Έντυπη Έκδοση

Οικονομία

Ελεύθερο βήμα

  • Οι κίνδυνοι των τραπεζικών εξαγορών και συγχωνεύσεων

    Με αφορμή τα σενάρια που κυκλοφορούν περί δημιουργίας ισχυρού δημόσιου πυλώνα στις τράπεζες (με τριπλή συγχώνευση της Εθνικής Τράπεζας, του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και της Τράπεζας Αττικής) και την πρόσφατη πρόταση εξαγοράς ποσοστού της Αγροτικής Τράπεζας και του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου που υπέβαλε η Τράπεζα Πειραιώς, έχει ξεκινήσει μεγάλη κουβέντα γύρω από τις εξαγορές και τις συγχωνεύσεις και τα οφέλη που μπορεί να έχουν.

    Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, η ελληνική χρηματοπιστωτική αγορά παρουσίασε μια πορεία συνεχών μεταβολών. Πιο συγκεκριμένα, η περίοδος μεταξύ 1987 και 1994 αφορούσε κυρίως τη θεσμική προσαρμογή του ελληνικού χρηματοπιστωτικού τομέα (Επιτροπή Καρατζά, 1987) στα νέα δεδομένα που δημιουργήθηκαν από την απελευθέρωση των διεθνών αγορών.

    Στη συνέχεια δρομολογήθηκε και ολοκληρώθηκε η διαδικασία εναρμόνισης του χρηματοπιστωτικού συστήματος με τις διεθνείς πρακτικές, μέσω της απελευθέρωσης του τραπεζικού συστήματος, την κατάργηση των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων (1994) και τη θεσμοθέτηση σύγχρονου θεσμικού πλαισίου λειτουργίας και εποπτείας της ελληνικής κεφαλαιαγοράς (σύσταση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς το 1996).

    Υπό το πρίσμα των εξελίξεων και των προκλήσεων σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, οι περισσότερες ελληνικές τράπεζες αναπροσάρμοσαν τη στρατηγική τους και επιδίωξαν συγχωνεύσεις και εξαγορές ή στρατηγικές συμμαχίες με άλλους τραπεζικούς οργανισμούς για την ενίσχυση της θέσης τους στον εγχώριο τραπεζικό κλάδο. Σήμερα, μία μόνο (Αγροτική Τράπεζα) από τις πέντε μεγαλύτερες ελληνικές εμπορικές τράπεζες (Εθνική Τράπεζα, Alpha Bank, Eurobank EFG, Τράπεζα Πειραιώς και Αγροτική Τράπεζα) τελεί υπό κρατικό έλεγχο.

    Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του ελέγχου αντοχής (λογιστικές προσομοιώσεις σε ακραίες οικονομικές συνθήκες) στο οποίο υποβλήθηκαν πρόσφατα οι ευρωπαϊκές τράπεζες από τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές (ΕΚΤ και Επιτροπή Ευρωπαϊκών Αρχών Τραπεζικής Εποπτείας), είναι ακριβώς η Αγροτική Τράπεζα που εμφανίζεται να αντιμετωπίζει προβλήματα κεφαλαιακής επάρκειας. Ενας πιθανός τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος αυτού, είναι η συγχώνευσή της με κάποια άλλη, μεγαλύτερή της, που δεν αντιμετωπίζει αντίστοιχα προβλήματα. Εφόσον η Διυπουργική Επιτροπή Αποκρατικοποιήσεων αποφανθεί θετικά για την πρόταση εξαγοράς ποσοστού της Αγροτικής Τράπεζας από την Τράπεζα Πειραιώς, σε αυτή την περίπτωση θα έχουμε ένα είδος οριζόντιας και φιλικής συγχώνευσης (αν και έχουν καταγραφεί οι πρώτες αρνητικές αντιδράσεις από τον πρόεδρο της Αγροτικής Τράπεζας).

    Προϋποθέσεις και ζητούμενο μιας επιτυχημένης συμφωνίας συγχώνευσης δύο ή παραπάνω ελληνικών τραπεζών πρέπει να είναι η δημιουργία προστιθέμενης αξίας για τους μετόχους της νέας τράπεζας που θα προκύψει ύστερα από τη συγχώνευση, η ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης του νέου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος (μέγεθος) και τέλος να συμβάλει στην αναγκαία ισχυροποίηση του ελληνικού τραπεζικού κλάδου (επάρκεια κεφαλαίων) και γενικότερα στη διαδικασία εκσυγχρονισμού της οικονομίας.

