Έντυπη Έκδοση

Τέχνες & Πολιτισμός

Επ-ένδυση

  • ...η υπερβατικότητα μιας φωτογραφίας

    Η φωτογραφία μόδας, μέσω της οποίας γνώρισα τον Βαγγέλη Ρασσιά, ήταν ψήγμα μόνο από την ευρεία δραστηριότητα ενός «τεχνίτη», που μετά τις σπουδές του στην κλινική ψυχολογία βούτηξε στα βαθιά νερά της φωτογραφικής τέχνης.

    Κατά την ταπεινή μου άποψη, καθόλου αυτή του ειδικού, η φωτογραφία του Ρασσιά, είτε αποτυπώνει ένα φρούριο (έχει κάνει σειρά εκθέσεων με αυτό το θέμα) είτε ένα γνωστό πρόσωπο του κινηματογράφου (κάλυπτε για χρόνια το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης) είτε ένα ρούχο σε μια πασαρέλα, καταφέρνει να αναδείξει κίνηση.

    Μιλήσαμε επί μακρόν με τον Βαγγέλη Ρασσιά στο στούντιό του, περιτριγυρισμένοι από δείγματα δουλειάς του που έμοιαζαν να μας μιλούν. Φωτογραφίες ιδανικές για να πουν μια ιστορία (δείτε και www.openstudio.gr).

    Πώς προσεγγίζεις το ειδικό «προϊόν» που είναι η φωτογραφία μόδας; Τι αναζητάς μέσα από μια λήψη;

    «Αρχικά, πρέπει να σέβεσαι το προϊόν. Το όποιο προϊόν. Μετά πρέπει να σκεφτείς σε ποια εκδοχή μπορείς να το δείξεις ώστε να είναι διαφορετικό και η φωτογραφία να γίνει υπερβατική. Μόνον όταν η φωτογραφία μπορεί να γίνει διαχρονική καθίσταται υπερβατική».

    Πού είναι η αλήθεια και πού το ψέμα σε μια φωτογραφία που εύκολα «πειράζεται»;

    «Η φωτογραφία είναι η ψευδαίσθηση της πραγματικότητας ή η πραγματικότητα της ψευδαίσθησης; Εκεί είναι το ζήτημα, πιστεύω. Με την ψηφιακή τεχνολογία είναι αλήθεια ότι γεννάται ένα πρόβλημα. Στη φωτογραφία υπάρχουν δύο διαδικασίες. Η μία, η πιο παλιά, είναι η βιοχημική: έχεις ένα φιλμ το οποίο εμφανίζεις και από εκεί βγαίνει ένα προϊόν το οποίο δεν μπορούσες να αλλάξεις παρά στο τυπογραφείο ή στους γραφίστες. Είχε όμως αυτή η φωτογραφία μεγάλο βάθος γιατί τα χρώματα είχαν άλλη υφή. Στην ψηφιακή δεν υπάρχει αυτή η υφή. Είναι αυτό που ένας αισθητήρας συλλαμβάνει και το κάνει ψηφιακό. Εξαρτάσαι λοιπόν από τα megapixel, τον αισθητήρα, τις δυνατότητες της μηχανής για να έχεις ένα καλύτερο προϊόν. Το οποίο θα δεις σε μια οθόνη, η οποία επίσης πρέπει να είναι καλή και συμβατή με τη δική σου. Δεν γίνονται όμως συνήθως όλα μαζί. Αποτέλεσμα είναι τις περισσότερες φορές οι φωτογραφίες να τυπώνονται λάθος. Στην ψηφιακή φωτογραφία όλοι μπορούν να επέμβουν εύκολα, το περιβόητο photoshop όμως είναι μια ολόκληρη επιστήμη. Αν δεν τη γνωρίζεις καλά, θα κάνεις άλλα αντί άλλων. Η φωτογραφία δεν έγινε καλύτερη. Πιο εύκολη ναι, αλλά καλύτερη όχι».

    Η δική σου θέαση έχει αλλάξει εξαιτίας της νέας τεχνολογίας;

    «Δεν άλλαξε ποτέ. Για μένα η φωτογραφία είχε πάντα σχέση με το φως».

    Πώς βιώνεις την τέχνη της φωτογραφίας μέσα από την καθημερινότητά σου; Βλέπεις μέσα από κάδρο;

