Έντυπη Έκδοση

Από τις επιστολές στα e-mail

Διαβάζουμε, όλο και πιο σπάνια είναι η αλήθεια, ότι ανακαλύφθηκαν οι επιστολές που είχαν ανταλλάξει οι τάδε επώνυμοι, και ενδεχομένως να δουν το φως της δημοσιότητας ως βιβλίο.

Σε προσωπικό επίπεδο, πολλοί από εμάς θα έχουν ανακαλύψει σε κάποιο ξεχασμένο συρτάρι επιστολές που είχαμε λάβει πριν από πολλά χρόνια.

Δεν είναι λίγοι αυτοί που επιμελώς φυλάνε, ερωτικά κυρίως, γράμματα, από σχέσεις που για διάφορους λόγους δεν είχαν συνέχεια.

Τα γράμματα μεταξύ των ανθρώπων, τουλάχιστον στις προσωπικές τους σχέσεις, αποτελούν πια παρελθόν και σήμερα έχουμε περάσει στην ηλεκτρονική αλληλογραφία και τα μηνύματα μέσω τηλεφώνων.

Οι ανθρώπινες επαφές, μέσα από διάφορες μορφές, έχουν επηρεάσει συχνά τη λογοτεχνία, αλλά ακόμα περισσότερο τη μουσική, όπου πολλά τραγούδια άντλησαν την έμπνευσή τους μέσα από την ανταλλαγή επιστολών, τηλεφωνημάτων και, γιατί όχι, και προσωπικών μηνυμάτων μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Ενα γράμμα πάντα έχει πιο δραματικό χαρακτήρα, από την άποψη του περιχομένου, γιατί αυτός που το γράφει δεν αισθάνεται σίγουρος ότι θα φτάσει στα χέρια του παραλήπτη, μια και μεσολαβούν διάφοροι παράγοντες, όπως ο ταχυδρόμος, η σωστή διεύθυνση και πάνω απ' όλα, η διάθεση του παραλήπτη να το διαβάσει.

Αντιθέτως, στα τηλεφωνήματα διαπιστώνεις άμεσα αν αυτός που καλείς έχει τη διάθεση να σου μιλήσει και βέβαια, αν άνοιξε να διαβάσει το μήνυμα που του έστειλες.

Στην αρχαιότητα οι δρομείς αγγελιαφόροι, όπως ο Φειδιππίδης, μετέφεραν τα διάφορα μηνύματα, ενώ στη μυθολογία ο Ερμής θεωρούνταν ο αγγελιαφόρος των θεών.

Πυρσοί και φρυκτωρίες αποτέλεσαν μια πρώτη μορφή επικοινωνίας στην αρχαιότητα, όπως και τα ταχυδρομικά περιστέρια.

Σε διάφορες περιοχές του πλανήτη, οι άνθρωποι επινόησαν άλλους τρόπους επικοινωνίας. Στην Αφρική, τα ταμ ταμ, στην Αμερική οι ιθαγενείς ινδιάνοι μετέφεραν μηνύματα με τον καπνό από τη φωτιά που άναβαν.

Η ανακάλυψη και η χρησιμοποίηση του χαρτιού από τους Κινέζους τον 2ο μ.Χ. αιώνα, απλοποίησε πολύ τα πράγματα και βοήθησε τον άνθρωπο να μεταφέρει τις σκέψεις του.

Τηλέγραφος και τηλέφωνο, που ανακαλύφθηκαν τον 19ο αιώνα, άλλαξαν εντελώς τον τρόπο επαφής των ανθρώπων.

Για να φτάσουμε στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα στους δορυφόρους, τις οπτικές ίνες και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Στο λαϊκό μας τραγούδι τα γράμματα έχουν σημαντική παρουσία. Το 1956 ο Μανώλης Καναρίδης τραγουδούσε τη σύνθεση των Γ. Ζαμπέτα-Γ. Μητσάκη Οταν θα λάβεις αυτό το γράμμα, στο οποίο προεξοφλούσε ο στιχουργός ότι ...τότε θα κλάψεις με μαύρο κλάμα. Το Πικραμένο γράμμα, με τον Μανώλη Αγγελόπουλο, γράφτηκε από τους Μπάμπη Μπακάλη και Δημήτρη Γκούτη: Πήρα ένα γράμμα, γράμμα πικραμένο και μου γράφεις πως δεν θα γυρίσεις πια, γιατί, γιατί.

