Έντυπη Έκδοση

«Πάντα ήθελα να παίξω κιθάρα στην Επίδαυρο»

«Ο πατέρας μου έπαιζε κιθάρα. Οταν ήμουν μικρός αυτός μου είχε μάθει τα βασικά. Ετσι, σε όλη μου τη ζωή, τριγυρνούσα με μια κιθάρα. Αλλά είναι η πρώτη φορά που παίζω κανονικά τραγούδια και μάλιστα μπροστά σε κοινό».

Ο τριανταοκτάχρονος αμερικανός ηθοποιός Ιθαν Χοκ στο έργο του Σέξπιρ «Χειμωνιάτικο Παραμύθι» είναι ο Αυτόλυκος, που ο Σαμ Μέντες τον παρουσιάζει σαν έναν περιπλανώμενο τροβαδούρο στην παράδοση της Αμερικανικής Δύσης. Ο Χοκ είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην τραγωδία, που εξελίσσεται στο πρώτο μέρος του έργου και στην κωμωδία, που κυριαρχεί στο δεύτερο μέρος. Αναδεικνύει ένα άψογο ταλέντο κωμικού και παίζει κιθάρα, όπως έγραφε ο βρετανικός τύπος, ως «παιδί του Ντίλαν».

Από τραγωδία, κωμωδία

«Ολοι οι Ευρωπαίοι νομίζουν ότι όλη η ιστορία της αμερικανικής φολκ μουσικής είναι ο Ντίλαν», λέει γελώντας ο Χοκ. «Νομίζω, όμως, ότι θυμίζω περισσότερο τον Γούντι Γκάθρι. Ασε που στο μυαλό μου είχα έναν σχεδόν άγνωστο κάντρι γουέστερν τραγουδιστή, τον Τάουνς βαν Ζαντ, που τον άκουγε ο πατέρας μου. Από την άλλη, βέβαια, όπως όλοι, έμαθα να παίζω κιθάρα με τα τραγούδια του Ντίλαν. Αρα υπάρχει κάποια αλήθεια στις κριτικές».

Στις 21 και 22 Αυγούστου, στην Επίδαυρο θα παρουσιαστεί το «Χειμωνιάτικο Παραμύθι». Μια παραγωγή του Bridge Project, της συνεργασίας μεταξύ δύο θεατρικών οργανισμών, του αμερικανικού θεάτρου Bam και του βρετανικού Old Vic, όπου διευθυντής είναι ο Κέβιν Σπέισι. Ετσι, στη σκηνή συναντιούνται μερικά από τα μεγαλύτερα ταλέντα του βρετανικού θεάτρου, όπως ο Σάιμον Ράσελ Μπιλ (Λεόντιος) και η Ρεβέκκα Χολ (Ερμιόνη) με αμερικανούς ηθοποιούς όπως τον Χοκ και τον Ρίτσαρντ Ιστον (βοσκός). Ο Σαμ Μέντες, ο βραβευμένος με Οσκαρ βρετανός σκηνοθέτης, παρουσιάζει με κλασικό τρόπο ένα από τα πιο παράξενα έργα του Σέξπιρ, που ξεκινάει ως ψυχολογικό δράμα για να εξελιχθεί σε κωμωδία.

«Ο Σαμ Μέντες λέει ότι αυτό το έργο μπορεί να συγκριθεί με το "Λευκό Αλμπουμ" των Μπιτλς», συνεχίζει ο Χοκ. «Αν κοιτάς κάθε πράξη χωριστά, δεν βγάζεις νόημα. Αλλά, αν το μελετήσεις ως ένα ολοκληρωμένο έργο, είναι ένα σπάνιο αριστούργημα. Και εμένα αυτό με συνεπήρε. Πάντα πίστευα ότι ο Σέξπιρ ήταν ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς. Αλλά μια τραγωδία που εξελίσσεται σε μουσική κωμωδία είναι πραγματικά ένα μοναδικό έργο».

