Έντυπη Έκδοση

Καλύτερα μη δημοφιλής και άσχημη, παρά πόλη - καρτ ποστάλ

Μπορεί μια πόλη να είναι ατσαλάκωτη, πεντακάθαρη, σαν μια μακέτα που μόλις την έβγαλες από το σελοφάν; Οποιαδήποτε πόλη στον κόσμο έχει τις μόνιμες και εφήμερες ομορφιές όπως και τις ασχήμιες της. Εχει τους ήχους και τις μυρωδιές της. Αλλά και όσα αναπάντεχα της επιφυλάσσουν καθημερινά οι κάτοικοί της. Είναι συνεπώς αφελές να της προσάπτεις χαρακτηρισμούς κρίνοντας από την εφήμερη εικόνα της.

Στην αέναη μετάλλαξη της πόλης του Περικλή και της πόλης των αστέγων, της πόλης των καθημερινών διαδηλώσεων και των Ολυμπιακών Αγώνων, της αφισορύπανσης, των σκουπιδιών και του αυθαίρετου παρκαρίσματος, στη σύνθετη πραγματικότητα που ζούμε έχει αφιερώσει ο ομ. καθηγητής του ΕΜΠ Δημήτρης Φιλιππίδης το βιβλίο του «Εφήμερη και αιώνια Αθήνα», που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις του «Πολιτιστικού Ιδρύματος» του Ομίλου Πειραιώς.

Καταπιάστηκε με αυτό το θέμα, όπως γράφει ο ίδιος προλογικά, για να αντικρούσει με επιχειρήματα την κοινή αντίληψη ότι «η Αθήνα είναι ένας αναγκαστικός τόπος εξορίας για τους κατοίκους της, αφιλόξενη και χωρίς περιεχόμενο, άρα ολωσδιόλου άχρηστη και για πολλούς βλαβερή και επικίνδυνη».

Ξεκινάει την περιπλάνησή του στην πόλη από την κριτική που έχει διατυπωθεί γι' αυτήν τις τελευταίες δεκαετίες. «Μια πόλη σε αποσύνθεση, σε εγκατάλειψη ή για απόσυρση». «Απάνθρωπη», «τέρας», «ανοχύρωτη», «άζωτη», «ανυπότακτη αρχιτεκτονικά» κ.ο.κ. Η κριτική αυτή προσέγγιση έχοντας άφθονα όπλα (μελέτες, στατιστικές) γίνεται με τα χρόνια ολοένα και πιο πειστική. «Οι αρνητές της Αθήνας δεν αποδέχονται την καθημερινότητα της πόλης και εξισώνουν το παρόν με τον εκπεσμό της κοινωνίας. Ακόμα και αν θεωρηθεί αναφαίρετο δικαίωμα του καθενός να εκφέρει ακραίες αρνητικές κρίσεις, πώς να εξηγηθεί ότι οι ίδιοι αυτοαναγορεύονται υπέρτατοι κριτές του τι είναι αισθητικά αποδεκτό σ' αυτή την πόλη και συνάμα -αυτό είναι το πιο επικίνδυνο- κατ' αποκλειστικότητα αρμόδιοι να προτείνουν λύσεις στα "προβλήματά" της;», τονίζει ο Δημήτρης Φιλιππίδης.

Είναι φανερό ότι βλέπει με σκεπτικισμό αυτή την «καλά συντονισμένη δυσφημιστική εκστρατεία» των κατ' επάγγελμα «ειδικών» και τις επίσημες εξαγγελίες προγραμμάτων και έργων. Οπως και το γεγονός ότι έφτασαν τα χάλια της Αθήνας να έχουν γίνει αντικείμενο μελέτης σε ευρωπαϊκή κλίμακα για έλλειψη πρασίνου, ρύπανση, θόρυβο, βρώμα, εγκληματικότητα, κακές συγκοινωνίες κ.λπ.

Ο Ελληνας αρχιτέκτονας ευθυγραμμίζεται με τον διάσημο Ολλανδό συνάδελφό του Ρεμ Κούλχας όταν αντιπαραθέτει «τις ιστορικές πόλεις, που μετατρέπονται σε "τουριστικές παγίδες" με εκείνες τις "όχι δημοφιλείς και άσχημες", που δείχνουν να έχουν μπροστά τους ένα καλύτερο μέλλον. Αυτό είναι καλό σημείο εκκίνησης για να παραδεχθούμε πως η Αθήνα πράγματι δεν είναι Ρώμη, Παρίσι ή Λονδίνο -πολύ περισσότερο, Φλωρεντία ή Βενετία- και δεν διαθέτει το πράσινο της Σόφιας ή την κυκλοφοριακή υποδομή της Βαρκελώνης. Ομως, κάποιοι παραδέχθηκαν ότι διαθέτει κάποια, ανεξήγητη για την ώρα, ζωντάνια. Ακόμη κι αν αυτή ερμηνευτεί ως τυπικά "μεσογειακή" ιδιότητα, από κάπου πηγάζει, σε κάτι οφείλεται».

Κυρίαρχο στοιχείο στο βιβλίο του είναι η εικόνα. Από την ανατίναξη μιας πολυκατοικίας και σπιτιών της οδού Διδότου στα Δεκεμβριανά του '44 μέχρι τον πετροπόλεμο «κουκουλοφόρων» και ΜΑΤ μετά τον θάνατο του Αλέξη Γρηγορόπουλου τον Δεκέμβριο του 2008. Στην απέναντι σελίδα, βλέπεις τρεις κηδείες να περνούν από την ίδια θέση, από την Πύλη Αδριανού: την κηδεία του Σεφέρη (1971), της Μελίνας Μερκούρη (1994) και του αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου (2008). Αυτή είναι η πόλη που μισούμε και λατρεύουμε. Οι άνθρωποί της.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Πολεοδομία και Χωροταξία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Η Sade δεν είναι εμπορικό λογότυπο
Hot πιανιστικό ντουέτο από Τουρκία
Πήγε να πιάσει θεσσαλονικιό ουρανό
Κινηματογράφος
Πορτρέτο του Βάιντα από μαθητές του
Οι παραγωγοί διαψεύδουν τη Διασωματειακή
Μυθολογία
Η «Ιστορία επτά μύθων» επιστρέφει σπίτι
Εικαστικά
Αθλιοι, Ζόμπι και Χοντροκέφαλοι
Θέατρο
Ενας ηθοποιός-ποιητής της σκηνής
Αθήνα
Καλύτερα μη δημοφιλής και άσχημη, παρά πόλη - καρτ ποστάλ
Τηλεόραση
Αναμείνατε στο κινητό σας
Θετική γνωμοδότηση με αρνητική ψήφο
ΝΕΤάρουν οι «αντικαταστάτες»