Έντυπη Έκδοση

Το ανάθεμα της μνήμης

*«Φύλλα από γυαλί» του Φίλιπ Ρίντλεϊ στο Απλό Θέατρο

«Ο κόσμος είναι μια χύτρα ταχύτητας και η βαλβίδα είναι τόσο πιεσμένη, που ο οργή θα εκραγεί με τρομακτικό τρόπο». Οι δαίμονες του πολυσχιδούς Βρετανού Φίλιπ Ρίντλεϊ δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Οι προσωπικές φοβίες του εισχωρούν στους ταραγμένους καιρούς μας και δυστυχώς η πίστη του στην πιθανότητα της λύτρωσης δεν είναι αρκετά πειστική.

Η μάνα (μια έξοχη Θέμις Μπαζάκα) ανάμεσα στους γιους της (Γιώργης Τσαμπουράκης, Θανάσης Δόβρης) Η μάνα (μια έξοχη Θέμις Μπαζάκα) ανάμεσα στους γιους της (Γιώργης Τσαμπουράκης, Θανάσης Δόβρης) Οι άνθρωποί του μιλούν για να ξεχάσουν, μιλούν για να θυμηθούν, μιλούν για να επιβιώσουν. Η σιωπή είναι θάνατος. Σε ένα περίεργο καθιστικό γεμάτο γυάλινα κουτιά, σαν ενυδρεία που περιέχουν γυαλικά αντί ψάρια (σκηνικά Κωνσταντίνος Ζαμάνης), δύο αδέλφια προσπαθούν να διαχειριστούν ένα κοινό σκοτεινό παρελθόν. Ο γραβατωμένος 30άρης άνδρας αφηγείται μια ιστορία με ήρωα τον πατέρα, όταν αυτός και ο αδελφός του ήταν ακόμα παιδιά. Η θέρμη της νοσταλγίας εξελίσσεται σε θρίλερ, καθώς διαφαίνεται πως ο υπέροχος μπαμπάς υπήρξε ένας καταθλιπτικός αυτόχειρας που είχε εξαφανιστεί με μυστηριώδη, ανατριχιαστικό τρόπο, ενώ κάποιος «κύριος Φάντασμα» στοιχειώνει επί χρόνια τραυματικά τις μνήμες τους και τις τεταμένες μεταξύ τους σχέσεις.

Εξωτερικά το τοπίο φέρει τις κοινότοπες οικογενειακές επιβαρύνσεις μιας χρόνιας αδελφικής διχόνοιας, με τη μάνα ως ενδιάμεσο ανήμπορο θεατή. Ωστόσο, σταδιακά αναπτύσσεται μια άβολη αίσθηση απειλής, καθώς είναι φανερό πως σε κάθε μια από τις 19 σκηνές του έργου τουλάχιστον ένα πρόσωπο δεν λέει την αλήθεια. Ενας μεγάλος αδελφός (Θανάσης Δόβρης), δραστήριος επιχειρηματίας, εν αναμονή του πρώτου παιδιού από μια επίσης καλοβαλμένη σύζυγο (Μαρία Παρασύρη), πασχίζει να στηρίξει τον διαλυμένο νεότερο αδελφό του (ένας εξ αρχής σε μακάβρια ενεργητικότητα Γιωργής Τσαμπουράκης), έναν αποτυχημένο ζωγράφο που κοπανιέται στο μητρικό σαλονάκι από (άλλη) μια κρίση αλκοολισμού και αυτοαηδίας. Αργότερα πληροφορούμαστε πως υπήρξε θύμα μιας σεξουαλικής κακοποίησης, στης οποίας τη συγκάλυψη είχε βάλει το χέρι του και ο αδελφός του. Σε όλη αυτή την εύφλεκτη αναμέτρηση των βλασταριών της, η μητέρα τους (μια έξοχη Θέμις Μπαζάκα) κοιτάζει αλλού, ξεφυλλίζει περιοδικά, σερβίρει ξανά και ξανά τσάι, πάντα καθησυχαστικά κεφάτη μέσα στο ανατριχιαστικό κενό. Η ευχέρεια της ηθοποιού να περνά από την απάθεια στις αλλοτριωμένες στρατηγικές ισορροπίας είναι εντυπωσιακή.

Αλλωστε, η αποσιώπηση και οι υπεκφυγές, εκτός από φιλοσοφία επιβίωσης αυτής της δυσλειτουργικής οικογένειας, αποτελούν το δραματικό άλλοθι ενός έργου που στα 3/4 του χασομερά με τη φλύαρη απόκρυψη ένοχων μυστικών και τον φιμωμένο θυμό ανθρώπων που πάσχουν από υπερβολική μνήμη. Μέχρι τον αναπόφευκτο λογαριασμό, λίγο πριν το τέλος, όπου ευτυχώς κάποιοι επιτέλους αποκαλυπτικοί μονόλογοι και κόντρες επί της ουσίας κομίζουν λίγο αληθινό σασπένς σε ένα σενάριο ηθικής αμφισβήτησης που είχε προοριστεί να μας παγώσει.

Σε σχέση με τα άλλα έργα του Ρίντλεϊ, το «Φύλλα από γυαλί» (2007) είναι το λιγότερο ενοχλητικό, με την έννοια των φαντασιώσεων ανοιχτής βίας και ίσως όχι το πιο γλαφυρό δείγμα της αφηγηματικής ευφυΐας του. Εν τούτοις, και αυτό περιέχει κάτι από τη ζοφερή γοητεία τού απίστευτα τερατώδους που κατατρύχει τον Ρίντλεϊ, το οποίο σε μια δεύτερη ματιά δεν είναι τόσο απομακρυσμένο και από τη δική μας πραγματικότητα. Αίσθηση στην οποία συμβάλλει και η λιτή, πυκνή σκηνοθεσία της Βίκυς Γεωργιάδου, έστω με έναν δευτερεύοντα ρόλο (της Μπαζάκα-Μητέρας) να κρατά τον σφυγμό της βραδιάς.

Μετάφραση: Ευάγγελος Χριστόφορος Τυρόγλου. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική θεάτρου
Σχετικά θέματα: Κριτική θεάτρου
Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια στο έλεος του νόμου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αναδρομική Αμπράμοβιτς
Δυόμισι μήνες κλεισμένη σε μουσείο
Θέατρο
Ατομική ελευθερία ή επανάσταση; Ιδού η απορία
Κριτική θεάτρου
Το ανάθεμα της μνήμης
Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια στο έλεος του νόμου
Μπαλέτο
«Ρωμαίος και Ιουλιέτα» με αύρα πριγκιπική
Συνέντευξη: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Ευριπίδης, ο σύγχρονός μας
Συνέντευξη: Ιωάννης Τουράτσογλου
Υπουργοί Πολιτισμού πέρασαν σαν να μην υπήρξαν
Φωτογραφία
Η νύφη και ο γαμπρός το'σκασαν