Ενα έργο για την τρέλα που προκαλεί η ζήλια και για τη λύτρωση που προσφέρει η αγάπη. Αυτός είναι ο πρόλογος του έργου στο πρόγραμμα του Old Vic στο Λονδίνο, που κάθε βράδυ γεμίζει από κόσμο. «Το έργο αυτό είναι τεράστιο», δίνει τη δική του ερμηνεία ο Χοκ. «Είναι μια ογκώδης δουλειά που προσπαθεί να συμπεριλάβει το θετικό και το αρνητικό. Μιλάει για το φασιστικό κράτος της Σικελίας και για την αντάρτικη ψυχή της Βοημίας. Σε όλες τις σχέσεις μέσα στο έργο το φως εναλλάσσεται με το σκοτάδι. Στο πρώτο μισό κυριαρχούν η ζήλια και η παραφροσύνη και στο δεύτερο μια θεότρελη σεξουαλικότητα. Για μένα η κύρια ιδέα είναι ότι πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος να ζουν όλοι οι άνθρωποι μαζί. Και, φυσικά, στο τέλος έρχεται η λύτρωση, καθώς η ζήλια, ο έρωτας και η ελευθερία παλεύουν μεταξύ τους, για να επικρατήσει τελικά ο έρωτας».

Ο ρόλος του Χοκ είναι ο πιο εντυπωσιακός. Μπορεί ο Σάιμον Ράσελ Μπιλ να είναι ένας εξαιρετικός Λεόντιος, θηριώδης στην αρχή και συντετριμμένος στο δεύτερο μέρος. Μπορεί η Ρεβέκκα Χολ, η γνωστή από την ταινία του Γούντι Αλεν «Βίκι Κριστίνα Μπαρσελόνα», να εκπέμπει την τραγικότητα μιας γυναίκας που κατηγορείται και φυλακίζεται άδικα. Ο Αυτόλυκος, όμως, είναι αυτός που με την κιθάρα του και την κατεργαριά του γεφυρώνει το δράμα με τη διονυσιακή ατμόσφαιρα του δεύτερου μέρους.

«Παλιά είχα διαβάσει κάτι παράξενο», λέει ο Χοκ για τον ρόλο του. «Οτι με τους χαρακτήρες του Αυτόλυκου και της Πολίνας ο Σέξπιρ φιλοτέχνησε ένα πορτρέτο του εαυτού του. Από τη μία είναι ένας τυχοδιώκτης, ένας άντρας με το μυαλό του στον χορό και το τραγούδι που σε σαγηνεύει και σε κλέβει. Και από την άλλη είναι η Πολίνα, που σε μαγεύει με το πάθος για την αλήθεια και τη δικαιοσύνη».

Παράλληλα, οι ίδιοι ηθοποιοί έχουν ανεβάσει και τον «Βυσσινόκηπο» του Τσέχοφ. Και παίζουν κάθε μέρα άλλο έργο. «Καταπληκτικό δεν είναι;» λέει ο Χοκ. «Το πρόβλημα με το θέατρο είναι η επανάληψη, σε κουράζει. Ετσι, ο Μέντες κατάφερε να μη χρειάζεται κάθε νύχτα να επαναλαμβάνεις τον εαυτό σου. Από τη Βοημία πετιέμαι στη Ρωσία του 19ου αιώνα. Είναι πολύ πιο διασκεδαστικό για έναν ηθοποιό».

Γυρίζοντας τον κόσμο

Η συνεργασία, πάντως, των Αμερικανών με τους Βρετανούς δεν ήταν καθόλου δύσκολη: «Δεν έχει σημασία η εθνικότητα» πιστεύει ο Χοκ.

