Έντυπη Έκδοση

Οι Αη Γιώργηδες του Πέρη Ιερεμιάδη

Η τέχνη ως ιερή μαρτυρία

Λάμπρος Καμπερίδης

Ο ιππεύς, ο ίππος, ο δράκων, Οι Αη Γιώργηδες του Πέρη Ιερεμιάδη. Για ένα συναξάρι του καιρού μας

εκδόσεις Δόμος, σ. 39, ευρώ 6,39

Είναι δύσκολο να συναντήσει κανείς σήμερα κείμενα γραμμένα με μια πνοή και με μια πνοή επίσης να τα διαβάζει ο αναγνώστης τους. Ο ιερέας Λάμπρος Καμπερίδης, που τον θυμόμαστε κυρίως από το δοκίμιό του Νάι το γλυκύ... το πράον, μας παρουσιάζει στο νέο του βιβλίο έναν ύμνο, αυτή τη φορά όχι για τη μουσική, αλλά για τη ζωγραφική. Μια εξομολόγηση και μελέτη, ένα μονόλογο και αφήγηση συνάμα, με αφορμή τους πίνακες του κύπριου ζωγράφου Πέρη Ιερεμιάδη, με θέμα τους τον Αη Γιώργη, οι οποίες και αναδημοσιεύονται εμβόλιμες στο κείμενο.

Ο συγγραφέας παρακολουθεί διακριτικά τον καλλιτέχνη, που προσβεβλημένος από ανίατη ασθένεια, εκείνη την περίοδο, δίνει μάχη ζωής, όχι τόσο με φάρμακα, αλλά με εκείνα τα όπλα που εκείνος ήξερε να χειρίζεται καλά: τη ζωγραφική. Μάχες που δεν περιορίζονταν στον χρωστήρα και στον καμβά, αλλά διεξάγονταν πρωτίστως εσωτερικά και συνεχίζονταν ή κατέληγαν εκεί, αποδεικνύοντας ότι η τέχνη δεν είναι μια εγκεφαλική διεργασία, αλλά πάνω απ' όλα μια υψηλή ψυχοπνευματική αφύπνιση και διαπάλη. Ο ζωγράφος αντιμάχεται το κακό (εν προκειμένω την ασθένειά του από τον καρκίνο), μολονότι γνωρίζει καλά την ανισότητα του αγώνα, ζωγραφίζοντας φιγούρες του Αη Γιώργη, δηλαδή του αγίου στρατιώτη και πολεμιστή.

Ο αναπόφευκτος θάνατος του ζωγράφου, η επιστροφή-προσκύνημα του συγγραφέα στους χώρους όπου εκείνος έζησε και αγάπησε στην Αίγινα, οδηγεί στην αναπόληση και στην ανάκληση, όχι μόνον της φιγούρας του Απόντος, αλλά και της ιστορίας του τόπου από την αρχαιότητα ώς τις μέρες μας, ακριβώς όπως γνωρίζει ότι τη βίωσε ο Ιερεμιάδης όταν ήταν εν ζωή.

Ο συγγραφέας-αφηγητής μάς παρουσιάζει τον ήρωά του στην καθημερινότητά του και συμπάσχει, αγωνιζόμενος κι αυτός να εξιχνιάσει και να εντοπίσει πού και πόσο τον βασανίζει η ασθένεια, σε ποιο σημείο του σώματος, της ψυχής και της σκέψης, σχεδόν σαν να ελπίζει ότι μπορεί έτσι να τον θεραπεύσει.

Κι επειδή εκείνος από αυτοσεβασμό ή συστολή δεν του το αποκαλύπτει προσπαθεί να τον συναντήσει νοερά (θα 'λεγα να τον διασώσει ή να τον αναστήσει) μέσω αυτού του γραπτού με την ακριβή, διεισδυτική περιγραφή των εικόνων του αγίου που ζωγράφιζε εν είδει προσευχής και δέησης.

Τι σημαίνει τ' όνομα Γιώργης, τι είναι ο Αη Γιώργης, ο ίππος, το άτι του, ο καβαλάρης, τι είναι ο δράκος και ώς ποιο βαθμό είναι δράκος το ον που μας έμαθαν να αποκαλούμε έτσι, και σε προέκταση την απειλή, τον φόβο και το τέλος; Εξετάζει την καθεμιά απ' αυτές τις λέξεις-έννοιες όχι απλά, όχι τόσο στην κυριολεκτική και λογική τους σημασία, αλλά ακόμα και στην αναγωγή τους στις συνθήκες, τα εμπόδια και τα δράματα του σύγχρονου ανθρώπου με το αντίστοιχο κοινωνικό ή πολιτικό στίγμα που κουβαλά.

Ο Καμπουρίδης δεν επιχειρεί να κατηχήσει, όπως συνηθίζουν βαρετά και ανόητα οι συγγραφείς θεολόγοι των ημερών μας, αλλά να δια-λογισθεί κοινωνιολογικά και ιστορικά. Γιατί γνωρίζει καλά ότι ακόμη και το πιο αθώο ή απλό έργο τέχνης εμπεριέχει απαντήσεις του δημιουργού σε διαχρονικά αινίγματα, σε κοινά βιώματα και επιθυμίες ζωής. Για τον λόγο αυτόν επιστρατεύει την πλατιά γνώση του, κοσμική και θεολογική, παρατάσσοντας ισότιμα ποιητές, στοχαστές και θεολόγους, την ελληνική και την ξένη παράδοση, τον μύθο, το δρώμενο και τις κοινωνικές συμβάσεις. Εχουμε δηλαδή μ' αυτό τον τρόπο ένα έξοχο δοκίμιο κοινωνικής, πολιτικής αλλά και ψυχογραφικής ανάλυσης, όπου τα ωραία αυτά δημιουργήματα του Ιερεμιάδη λειτουργούν ως αφορμή.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Ανασύνθεση της παιδικής μνήμης
Αντί σημαίας, ένα ανθρώπινο τομάρι...
Αλλόκοτες ιστορίες
Ο άντρας της διπλανής πόρτας
Βεντέτα με τόπο και γη
Ελληνικοί κανόνες και εμπειρίες
Εικονοκλαστική ευφορία
Γνωριμία με την Μάτση Χατζηλαζάρου
Το αίνιγμα Le Corbusier
Ενα βιβλίο με σκληρή επιστημονική φαντασία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Αντιφάσεις και συναιρέσεις
Το ταξίδι στο άγνωστο από τον Μπέκετ
Λέξεις που διαβρώνουν
Νεοέλληνες και Νεοευρωπαίοι
Σπασμός
Τζόναθαν Φράνζεν: η ανατομία ενός συγγραφέα σταρ
Μελαγχολία
Κριτική βιβλίου
Ανασύνθεση της παιδικής μνήμης
Αντί σημαίας, ένα ανθρώπινο τομάρι...
Αλλόκοτες ιστορίες
Ο άντρας της διπλανής πόρτας
Βεντέτα με τόπο και γη
Η τέχνη ως ιερή μαρτυρία
Ελληνικοί κανόνες και εμπειρίες
Εικονοκλαστική ευφορία
Γνωριμία με την Μάτση Χατζηλαζάρου
Το αίνιγμα Le Corbusier
Ενα βιβλίο με σκληρή επιστημονική φαντασία
Από τις 4:00 στις 6:00
Αποκρυφισμός και μουσική
Ενα χαρισματικό κορίτσι