Έντυπη Έκδοση

Στην πόρτα της κρεβατοκάμαρας

Κλήρωση για τρία αντίτυπα του βιβλίου του Ανδρέα Εμπειρίκου «Τα Χαϊμαλιά του Έρωτα και των Αρμάτων»

Τελευταία ενημέρωση:

Μια διένεξη δημιουργήθηκε μετά το θάνατο του ποιητή για το κείμενο «Αρμαλα ή εισαγωγή σε μια πόλι», που ένα σωζόμενο κομμάτι του δημοσιεύθηκε σε αφιέρωμα του Εμπειρίκου στο περιοδικό «Χάρτης», όχι ιδιαίτερα ερωτικό, αλλά θα το έλεγα ευφρόσυνο.

Το Enet.gr και η Ελευθεροτυπία προσφέρουν σε τρεις τυχερούς αναγνώστες το βιβλίο "ΤΑ ΧΑÏΜΑΛΙΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΜΑΤΩΝ" του ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΥ από τις Εκδόσεις Άγρα. Για να συμμετέχετε στην κλήρωση στείλτε email στη διεύθυνση:

klirosi@eleftherotypia.net

Η πόλη, η οποία περιγράφεται χωρίς να κατονομάζεται, είναι η Αθήνα. Η χρονολογία συγγραφής του είναι το 1967 - χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία. Για το κείμενο αυτό κατηγορήθηκε ο συγγραφέας ως αμοράλ, επειδή δεν ανέφερε τη χούντα, δείχνει πόσο λεπτό είναι το θέμα περιγραφής αναγνωρίσιμης περιοχής, και περιβάλλοντος, έστω κι αν δεν κατονομάζεται ρητά. Από την άλλη δεν υπάρχει λόγος να μην περιλαμβάνει ένα κείμενο, μια αναγνωρίσιμη αλληλογραφία ερωτικής φύσεως, όπως στη «Βεατρίκη», ή πρόσωπα ιστορικά όπως ο Ζαν Μορεάς στην «Ζεμφύρα», ο διάσημος Ελλην συμβολιστής ποιητής, που έδρασε στη Γαλλία.

Μπορεί βέβαια να υπάρχουν κι άλλοι λόγοι για την προτίμηση σε εξωτικά περιβάλλοντα άλλης εποχής. Εντείνουν το φαντασιακό στοιχείο και επιτρέπουν περιγραφές ρούχων, τοπίων, περιστάσεων και χαρακτήρων που δεν θα ταίριαζαν σε ρεαλιστική γραφή. Αυτό επιτρέπει στο συγγραφέα να επιδίδεται σε έντονες σεξουαλικές περιγραφές, που σε άλλα περιβάλλοντα σημερινά θα μπορούσαν να θεωρηθούν πορνογραφικά, λόγω της μη λογοτεχνικότητας του κειμένου, πράμα που δεν ισχύει στην περίπτωση του Εμπειρίκου.

Ο Εμπειρίκος περιγράφει συνήθως τη φύση και το περιβάλλον να συμμετέχουν σε αυτές τις σκηνές, που όσο ωμές και αν φαίνονται, αποκτούν ένα μυθικό και συμπαντικό χαρακτήρα και γίνονται υποδειγματικές, όπως στους μύθους των αρχαϊκών λαών, με κάποια έμφαση στη θεωρητική διδαχή της απελευθέρωσης από τα συμβατικά λογοτεχνικά ήθη και έθιμα. Η παραβατική αυτή λειτουργία του κειμένου φωτίζει την αντίθετη πλευρά της, τη σεμνοτυφία που διέπει ακόμα και τα μεγάλα μυθιστορήματα. Σταματούν με κάποιον τρόπο στην πόρτα της κρεβατοκάμαρας.

