Έντυπη Έκδοση

Ανδρέας Εμπειρίκος

Φλογερό ταμπεραμέντο

Ομολογώ ότι είναι πια πολύ δύσκολο να γράψει κανείς για τα κείμενα του Ανδρέα Εμπειρίκου, ιδίως στην εποχή που περνάμε.

Η εισαγωγή του Γιώργη Γιατρομανωλάκη στην έκδοση «Τα χαϊμαλιά του έρωτα και των αρμάτων» είναι υπόδειγμα κριτικής που κυκλοφέρνει τα κείμενα, με πλήθος πληροφοριών εξωκειμενικών και αναφορά στον ιδεολογικό περίγυρο της προσωπικότητας του Εμπειρίκου ως συγγραφέα ερωτικών παραβολών, όπου η Ψυχανάλυση του Φρόιντ παίζει μάλλον το ρόλο της συγκράτησης ενός φλογερού ταμπεραμέντου παρά το αντίθετο, την ανεξέλεγκτη άδεια εκφραστικής παρόρμησης. Η τεχνική ικανότητα του Εμπειρίκου να ενσωματώνει το ένα αφήγημα μέσα σ' ένα άλλο, με το μέσο των φαντασιώσεων, δείχνει την ικανότητά του ως συγγραφέα μοντέρνας τάσης. Εδώ η τεχνική του μοντερνισμού, που ουσιαστικά είναι αποσπασματική, βρίσκει εύφορο πεδίο στις επινοήσεις των προσώπων και της πλοκής, έτσι που να συνδέονται τα διάφορα επίπεδα της αφήγησης ανάμεσά τους.

Θα παρατηρήσουμε επίσης τον κοσμοπολιτισμό του. Τα κείμενα γραμμένα στα ελληνικά και μάλιστα σε μια γλώσσα λογοτεχνικής καθαρευουσιάνικης, ανακατεμένης με δημοτικές λέξεις και εκφράσεις. Ομως, στήνει τις ιστορίες του μακριά απ' τον ελληνικό χώρο, με φανερή προτίμηση στο εξωτικό. Η «Αργώ» εκτυλίσσεται στην Κολομβία, η «Ζεμφύρα» στο Παρίσι και η «Βεατρίκη» στις Ηνωμένες Πολιτείες. Γιατί ακριβώς υπάρχει αυτή η επιλογή των χωρών και εποχών απομακρυσμένων από τον τόπο και τη σημερινή εποχή, δίνοντας στην ελληνική γραφή μια παγκόσμια διάσταση, είναι θέμα προς διερεύνηση. Θα ήταν απλοϊκό να τα αποδώσουμε όλα αυτά στη βιογραφία και στη διπλή ελληνορωσική καταγωγή του.

Διότι και ο Εγγονόπουλος, ο πιο πλησίον του σε χαρακτηριστικά, εφόσον ανατράφηκε ως απόδημος Ελλην στο Παρίσι, διατηρεί και αυτός όχι σε λιγότερο βαθμό μια αγάπη για εξωτικά θέματα ή θα έλεγα για την ανάμιξή τους. Το ίδιο συμβαίνει και με την πιο ελληνοκεντρική γραφή των «Γραπτών», όπου εμφανίζονται ελληνικά ιστορικά και μυθολογικά πρόσωπα και θέματα. Ο «Μέγας Ανατολικός» είναι κι αυτός ξένο και ουδέτερο έδαφος. Δεν πρόκειται για ελληνικό πλοίο, παρ' όλο που η πλοιοκτητική καταγωγή του συγγραφέα εκφράζεται συχνά στα ποιήματά του.

Η επιλογή αυτή άλλων εποχών και άλλων χωρών κάνει τις ερωτικές σκηνές λιγότερο ρεαλιστικές, πιο φανταστικές και έτσι παραμένουν ουδέτερες, μακρινές, όπως οι τόποι όπου διαδραματίζονται. Επίσης μια άλλη αιτία για αυτή την προτίμηση είναι ότι δίνει μεγαλύτερη ελευθερία στο συγγραφέα να χειριστεί ερωτικές σκηνές χωρίς να σκέπτεται τι θα λέγανε οι αναγνώστες-συμπολίτες του, αν οι σκηνές αυτές τους αφορούσαν από κοντά.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Λογοτεχνία
Γλυκιά μου, μην ξεπορτίσεις
Για το ίδιο θέμα
Στην πόρτα της κρεβατοκάμαρας
Η τροπολογία της «επιφάνειας»
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Γλυκιά μου, μην ξεπορτίσεις
Φλογερό ταμπεραμέντο
Μουσική
«Αν δεν βλέπεις το ωραίο, αυτό δεν υπάρχει»
Αρχαιολογικοί χώροι
Επισκευάζεται και το «σπίτι» της Νίκης της Σαμοθράκης
Θέατρο
Αγωνίζομαι για την ιδέα της Ευρώπης
Κινηματογράφος
«Δεν έβλεπα τον εαυτό μου ως Ιαβέρη»
Βιβλίο
Στην πόρτα της κρεβατοκάμαρας
Η τροπολογία της «επιφάνειας»
Επιθετικός εθνικισμός
Ο άντρας που ήξερε ν' αγαπάει
Ο πότης
Πρότυπο η Αχαϊκή Συμπολιτεία
Επίσκεψη από τον Δημοσθένη Κούκουνα*
Άλλες ειδήσεις
Εισβολή σινεμά στην Κερατέα
«Οπου και να ταξιδέψω, η πίστωση τελειώνει»
Αδυνάτισμα με το... ρολόι