    Ωστόσο, όπως λένε και οι Βρετανοί, δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα («there is no such a thing as a free lunch»), που σημαίνει ότι, πέρα από τα οφέλη που ενδεχομένως θα προκύψουν, υπάρχουν και αρκετοί κίνδυνοι, όπως για παράδειγμα δυσκολίες στην ενοποίηση των λειτουργιών των υπό συγχώνευση ιδρυμάτων λόγω διαφορετικής επιχειρηματικής κουλτούρας, υψηλό διοικητικό και διαχειριστικό κόστος της όποιας συγχώνευσης κ.λπ.

    Τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, κατά την ταπεινή μου γνώμη, οι ρυθμιστικές και εποπτικές αρχές πρέπει να είναι σε εγρήγορση, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι όποιες νέες τράπεζες προκύψουν μετά την ολοκλήρωση του νέου κύματος εξαγορών και συγχωνεύσεων στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο δεν θα κάνουν κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης που εύλογα θα αποκτήσουν.

  • Με απλά λόγια

    Εξαγορά είναι η συναλλαγή κατά την οποία μια επιχείρηση αποκτά ένα μέρος ή το σύνολο της συμμετοχής (μετοχές ή εταιρικά μερίδια) σε μια άλλη εταιρεία έναντι χρηματικού ανταλλάγματος.

    Συγχώνευση είναι η πράξη με την οποία μία ή περισσότερες επιχειρήσεις λύονται, χωρίς να ακολουθήσει η εκκαθάρισή τους.

    Ταυτόχρονα μεταβιβάζουν το σύνολο της περιουσίας τους έναντι ανταλλάγματος σε άλλη εταιρεία, η οποία είτε προϋπάρχει είτε δημιουργείται για τον σκοπό αυτό. Το αντάλλαγμα αποτελείται από μερίδια συμμετοχής της επιχείρησης στην οποία μεταβιβάστηκε η περιουσία των επιχειρήσεων που λύθηκαν (νομικά παύουν να υπάρχουν) και διανέμεται σε όσους συμμετείχαν προηγουμένως στις επιχειρήσεις.

    Οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις διακρίνονται, ανάλογα με το είδος τους, σε:

    **Οριζόντιες

    Οταν και οι δύο επιχειρήσεις παράγουν τα ίδια προϊόντα ή προσφέρουν τις ίδιες υπηρεσίες. Στόχος είναι η ενίσχυση της θέσης της εξαγοράζουσας εταιρείας στις αγορές.

    **Κάθετες

    Οταν μεταξύ δύο επιχειρήσεων υπάρχει σχέση πελάτη-προμηθευτή. Αποσκοπούν στην καθετοποίηση της παραγωγής, τον έλεγχο των τιμών και τη μείωση του κόστους παραγωγής.

    **Συμπληρωματικές

    Οταν οι δραστηριότητες των δύο επιχειρήσεων είναι αλληλοσυμπληρούμενες.

    **Ασυσχέτιστες

    Οταν δεν υφίσταται σχέση μεταξύ εξαγοράζουσας και εταιρείας στόχου.

    Ανάλογα με τη διαδικασία της πραγματοποίησής τους οι εξαγορές ή συγχωνεύσεις διακρίνονται σε:

    **Φιλικές (friendly), όταν οι δύο εταιρείες επιθυμούν τη συγχώνευση ή εξαγορά και καθορίζουν από κοινού το αντίτιμό της.

    ***Επιθετικές/εχθρικές (hostile), όταν η διοίκηση της εταιρείας-στόχου δεν εγκρίνει την προταθείσα εξαγορά.

    Ειδικές περιπτώσεις

    Δύο ειδικές περιπτώσεις εξαγορών και συγχωνεύσεων είναι:

    ***Η μοχλευμένη εξαγορά (Leveraged Buy-Out). Η μορφή αυτή εξαγοράς έχει το χαρακτηριστικό ότι η χρηματοδότησή της προέρχεται κατά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό (τουλάχιστον 75%) από τραπεζικό δανεισμό και όχι από τα ίδια κεφάλαια της εξαγοράζουσας εταιρείας. Γι' αυτό τον λόγο ονομάζεται μοχλευμένη εξαγορά.