«Κάθε ηθοποιός έχει αφιερώσει τη ζωή του στο σανίδι, οπότε πάντα μοιράζεσαι κάτι κοινό. Και, φυσικά, είναι ωραίο όταν συμμετέχεις σε μια νεοσύστατη ομάδα. Αλλά το πιο ωραίο είναι ότι με την ομάδα αυτή δίνουμε παραστάσεις σε όλο τον κόσμο. Με τις ταινίες ταξίδευα μόνο σε κινηματογραφικά φεστιβάλ, άλλωστε ξέρω ότι το σινεμά μπορεί ν' αγγίξει και το κοινό με διαφορετική κουλτούρα. Αλλά με το θέατρο δίνεις παραστάσεις στην Ισπανία, στη Νέα Ζηλανδία και στη Σιγκαπούρη και νιώθεις από κάτω πώς αντιδρά το κοινό. Είναι μια μαγική εμπειρία».

Για τον ίδιο η πιο συγκλονιστική παράσταση ήταν αυτή που έδωσαν στη Μαδρίτη.

«Εκεί πραγματικά ένιωσα ότι το κοινό παρακολουθούσε το έργο», εξηγεί. «Εχω κάνει πολλές ταινίες, έχω παίξει σε αρκετά θεατρικά έργα. Αρα καταλαβαίνω πότε μια παράσταση αγγίζει τον κόσμο. Οι Ισπανοί, λοιπόν, αναγνώρισαν κάτι από τη δική τους πραγματικότητα, την πολιτική ή την οικονομική. Ενιωθες πάνω στη σκηνή το πόσο ζούσαν οι ίδιοι το έργο».

Ο τελευταίος σταθμός θα είναι η Επίδαυρος. «Δεν έχω έρθει ποτέ στην Ελλάδα», λέει. «Επειδή είναι μεγάλο και ανοιχτό θέατρο, θ' αλλάξουμε κάποια στοιχεία της παράστασης. Πάντα ήθελα να παίξω κιθάρα στην Επίδαυρο! Ηδη ετοιμάζομαι. Παίζω πολλά και διαφορετικά τραγούδια και τα κάνω όσο... μεγαλύτερα μπορώ. Γιατί σκοπεύω να απολαύσω κάθε λεπτό ερμηνείας εκεί κάτω».

Πέρα από το γνωστό κλισέ, ο Χοκ εκτιμά το θέατρο, αλλά του αρέσει πραγματικά ο κινηματογράφος.

«Ολοι απογοητεύονται όταν τους το λέω» εξηγεί. «Αλλά, αν ο σκηνοθέτης ξέρει τι κάνει και οι ηθοποιοί είναι καλοί, τότε λατρεύω την κάθε στιγμή μπροστά από την κάμερα. Ομως, στην πορεία μου, δεν ήμουν πάντα ικανοποιημένος. Λίγες είναι οι καλές ταινίες που γυρίζονται κάθε χρόνο. Υπάρχουν και χιλιάδες άθλιοι ηθοποιοί. Οποτε, αν μπορούσα να δουλεύω συνέχεια με τον Μέντες και να παίζω Σέξπιρ, δεν θα ήθελα τίποτε άλλο».

Σε καιρούς όμως που κυριαρχεί η εικόνα, η μαγεία του θεάτρου υποχωρεί; «Το θέατρο είναι σαν μια ροκ συναυλία», απαντάει. «Το κοινό χάνεται μέσα στο έργο. Ο κόσμος βλέπει ταινίες στην τηλεόραση, κάνοντας ζάπινγκ, ανά δεκαπέντε λεπτά. Δεν δίνει προσοχή σε αυτό που βλέπει. Είναι ψυχαγωγία μιας χρήσης. Ετσι, μπορεί ο κινηματογράφος να είναι η τέχνη της εποχής μας, αλλά τίποτε δεν συγκρίνεται με μια καλή θεατρική παράσταση».

Γι' αυτό και ο αγαπημένος του θεατρικός συγγραφέας είναι ο Σαμ Σέπαρντ. «Είμαι ένα παιδί του Τέξας», μας θυμίζει. «Εκεί γεννήθηκα και μεγάλωσα, οπότε τα έργα του Σέπαρντ μιλούσαν στην καρδιά μου με έναν πολύ προσωπικό τρόπο. Κανείς άλλος συγγραφέας δεν κατάφερε να μου μιλήσει έτσι».