    «Η δική μου ιστορία ξεκίνησε από την ψυχολογία. Ασχολήθηκα πολλά χρόνια με ψυχοθεραπεία και ψυχαναλύσεις, με τον ψυχικό πόνο που διαχέεται σε όλο το σώμα -δεν αντιμετωπίζεται με φάρμακο και συχνά δεν ελέγχεται. Αυτό το υπόβαθρο με έκανε να παρατηρώ τους ανθρώπους και τα πράγματα σε ένα δεύτερο επίπεδο. Το πώς συνδυάζονται με τη φωτογραφία αποτυπώνεται στη δουλειά μου, κυρίως στα πρόσωπα. Το είδα όμως και στη μόδα. Προσπάθησα να έχουν οι φωτογραφίες μου ένα σημαίνον και ένα σημαινόμενο. Σε μια φωτογραφία μόδας πρέπει να υπάρχει ένα σενάριο, αρχή, μέση και τέλος, που να μπορείς όμως να ανατρέψεις. Η απλή καταγραφή ενός ρούχου δεν με ενδιαφέρει. Ενα ρούχο πρέπει ο άλλος να το «δει» πάνω του, στην καθημερινότητά του. Αλλιώς πώς θα το αγοράσει; Σκέφτηκα λοιπόν οι φωτογραφίες να είναι από πλάγια, από πίσω, όχι μόνον από μπροστά. Γιατί πάντα από μπροστά; Εγώ ως άντρας δεν έχω γυρίσει να κοιτάξω το περπάτημα μιας γυναίκας ενώ φορά ένα ωραίο ρούχο, την κίνησή της από πίσω; Δεν μπορούμε να βλέπουμε ένα ρούχο επίπεδα. Και όταν τραβάω από μπροστά δουλεύω πιο κοντά, με έναν ευρυγώνιο φακό, για να παίρνω λεπτομέρειες. Η κίνηση του ρούχου έχει μεγάλη σημασία».

    Σε ό,τι αφορά το πρόσωπο, η απόλυτη ομορφιά αποτυπώνεται; Ή μήπως υπάρχει ένα δεύτερο επίπεδο;

    «Θα σ' το πω με τη ρήση ενός Γάλλου ψυχαναλυτή: "Η απόλυτη ομορφιά είναι η πιο αιμοσταγής φρίκη". Ο μύθος λέει ότι η απόλυτη ομορφιά γεννήθηκε από τα γεννητικά όργανα που έκοψε ο Ουρανός στον πατέρα του, τον Κρόνο, πέσαν στη θάλασσα και από τον αφρό των κυμάτων γεννήθηκε η Αφροδίτη. Η απόλυτη ομορφιά για μένα είναι ένας ναρκισσισμός που στο τέλος ευνουχίζει τον άνθρωπο. Τον εμποδίζει να δει. Φτάνουμε δηλαδή σε μια αλλοπροσωπία, όπως λέγεται επιστημονικά. Κοιτάζεσαι στον καθρέφτη και δεν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου. Δεν μπορείς πάντως να μιλάς για απόλυτη ομορφιά. Ολο αυτό φτιάχνεται. Ο Conde Nast, π.χ., κατασκεύασε μοντέλα. Η Λίντα Εβαντζελίστα δεν ήταν πολύ ωραία κοπέλα. Είχε μεγάλο στόμα και όταν γελούσε φαίνονταν τα ούλα της. Και όμως, την καθιέρωσε. Και με τη βοήθεια της ψηφιακής τεχνολογίας όλα μπορούν να κατασκευαστούν. Εσύ προσπαθείς να κάνεις την υπέρβαση, να αναδείξεις έναν δημιουργό που έχει βάλει το έργο του σε ένα μοντέλο και να δείξεις την κίνησή του. Κάποτε στο Παρίσι είχα δει ένα εξαιρετικό κείμενο που έθετε το ερώτημα "Υπάρχει κάτι να δούμε τελικά;". Πιστεύω ότι η υψηλή ραπτική εμπεριέχει μια διαστροφή».

    Τι είδους;

    «Της ερωτικής διάχυτης ενέργειας που κατακλύζει τον άνθρωπο. Αυτό που εκείνη τη στιγμή δείχνω δεν είναι παρά μια αντικατάσταση ενός πόθου, μιας επιθυμίας. Οσο καλύτερα μπορείς να εξιδανικεύσεις αυτή την επιθυμία, τόσο καλύτερο ρούχο θα κάνεις. Είναι ο ορισμός της εξιδανίκευσης που λέει: ασυνείδητη σεξουαλική ενέργεια γίνεται ενσυνείδητη, πραγματική. Οσο καλύτερα το κάνεις αυτό, τόσο καλύτερο θα είναι το ρούχο. Διαφορετικά, θα είναι ένα ρούχο που θα δείχνει: στήθος, οπίσθια κ.λπ. Τώρα λοιπόν έρχεται ο φωτογράφος. Το πώς θα το απαθανατίσει είναι κομβικής σημασίας». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αναδρομική Αμπράμοβιτς
Δυόμισι μήνες κλεισμένη σε μουσείο
Θέατρο
Ατομική ελευθερία ή επανάσταση; Ιδού η απορία
Κριτική θεάτρου
Το ανάθεμα της μνήμης
Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια στο έλεος του νόμου
Μπαλέτο
«Ρωμαίος και Ιουλιέτα» με αύρα πριγκιπική
Συνέντευξη: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Ευριπίδης, ο σύγχρονός μας
Συνέντευξη: Ιωάννης Τουράτσογλου
Υπουργοί Πολιτισμού πέρασαν σαν να μην υπήρξαν
Φωτογραφία
Η νύφη και ο γαμπρός το'σκασαν