Το γράμμα του Θάνου Μικρούτσικου, με τη Χάρις Αλεξίου, το καταπληκτικό Γράμμα του Σωκράτη Μάλαμα και το Ενα γράμμα με τον Γιάννη Πάριο, το Γράμμα του Θανάση Παπακωνσταντίνου, με τη Λιζέτα Καλημέρη, έχουν το καθένα τη δικιά του ιστορία.

Τα γαλάζια σου γράμματα, του Γιώργου Χατζηνάσιου, με τη Δήμητρα Γαλάνη, έχουν βέβαια ξεχωριστή θέση στη μουσική αλληλογραφία μας: Τα γαλάζια σου γράμματα κάθομαι και διαβάζω και με παίρνουν χαράματα καθώς πίσω κοιτάζω. Τα γαλάζια σου γράμματα, τρυφερές αναμνήσεις, να μου λες χίλια πράματα, μα δεν λες αν γυρίσεις. Μια ζωή περιμένω, μα δεν γίνονται θαύματα/ μια ζωή σ' ανασταίνω στα γαλάζια σου γράμματα. Οι στίχοι ανήκουν στον Γιώργο Κανελλόπουλο.

Υπάρχουν κάτι γράμματα, κιτρινισμένα γράμματα/ εφιάλτες που δεν μ' αφήνουν να φύγω απ' τα παλιά, στίχοι της Ρόνης Σοφού με τον Γιάννη Πουλόπουλο.

Στο Ετσι είναι οι σχέσεις η Ηρώ τραγουδά: Διαβάζω το σημείωμά σου στον πάγκο της κουζίνας/μου γράφεις πως θ' αργήσεις/πως ίσως δεν θα 'ρθεις.

Με το τηλέφωνο τα πράγματα συνήθως είναι πιο πολύπλοκα, δεν χρειάζεται να περιμένεις τον ταχυδρόμο που περνάει Δευτέρα-Παρασκευή, μία φορά την ημέρα, αλλά κάθε φορά που χτυπάει η τηλεφωνική συσκευή έχεις μερικά δευτερόλεπτα να μαντέψεις το ποιος σε καλεί, αν και με την αναγνώριση κλήσεων αυτή η στιγμιαία αναμονή δεν έχει πια θέση στη ζωή μας.

Από το Πάρε με στο τηλέφωνο του Μανώλη Χιώτη και τη δεκαετία του '60, που τραγουδούσε η Μαίρη Λίντα, μέχρι το Αν μου τηλεφωνούσες, του Μιχάλη Χατζηγιάννη το 2003, σε στίχους της Ελεάνας Βραχάλη, έχουν περάσει πολλά χρόνια και αρκετά τραγούδια με θέμα τα τηλεφωνήματα έχουν μπει στην καθημερινή μας ζωή.

Το Δώδεκα, με την Αννα Βίσση (1985), σε μουσική του Νίκου Καρβέλα και στίχους του Φίλιππου Νικολάου, προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό την αγωνία αυτού που περιμένει κάποιο τηλεφώνημα.

Ο Βασίλης Καρράς, με το ξεχωριστό ύφος του, τραγουδά μία από τις μεγάλες λαϊκές επιτυχίες που έγραψε γι' αυτόν ο Φοίβος, το Τηλεφώνησέ μου, Αν αισθάνεσαι μόνη και δεν έχεις κανέναν/ Αν τα βράδια σε πνίγουν οι ενοχές και το ψέμα/ και αν σου φέρθηκαν σκάρτα και με άσχημο τρόπο/ κάνε κάτι για σένα που ν' αξίζει τον κόπο/ Τηλεφώνησέ μου, ίσως νιώθω έτσι κι εγώ.

Απλοί στίχοι, χωρίς ιδιαίτερα μηνύματα, όσο απλό είναι και το να περιμένει κανείς ένα τηλεφώνημα που δεν έρχεται ποτέ και συνήθως, όμως, οδηγεί στην αλλαγή της ζωής μας.

Ο Νίκος Πορτοκάλογλου στο Τηλέφωνο, των Φατμέ, είναι πιο ξεκάθαρος: Με πήρες πάλι για να βγούμε/ και σου το 'κλεισα απλώς/ αφού με ξέρεις και το ξέρεις/ όπου πάω ολοταχώς την κοπανάω/ είμαι μανιακός.