Αφήνουν τη φαντασία του αναγνώστη να συμπληρώσει τα κενά από τη δική του εμπειρία. Του Εμπειρίκου η γραφή προτρέχει, παρέχοντας προκαταβολικά αυτό που μπορεί να σκεφτεί κάποιος αναγνώστης. Δεν του αφήνει περιθώρια ούτε για την ορολογία ούτε για τη σημασία και το στόχο της σκηνής, που είναι πάντοτε η απόκτηση της ηδονής. Το ερώτημα είναι, μπορεί αυτό να θεωρηθεί ρεαλισμός στη γραφή;

Η απάντηση που μπορεί να δοθεί είναι ότι δεν πρόκειται περί ρεαλισμού ως είδος, αλλά περί ποιητικής υπέρβασης. Το ύφος του Εμπειρίκου, σχεδόν σε όλα τα γραπτά του, ακολουθεί την τροπολογία της υπέρβασης ιδίως στα πεζά αυτού του βιβλίου και σε άλλα τρία παρόμοια αφηγήματα στον τόμο «Γραπτά»: την Κόρη της Πενσυλβανίας, τον Σαμουήλ Χάρντιγκ και την Επιστροφή του Οδυσσέως, που είναι αναλόγου είδους και ύφους.

Αυτό ισχύει ιδίως στην «Αργώ» και τη «Βεατρίκη». Οσο για το είδος της γραφής, αυτό κυμαίνεται ανάμεσα στο παραμύθι, την παραβολή και την παραλογή του δημοτικού τραγουδιού, το τελευταίο αυτό κατ' εξαίρεση σ' ένα ημιτελές έργο, την «Ασπρη Φάλαινα», εμπνευσμένο από τον «Μόμπι Ντικ» του Μέλβιλ, γραμμένο σ' ένα αφηγηματικό ποιητικό είδος. Αλλιώς ο Εμπειρίκος δεν στιχουργεί τα αφηγήματά του.

Τα πρόσωπα του Εμπειρίκου δεν είναι αληθοφανείς χαρακτήρες, όπως στα ρεαλιστικά μυθιστορήματα, αλλά περσόνες, τύποι, σύμβολα, όπως στα παλαιά έπη, όπως τα χαρακτήρισε ο Ούγγρος μαρξιστής, Γκέοργκ Λούκατς, σε μια από τις καλύτερες διατυπώσεις του. Ως σύμβολα είναι είτε το ανδρικό σεξουαλικό ορμέμφυτο είτε η γυναικεία δεκτική προκλητικότητα. Γι' αυτό άλλωστε δανείζεται συχνά γνωστά πρόσωπα από το ιστορικό, λογοτεχνικό και μυθικό στερέωμα, είτε τα κατασκευάζει ο ίδιος.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Βιβλίο
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Η τροπολογία της «επιφάνειας»
Επιθετικός εθνικισμός
Ο άντρας που ήξερε ν' αγαπάει
Ο πότης
Πρότυπο η Αχαϊκή Συμπολιτεία
Επίσκεψη από τον Δημοσθένη Κούκουνα*
Για το ίδιο θέμα
Φλογερό ταμπεραμέντο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Γλυκιά μου, μην ξεπορτίσεις
Φλογερό ταμπεραμέντο
Μουσική
«Αν δεν βλέπεις το ωραίο, αυτό δεν υπάρχει»
Αρχαιολογικοί χώροι
Επισκευάζεται και το «σπίτι» της Νίκης της Σαμοθράκης
Θέατρο
Αγωνίζομαι για την ιδέα της Ευρώπης
Κινηματογράφος
«Δεν έβλεπα τον εαυτό μου ως Ιαβέρη»
Βιβλίο
Στην πόρτα της κρεβατοκάμαρας
Η τροπολογία της «επιφάνειας»
Επιθετικός εθνικισμός
Ο άντρας που ήξερε ν' αγαπάει
Ο πότης
Πρότυπο η Αχαϊκή Συμπολιτεία
Επίσκεψη από τον Δημοσθένη Κούκουνα*
Άλλες ειδήσεις
Εισβολή σινεμά στην Κερατέα
«Οπου και να ταξιδέψω, η πίστωση τελειώνει»
Αδυνάτισμα με το... ρολόι