Έντυπη Έκδοση

Το ταξίδι στο άγνωστο από τον Μπέκετ

Σάμουελ Μπέκετ, «Πράξη χωρίς λόγια»,στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Πειραιώς)

Για μένα κάθε τι του Μπέκετ είναι αποκάλυψη, είναι ο βυθός των πραγμάτων, είναι το υπαρξιακό τραύμα του 20ού αιώνα και όχι μόνο. Αυτό το γεράκι της Τέχνης, με τα γκρίζα μάτια (εκείνα τα γκρίζα από ποίημα του δικού μας του Καβάφη), ανάβει το φως της ψυχής μας και φωτίζει: τους φόβους, τους ουρανούς και τη σύσταση του εδάφους που πατάμε.

Ποτέ δεν ξεχνώ στα νιάτα μου, έμπαινα σε τυχαία λεωφορεία και διάβαζα το μυθιστόρημά του «Ο Μαλόουν πεθαίνει» και πήγαινα στο άγνωστο. Ολο τον φανταζόμουνα και συνομιλούσα μαζί του. Κοιτούσα τις φωτογραφίες του και έβλεπα τα έργα του. Εχω δει πολλές φορές τις Ευτυχισμένες μέρες και από τότε πάντα κλαίω με τον μονόλογο της Ουίνι. Αυτός ο καλλιτέχνης βρήκε τα κλειδιά του πόνου, της ύπαρξης, και μας οδήγησε στο φωτεινό δωμάτιο της αυτογνωσίας. Δεν επιδιώκει τον πόνο με όλο το έργο του (θεατρικά, πεζά, μυθιστορήματα, ποιήματα), προσπαθεί να επουλώσει την πληγή που μας σημάδεψε. Φαντάζει δύσκολος, αλλά είναι απλός και κατανοητός, γιατί μας οδηγεί να δούμε και να αγγίξουμε το τραύμα του Αδάμ. Στο έργο που παρακολουθήσαμε, «Πράξη χωρίς λόγια», είναι συμπυκνωμένη όλη η φιλοσοφία του. Ενας άνθρωπος μόνος σ' έναν κλειστό χώρο -ας πούμε δωμάτιο-, το πλάσμα αυτό προσπαθεί να επικοινωνήσει χωρίς λόγια, μόνο με το σώμα, τα σχήματα, τις ματιές, τα αγγίγματα στο δάπεδο και στους τοίχους. Κι εκείνη η αιώνια δίψα του ανθρώπου για νερό, για γνώση, παρούσα. Εκείνο το μπουκάλι το μισογεμάτο νερό κρεμασμένο από ξερά κλαδιά και την οροφή, που το πλάσμα με εκατοντάδες επινοήσεις και κινήσεις, πηδήματα, προσπαθεί να πιάσει, να πιει, να ξεδιψάσει. Ομως μια αόρατη δύναμη όλο το τραβά και ποτέ δεν θα το φέρει στα χείλη του. Ολόκληρο το σκηνικό της Μαργαρίτας Χατζηιωάννου και τα ρούχα του ηθοποιού συμμετέχουν στις απεγνωσμένες προσπάθειες -χωρίς μιλιά- να επικοινωνήσει. Με μια εσωτερική φωνή ο ηθοποιός Μάνος Καρατζογιάννης εκφράζει όσα γράφω παραπάνω. Μερικές φορές είναι σαν να σκαρφαλώνει σε βουνό ή να περπατά στον βυθό. Μας περιέχει όλους σε αυτή την προσπάθεια του βωβού πόνου και της περιπέτειας. Ο ηθοποιός γίνεται σκηνοβάτης χωρίς δείκτη ασφαλείας. Τα λόγια που δεν λέει είναι λόφοι άμμου της μοναξιάς και του μαύρου. Η σκηνοθέτης και ηθοποιός Ασπασία Κράλλη δίδαξε τον Μπέκετ ατόφιο, χωρίς υπερβολές, με την εκκωφαντική σιωπή του. Να υπενθυμίσω ότι ο συγγραφέας στα περισσότερα έργα σημειώνει ότι αυτά είναι κωμωδίες! Νομίζω ότι αυτή η ειρωνεία προσπαθεί να απαλύνει τον πόνο μας. Η μετάφραση του ποιητή Θανάση Νιάρχου των οδηγιών του συγγραφέα δίνει την επάρκεια και τον λυρισμό του Νιάρχου στα γαλλικά, όπου συμμετέχουν αυτές οι οδηγίες δεμένες σφιχτά με την παράσταση. Η μουσική του Κορνήλιου Σελαμσή κλείνει μέσα της το κουκούλι της αφήγησης του Μπέκετ. Οι φωτισμοί της Κατερίνας Μαραγκουδάκη δίνουν σκιές και γλυπτική στην παράσταση. Ηταν ένα θεατρικό γεγονός που μας υπενθύμισε τον μοντερνισμό, την πρωτοτυπία και τους οραματισμούς του μεγάλου αυτού συγγραφέα.

Ο δαίμων του τυπογραφείου υπογράφει το σωστό για την έκθεση ζωγραφικής του Μιχάλη Μαδένη στην Αίθουσα Τέχνης «Εκφραση» - Γιάννα Γραμματοπούλου. Από 8/11/2011

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Λογοτεχνία
Αντιφάσεις και συναιρέσεις
Λέξεις που διαβρώνουν
Νεοέλληνες και Νεοευρωπαίοι
Σπασμός
Τζόναθαν Φράνζεν: η ανατομία ενός συγγραφέα σταρ
Μελαγχολία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Αντιφάσεις και συναιρέσεις
Το ταξίδι στο άγνωστο από τον Μπέκετ
Λέξεις που διαβρώνουν
Νεοέλληνες και Νεοευρωπαίοι
Σπασμός
Τζόναθαν Φράνζεν: η ανατομία ενός συγγραφέα σταρ
Μελαγχολία
Κριτική βιβλίου
Ανασύνθεση της παιδικής μνήμης
Αντί σημαίας, ένα ανθρώπινο τομάρι...
Αλλόκοτες ιστορίες
Ο άντρας της διπλανής πόρτας
Βεντέτα με τόπο και γη
Η τέχνη ως ιερή μαρτυρία
Ελληνικοί κανόνες και εμπειρίες
Εικονοκλαστική ευφορία
Γνωριμία με την Μάτση Χατζηλαζάρου
Το αίνιγμα Le Corbusier
Ενα βιβλίο με σκληρή επιστημονική φαντασία
Από τις 4:00 στις 6:00
Αποκρυφισμός και μουσική
Ενα χαρισματικό κορίτσι