Έντυπη Έκδοση

Ο άντρας της διπλανής πόρτας

Τζόναθαν Κόου

Ο ιδιωτικός βίος του Μαξουέλ Σιμ

μτφρ.: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

εκδ. Πόλις, σ. 506, ευρώ 22,21

Ο Μαξουέλ Σιμ είναι ένας άντρας αποτυχημένος· παρά τις απελπισμένες προσπάθειες του, δεν καταφέρνει να ενταχθεί σε ένα αποδεκτό κοινωνικό πλαίσιο. Πασχίζει με κάθε τρόπο να διατηρήσει τον γάμο, τη δουλειά του, μια συζήτηση, αλλά οι απόπειρές του πέφτουν στο κενό, καθώς δεν φαίνεται να προκαλεί το ενδιαφέρον ή τη συμπάθεια στους γύρω του. Ολοι τον αποφεύγουν ή τον απομακρύνουν - όπως ένας συνταξιδιώτης του κατά την επιστροφή του από την Αυστραλία, όπου ο Μαξουέλ είχε πάει για να βρει τον πατέρα του κι έπεσε νεκρός, στη διπλανή θέση: προτίμησε δηλαδή να πεθάνει παρά να ακούει την ανιαρή εξομολόγησή του.

Ο Μαξουέλ Σιμ είναι μόνος, μετά την αδικαιολόγητη αναχώρηση της γυναίκας και της κόρης του. Ζηλεύει τους ανθρώπους που απολαμβάνουν τη συντροφιά των φίλων και συγγενών και η κυρίαρχη εικόνα από το μακρινό ταξίδι του, η μοναδική που έχει συγκρατήσει, είναι ένα στιγμιότυπο από ένα εστιατόριο, όπου μια γοητευτική Κινέζα παίζει χαρτιά με την κορούλα της και στην έκφραση τους διαγράφονται η χαρά και η ικανοποίηση - μια εικόνα που χαράζεται βαθιά μέσα του. Ο ίδιος περνάει τον χρόνο του σε απρόσωπες καφετέριες, σε αλυσίδες ταχυφαγείων ή σε εστιατόρια στους αυτοκινητόδρομους, σε μέρη όπου δεν πρόκειται να βρεθεί κάτι να τον εκπλήξει, κι έτσι του παρέχεται μια αίσθηση ασφάλειας.

Η μοναξιά είναι μια διαδεδομένη κατάσταση στην εποχή μας, την εποχή της αμεσότητας στην επικοινωνία, μια συνθήκη που τη βιώνουν όλο και περισσότεροι άνθρωποι. Αλλο ένα παράδοξο είναι πως οι άνθρωποι έχουν όλα τα μέσα και τους τρόπους, αλλά ζουν απομονωμένοι, ακόμη και όταν βρίσκονται ανάμεσα σε πλήθη.

Ο Μαξ πάει στη δουλειά, περνάει τη μέρα μπροστά σε μια οθόνη επικοινωνώντας με τους άλλους μέσα από το τηλέφωνο ή την οθόνη. Οι φίλοι στο facebook του δημιουργούν την αίσθηση μιας φαντασιακής κοινότητας, αλλά κι αυτή θα χαθεί όταν θα πάψουν να τον γυρεύουν ακόμη και οι εικονικοί φίλοι του. Μοναχικά γεύματα και μοναχικές βόλτες, κοινωνική αδεξιότητα και απόλυτη σιωπή μετά την επιστροφή του στο σπίτι, όπου και ξεκουράζεται μπροστά σε μια οθόνη, σε ένα σκοτεινό δωμάτιο.

Η μοναδική σχέση που αναπτύσσει είναι με τη γυναικεία φωνή της πλοηγού στο αυτοκίνητό του, που τον κατευθύνει και τον διορθώνει με κατανόηση και υπομονή, ιδιαίτερα κατά τη μακρά διαδρομή του από το Ρέντιγκ, στο βορειότερο άκρο της Σκοτίας, όπου πηγαίνει σε μια αποστολή για να πουλήσει οδοντόβουρτσες.