Ο Τηλεφωνητής είναι άλλη μία πτυχή της τηλεφωνίας με την οποία έχει ασχοληθεί ο Θάνος Μικρούτσικος, ο οποίος σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου έγραψε το ομώνυμο τραγούδι για τη Χάρις Αλεξίου.

Το 1938 ο Παναγιώτης Τούντας, συνεχίζοντας μια αλυσίδα τραγουδιών για την Κάρμεν, γράφει, σε στίχους του Β. Μαυροφρύδη, το Τηλεγράφημα στην Κάρμεν.

Στον χώρο των αγγλόφωνων επιτυχιών υπάρχουν τόσα πολλά τραγούδια για γράμματα και τηλεφωνήματα που είναι αδύνατο να δημοσιευτούν. Επιλεκτικά αναφέρω τα The Letter-Box Tops, Love Letters-Dick Haymes, από την ομώνυμη ταινία του 1945, όπου αν και ακουγόταν χωρίς λόγια, κέρδισε την υποψηφιότητα για Οσκαρ, Famous blue raincoat του Leonard Cohen, όπου ο συνθέτης γράφει στις 4 τα ξημερώματα κάποιου Δεκεμβρίου από τη Νέα Υόρκη, το γράμμα στην αγαπημένη του.

Please Mr. Postman, με τις Marvelettes, που διασκεύασαν και οι Beatles.

Το κλασικό Ι'm Gonna Sit Right Down And Write Myself Α Letter, τραγούδι του 1935, με τον Fats Waller, που γνώρισε αρκετές διασκευές στη συνέχεια, το Stan, με τις επιστολές που λαμβάνει ο Eminem από θαυμαστή του, το Love Letters In The Sand με τον Pat Boone, που όμως ήταν παλαιότερη επιτυχία από το 1931, Epistle Το Dippy-Donovan, το Sealed With Α Kiss με τον Brian Hyland, στο γνωστό αποχαιρετιστήριο γράμμα για τις διακοπές του καλοκαιριού, και το Mr. Lonely, με τον Bobby Vinton να μη λαμβάνει ποτέ ούτε ένα γράμμα και να παραμένει στη μοναξιά του.

Από πλευράς μηνυμάτων έχουμε τα Ι've Gotta Get Α Message Το You-Bee Gees, Message In Α Bottle-Police, All My Loving-Beatles, Message Of Love-Pretenders, Take Α Message Το Mary-Everly Brothers.

Στα τραγούδια για τηλέφωνα, το Call Me, σε διαφορετικά τραγούδια από Al Green, Blondie και Chris Montez, τα λέει όλα, και για συμπλήρωμα: Hanging On The Telephone-Blondie, Ι Just Called Το Say Ι Love You-Stevie Wonder, Rikki Don't Loose That Number-Steely Dan, 867-5309/Jenny-Tommy Tutone, Telephone Line-Electric Light Orchestra.

Επικοινωνείτε με τους φίλους και γνωστούς σας με οποιονδήποτε τρόπο· η επικοινωνία και η ανταλλαγή απόψεων βοηθά στη βελτίωση των σχέσεων και η μουσική είναι ένας παράγοντας που φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Σχετικά θέματα: Από τις 4:00 στις 6:00
Chieftains
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Το αμάρτημα του πατρός μου
Ποιος (δεν) φοβάται το ελληνικό τραγούδι;
Το θαύμα του έναστρου ουρανού
Και μόνον επειδή είναι γυναίκα
Ποιητικοί κώδικες
Πολυβολεία ώς την άκρη της μνήμης
Ελληνική Βαβέλ
Ο έρωτας σαν εκδίκηση του κακού
Φωνές παιδιών από το «άβατο» της Ιστορίας
Λογοτεχνία
Ισλάμ - Η επανάσταση των γυναικών
Περιοδικός τύπος
Το περιοδικό «Ευθύνη» του Κώστα Τσιρόπουλου ανέστειλε τη λειτουργία του
Συνέντευξη
Βασίλης Καραγιώργος
Από τις 4:00 στις 6:00
Από τις επιστολές στα e-mail
Chieftains
Άλλες ειδήσεις
Στον Χάρη Λύτα
Το Ουρλιαχτό του Αλεν Γκίνσμπεργκ στην Ελλάδα το 1978
Ο φίλος μας, Αντρέας Παγουλάτος