Ο Χοκ είναι πολύ μακριά από τους σταρ του Χόλιγουντ. Τα περισσότερα άρθρα που αναφέρονται στην πορεία του μιλάνε για ένα ηθοποιό που τολμάει να ρισκάρει.

«Ο αδερφός μου είναι στον στρατό» σχολιάζει. «Πήγε δυο φορές στη Βαγδάτη και μία στο Αφγανιστάν. Αυτός ρισκάρει τη ζωή του. Εγώ κάνω αυτό που αγαπάω. Αυτή την έκφραση τη χρησιμοποιούν οι δημοσιογράφοι για όσους ηθοποιούς δεν δουλεύουν μόνο για τα λεφτά. Εγώ από μικρός ήθελα να γίνω καλλιτέχνης, όχι μπίζνεσμαν. Αν θες να γίνεις μπίζνεσμαν κοιτάς μόνο τις αμοιβές. Αν όμως θέλεις να γίνεις καλλιτέχνης, κάνεις τις επιλογές σου. Είμαι βέβαια τυχερός. Για παράδειγμα πληρώθηκα καλά για την "Μέρα εκπαίδευσης", που ήταν φοβερή ταινία».

Ανάμεσα σε τρεις ασχολίες

Ετσι, συνεχίζει παίζοντας σε ταινίες και θεατρικά έργα, αλλά γράφοντας και μυθιστορήματα. «Μόλις τελειώσουμε με την Επίδαυρο«», λέει, «θα πάω σε μερικά φεστιβάλ με τον Αντουάν Φουκουά, αφού βγαίνει η ταινία όπου πρωταγωνιστώ, το "Μπρούκλιν'ς Φάινεστ". Υστερα θα πάω στο Φεστιβάλ του Τορόντο, γιατί βγαίνει η άλλη ταινία που παίζω, το "Ντέιμπρεϊκερς". Τέλος, ανάμεσα σε όλα αυτά, σκοπεύω να γράψω τις τελευταίες σελίδες για το τρίτο μου μυθιστόρημα. Το μόνο που επιθυμώ είναι να συνεχίσω να δουλεύω».

Δεν είναι δύσκολο να μοιράζεις τη ζωή σου στο θέατρο, τον κινηματογράφο και τα βιβλία; «Καθόλου, μάλλον αναζωογονητικό», απαντάει. Αν έκανα μόνο ταινίες, θα έχανα γρήγορα το κέφι μου. Αν έκανα μόνο θέατρο θα βαριόμουν πάνω στη σκηνή. Αν έγραφα συνέχεια, θα στέρευε η έμπνευσή μου. Ετσι, κρατάω μια ισορροπία ανάμεσα σε όλα αυτά και πάντα με ενθουσιάζει η επόμενη δουλειά». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Ιθαν Χοκ
«Πάντα ήθελα να παίξω κιθάρα στην Επίδαυρο»
Κινηματογράφος
Η Μόνικα της διπλανής πόρτας
Ενα εκρηκτικό καλοκαίρι
Χτυποκάρδια στο Χόγκουαρντς
Επέτειος
Οταν οι ηθοποιοί απέκτησαν φωνή
Κινηματογραφικές μηχανές
Οι μηχανές του χρόνου
Χορός
Η τσαρίνα του μπαλέτου
Μουσική
Hi five!
Θέατρο
Οι «Ορνιθες» ακροβατούν
Μνημεία
Χούλιγκαν με ράσα;
Εικαστικά
«Αυτές» και οι άλλες
Μπαλαρίνες στο μπαλκόνι
Αρχιτεκτονική
Η τάση που έκανε επανάσταση
Βιβλίο
Ο Πόε στη «Χώρα του Ποτέ»
Η άγνωστη Ζάκυνθος
Υμνος στην τεμπελιά
Η μελωδία της γραφής