Ηρωας του Μαξουέλ είναι ο Ντόναλντ Κράουχερστ, ένας ερασιτέχνης, μονόχειρας ιστιοπλόος, που ξεκίνησε το 1968 αποφασισμένος να κάνει τον γύρο του κόσμου και δεν τον ξαναείδε ποτέ κανείς. Προτίμησε να αυτοκτονήσει, παρά να επιστρέψει στο χωριό του ακυρωμένος. Η ζωή του ιστιοπλόου, που έγινε λαϊκός θρύλος, είναι και μια μεταφορά για τη ζωή του Μαξ, αν και του ίδιου του λείπει το θάρρος να κάνει κάτι ιδιαίτερα τολμηρό.

Ο Κόου σ' αυτό το ένατο μυθιστόρημά του παίρνει το ρίσκο να χτίσει ένα ολόκληρο μυθιστόρημα γύρω από έναν ιδιαίτερα βαρετό κεντρικό χαρακτήρα, έναν άνθρωπο που δύσκολα θα αντέχαμε να συναναστραφούμε. Κατορθώνει, όμως, να διηγηθεί την ιστορία του μέσα από τη δική του οπτική, χωρίς να γίνει ούτε για μια στιγμή ανιαρός, καθώς η διαδρομή του ξεδιπλώνεται μη γραμμικά μέσα από τη μαρτυρία των άλλων - του πατέρα του, της πρώην συζύγου και μιας παρ' ολίγον κοπέλας του. Τον ήρωα αυτόν μπορεί να μην τον συμπαθήσουμε ιδιαίτερα, αλλά καθώς ο ίδιος και κόσμος του είναι ιδιαίτερα αναγνωρίσιμοι, μας προκαλεί το ενδιαφέρον για την κατάληξή του: ένας άντρας της διπλανής πόρτας, παγιδευμένος μέσα σε ασημαντότητες και μικροπροβλήματα, ανίκανος να προσδώσει καινούριο νόημα στη ζωή του και να την προχωρήσει. Τον ρόλο αυτό πρέπει να τον αναλάβουν οι άλλοι, ακόμη και ο ίδιος ο συγγραφέας, όπως και κάνει σε μια μεταμοντέρνα εντυπωσιακή μεταστροφή, λίγο πριν από το τέλος του μυθιστορήματος, αποδεικνύοντας πως ένας τρόπος για να απαλλαγείς από την παθολογία της κοινωνίας που ζεις είναι να αλλάξεις εσύ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Ανασύνθεση της παιδικής μνήμης
Αντί σημαίας, ένα ανθρώπινο τομάρι...
Αλλόκοτες ιστορίες
Βεντέτα με τόπο και γη
Η τέχνη ως ιερή μαρτυρία
Ελληνικοί κανόνες και εμπειρίες
Εικονοκλαστική ευφορία
Γνωριμία με την Μάτση Χατζηλαζάρου
Το αίνιγμα Le Corbusier
Ενα βιβλίο με σκληρή επιστημονική φαντασία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Αντιφάσεις και συναιρέσεις
Το ταξίδι στο άγνωστο από τον Μπέκετ
Λέξεις που διαβρώνουν
Νεοέλληνες και Νεοευρωπαίοι
Σπασμός
Τζόναθαν Φράνζεν: η ανατομία ενός συγγραφέα σταρ
Μελαγχολία
Κριτική βιβλίου
Ανασύνθεση της παιδικής μνήμης
Αντί σημαίας, ένα ανθρώπινο τομάρι...
Αλλόκοτες ιστορίες
Ο άντρας της διπλανής πόρτας
Βεντέτα με τόπο και γη
Η τέχνη ως ιερή μαρτυρία
Ελληνικοί κανόνες και εμπειρίες
Εικονοκλαστική ευφορία
Γνωριμία με την Μάτση Χατζηλαζάρου
Το αίνιγμα Le Corbusier
Ενα βιβλίο με σκληρή επιστημονική φαντασία
Από τις 4:00 στις 6:00
Αποκρυφισμός και μουσική
Ενα χαρισματικό κορίτσι