλος Στυλιανού, Γιάννης Αναστασάκης, Τζίνη Παπαδοπούλου, Προμηθέας Αλειφερόπουλος, Δημήτρης Κουρούμπαλης, Γιάννης Στεφόπουλος και Νίκος Σταθόπουλος). Δεν γνωρίζω όμως αν ήταν μέρος της σύμβασης και οι στιγμές όπου η υποκριτική ταλαντευόταν ανάμεσα στο κατεργασμένο και το πιο άτεχνο ύφος. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική θεάτρου
Σχετικά θέματα: Κριτική θεάτρου
Ντροπαλές εξομολογήσεις, φωνές αυτογνωσίας
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Φθινοπωρινοί ηχητικοί κεραυνοί
Θα ξαναπαίξει το βιολί της
Συνέντευξη: Χρήστος Χωμενίδης
Αν τα βιβλία μου ήταν ταινίες θα κρίνονταν «ακατάλληλα»
Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος»
Ετσι θα αποκτήσουμε σύγχρονη Λυρική και Βιβλιοθήκη
Κριτική θεάτρου
Αστυνομικό δελτίο, έτος 1592
Ντροπαλές εξομολογήσεις, φωνές αυτογνωσίας
Τσαρλς Μάνσον
Παράνοια και αίμα μετά μουσικής