Έντυπη Έκδοση

Πλοηγός τέχνης

Το νέο βιβλίο του Δημήτρη Μυταρά

«Το εγχειρίδιο του καλού ζωγράφου» θα έπρεπε να τιτλοφορείται το νέο βιβλίο του Δημήτρη Μυταρά «Η γλώσσα της τέχνης» (εκδ.Ιδρυμα Ευγενίδου), που παρουσιάστηκε χτες στο Ευγενίδειο, καθώς περιέχει τη συμπυκνωμένη γνώση και εμπειρία ενός δασκάλου επί 40 χρόνια στη Σχολή Καλών Τεχνών. Είναι ένας «οδηγός» για κάθε νέο ζωγράφο, στον οποίο ο Δημήτρης Μυταράς μαθαίνει τη χροιά, τον τόνο και τη λάμψη κάθε χρώματος, τις συγγένειες και τις αντιθέσεις τους, τα χρώματα που σκορπίζει στη φύση ο μάγος ήλιος και πώς να τα ξεχωρίζει κανείς, για να καταλήξει σε πιο θεωρητικές προσεγγίσεις που έχουν να κάνουν με την ταυτότητα και την προσωπική γραφή του καλλιτέχνη.

Ολη η φιλοσοφία του Μυταρά συνοψίζεται στη φράση «όταν ξύσεις ένα αληθινό έργο τέχνης, θα τρέξει λίγο αίμα», όπως επισημαίνει εισαγωγικά και η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, θυμίζοντας πως και ο Αριστοτέλης ονόμαζε το αληθινό έργο τέχνης «ζώον», δηλαδή ζωντανό οργανισμό, και ο Πικάσο, όταν ρωτήθηκε πότε σταματά να ζωγραφίζει έναν πίνακα, απάντησε: «Του βάζω ένα καθρεφτάκι όταν θαμπώσει, δηλαδή όταν το έργο αναπνέει, τότε έχει ολοκληρωθεί».

Ας δούμε όμως πώς περιγράφει ο ίδιος τη μορφή και το περιεχόμενο της τέχνης. «Σε όλες τις εποχές, οι εικαστικοί καλλιτέχνες μελετούσαν και κατέγραφαν τη φύση. Ο πραγματικός καλλιτέχνης πιστεύει ότι αντιγράφει τη φύση. Η αλήθεια είναι ότι την ερμηνεύει».

Απαντά επίσης και σε μια σειρά από ερωτήματα, όπως «τι είναι διακοσμητικά έργα»: «Για πολλά χρόνια πίστευα κι εγώ ότι διακοσμητικά έργα είναι εκείνα τα οποία περιέχουν διακοσμητικά μοτίβα ή σχήματα που καλύπτουν τις επιφάνειες, χωρίς να απεικονίζουν κάτι δραματικό ή να μεταφέρουν ένα μήνυμα. Σήμερα πιστεύω ότι αυτό είναι λάθος. Εργο διακοσμητικό και χωρίς βάθος μπορεί να είναι και μια "σταύρωση" ή μια "σκηνή βίας". Αν όλα αυτά πραγματοποιηθούν χωρίς αλήθεια, δύναμη και ταλέντο, παραμένουν διακοσμητικά», σημειώνει. Και προσθέτει: «Πολύ συχνά θα συναντήσουμε έργα που έχουν γίνει για να διακοσμήσουν επιφάνειες, αλλά διαθέτουν δύναμη και ζωγραφική πυκνότητα. Αναφέρω τυχαία πολλά έργα του Ματίς, τα κοπτικά υφάσματα των χριστιανών της Αιγύπτου, πολλά ξυλόγλυπτα τέμπλα, λαϊκές διακοσμήσεις σε ύφασμα κ.λπ.».

Καθώς είναι γνωστό ότι έχει προ πολλού ξεπεραστεί η παλιά αρετή ομοιότητας με το μοντέλο, ο καλός ζωγράφος επισημαίνει ότι θεωρεί «απλοϊκό να αναζητάμε την ομοιότητα με το μοντέλο, είτε αυτό είναι ένα πρόσωπο είτε ιστορική πραγματικότητα», και περιγράφει πώς του παράγγειλε κάποιος ένα πορτρέτο. Ηταν ψηλός κι αδύνατος, φορούσε πολύχρωμη γραβάτα, είχε τεράστια αυτιά και πολύ μικρά μάτια, σαγόνι πεταχτό και δυο λακκάκια στα μάγουλα. Τα μαλλιά του δυο τεράστιες τούφες στο πλάι κι ανάμεσα κενό. «Με ενδιαφέρει ο πνευματισμός, η ποίηση και το κυνήγι. Ολα αυτά ελπίζω να φανούν στο πορτρέτο μου», του είπε. «Ξεκινώ με άγχος το πορτρέτο. Προσθέτω μαλλιά και τα βάφω μαύρα. Πολύ εύκολο άλλωστε. Ψαλιδίζω τα αυτιά, ακόμα πιο σύντομο στη ζωγραφική, και μεγαλώνω το κούτελο... Η πνευματικότης είναι εκεί. Τονίζω το μουστάκι και μεγαλώνω λίγο την ασήμαντη μύτη. Τα μάτια μεγαλώνουν, γίνονται ζωηρά, διαπεραστικά και έξυπνα. (...) Δυο μέρες αργότερα το μοντέλο και η σύζυγός του στέκονται έκθαμβοι μπροστά στο πορτρέτο. "Θερμά συγχαρητήρια! Η ομοιότης είναι καταπληκτική... Πρόκειται για ένα αριστούργημα!"».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Παρουσίαση βιβλίου
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσεία
Ξεναγήθηκε χθες ο δήμαρχος Αθηναίων στο εργοτάξιο του Νέου Μουσείου, στου Φιξ
Εικαστικά
Τέχνη για μια Ελλάδα χωρίς χρέος
Θέατρο
Οι Καταλανοί εξάγουν θέατρο
Ντοκιμαντέρ
Ενας Ελβετός στη Μακρόνησο
Αρχαιολογία
Ο Ηριδανός τρέχει στην Καισαριανή
Ιστορία
Η ανθρωπολογία της κρίσης
Βιβλίο
Πλοηγός τέχνης