    ***Η εξαγορά επιχειρήσεων από τη διοίκησή τους (Management Buy-Out).

    Στην περίπτωση αυτή, η οποία είναι συναφής με την προηγούμενη, μια επιχείρηση εξαγοράζεται από τα διευθυντικά της στελέχη κάνοντας χρήση τραπεζικού δανεισμού.

    Βασικό χαρακτηριστικό του ελληνικού τραπεζικού κλάδου, μέχρι σχετικά πρόσφατα, αποτελούσε η ύπαρξη μεγάλου αριθμού πιστωτικών ιδρυμάτων υπό κρατικό έλεγχο. Ωστόσο, οι διεθνείς εξελίξεις και η ανάγκη για συμμόρφωση της Ελλάδας με τις ευρωπαϊκές οδηγίες συντέλεσαν στη σταδιακή εξάλειψη του κρατικού παρεμβατισμού και στην απελευθέρωση του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Τελευταίες ειδήσεις στην κατηγορία Οικονομία
Γερμανική διχόνοια για τον Ντράγκι
Δίνη ευρω-αποπληθωρισμού
Χρυσό φορο-μικροσκόπιο
ΕΕ: Παροχή 165 εκατ. σε παραγωγούς για τις ρώσικες ζημιές
Στο 27% η ανεργία στην Ελλάδα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Οικονομία της έντυπης έκδοσης
Απελευθέρωση κλειστών επαγγελμάτων
Είναι πολλά τα λεφτά στα «κλειστά»
Τράπεζες
Με το σταγονόμετρο, παρά τις εγγυήσεις
Με δανεικό χρήμα οι συγχωνεύσεις
Ενέσεις ρευστότητας όσο το ελληνικό ΑΕΠ
Προληπτική ενίσχυση μπροστά στον κίνδυνο
Αγορά ενέργειας
ΔΕΗ: Το άνοιγμα στους ιδιώτες και η αύξηση των τιμολογίων
Νέοι και παλιοί μνηστήρες στην αγορά ενέργειας
Λιγνίτης: Χρυσάφι και άνθρακας
Οι αλχημείες των κερδών
Πετρέλαιο
Οι Τούρκοι το τρέχουν, εμείς το... συζητάμε
Υφεση
Η απαξίωση των περιουσιών βαθαίνει κι άλλο την ύφεση
Διεθνή
Από την Τιεν Αν Μεν οδεύει για την καρέκλα του Μπάφετ
Βουλιάζουν στα ελλείμματα οι αμερικανικές πολιτείες
Μπόνους-ρεκόρ για τα golden boys του City
Σπεύδουν βραδέως οι μεταφορείς κοντέινερ
Ευρωπαϊκό μπλόκο στον κολοσσό των ΗΠΑ
Ακτοπλοΐα
Μετά τις ναυμαχίες, συμμαχίες
Στο ναδίρ η πληρότητα
Στο κόκκινο τα οικονομικά των ομίλων
Κτηματαγορά
Η αγορά της Αθήνας ήδη πνέει τα λοίσθια
Ενός λουκέτου μύρια έπονται
Στα αζήτητα βρίσκεται και η παραθεριστική κατοικία
Οι βιτρίνες γέμισαν με... ενοικιαστήρια
Επενδύσεις
Ψάχνουν στο χρυσό νέες φλέβες κερδών
Στήνεται κερδοσκοπικό ράλι στην αγορά τροφίμων
Επιχειρήσεις
Μαγνήτη για ξένους αποτελούν τράπεζες με θέσεις στα Βαλκάνια
Ποιοι δραστηριοποιούνται και πού
Εθνική: Επιχείρηση διαφάνειας για τις συμβάσεις
Μετοχές
Αυτοί που ξεπουλούσαν τοποθετούνται ξανά
Σε 5 κλάδους εστιάζεται το ενδιαφέρον
Αγορές
Βαρόμετρο για τους επενδυτές ο δείκτης της Σαγκάης