Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

ΕΡΩΤΑΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ '70

ΙΟΥΣΤΙΝΗ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗ-ΑΡΓΥΡΗ

«Ερωτας στην ομίχλη», εκδ. Ψυχογιός

ΣΕ ΑΛΗΘΙΝΑ γεγονότα βασίζεται το νέο μυθιστόρημα της Ιουστίνης Φραγκούλη-Αργύρη «Ερωτας στην ομίχλη», το οποίο διαφημίζεται και με τις σύγχρονες επιταγές του μάρκεντινγκ βιβλίου: ένα βιντεάκι προβάλλεται στο Ιντερνετ, με εικόνες και λέξεις που δημιουργούν το κατάλληλο σασπένς για τη συνέχεια...

Αλλωστε, το μυθιστόρημα διαθέτει όλες τις αρετές ενός ψυχολογικού θρίλερ, με πρωταγωνίστρια μια νεαρή δασκάλα, που διορίζεται πρώτη φορά στο τέλος του '70 σε ένα μικρό ορεινό χωριό της Πέλλας. Παράλληλα, καθώς το ένα κεφάλαιο διαδέχεται το άλλο, ξεδιπλώνεται η ιστορία του χωριού και οι κρυφές ιστορίες των ανθρώπων του, μαζί με ένα κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Ας πάρουμε όμως τον μίτο από την αρχή. Μια μεγαλοαστική οικογένεια από την Ιμερα του Πόντου, έπειτα από τη γενοκτονία του 1916, βρίσκει καταφύγιο στο Μικροδέντρι της Πέλλας. Ο ένας γιος, ο Αριστοτέλης Αγριππίδης, ξενιτεύεται για σπουδές στην Αμερική και πλουτίζει με τα ματωμένα λεφτά της ποταπαγόρευσης. Επιστρέφει στο Μικροδέντρι της μετανάστευσης και γίνεται ο ευπατρίδης που χτίζει την εκκλησία και το σχολείο.

Εκεί θα φτάσει ως πρωτοδιόριστη δασκάλα η Αμαλία Αναγνώστου, με τη φλόγα στα μάτια και το πάθος να μεταλαμπαδεύσει τη γνώση στα παιδιά μιας κλειστής αγροτικής κοινωνίας. Ο έρωτας, όμως, θα τη σημαδέψει με το τόξο του απόγονου Αριστοτέλη Αγριππίδη. Μα είναι γεμάτος σκιές και μυστικά, όπως και η ζωή του χωριού που συνδέεται άρρηκτα με το ποτάμι του. Η ομίχλη απλώνεται πάνω από το ποτάμι και τα νερά του γίνονται ευλογία και ταυτόχρονα κατάρα για τον τόπο, χωρίς να το υποψιάζονται οι ίδιοι οι κάτοικοί του.

Ο συντηρητισμός μιας επαρχιακής κοινωνίας μέσα στη δικατατορία, οι κατεστημένες απόψεις για τον προορισμό της γυναίκας αλλά και οι προκαταλήψεις για τις ψυχικές ασθένειες είναι ορισμένα από τα σημεία που θίγει με την ευαίσθητη πένα της η συγγραφέας. Παράλληλα σκιαγραφεί το πάθος της νεαρής Αμαλίας να διδάξει τα παιδιά, αλλά κι έναν έρωτα «σαν χείμαρρο» που μπορεί να παρασύρει τα πάντα, παρ' όλες τις αμφιβολίες και τις αντιξοότητες.

«Τα καλά κρυμμένα μυστικά των ντόπιων, που είχαν μια σχέση σχεδόν καρμική με την απώλεια, η προσπάθεια της ηρωίδας να ακροβατήσει ανάμεσα στην πρόθεσή της να μεταλαμπαδεύσει την παιδεία αλλά και να επιβιώσει μέσα στις τόσες βαριές σκιές της κλειστής κοινωνίας, αποτελούν το φόντο του μυθιστορήματος», σημειώνει στον πρόλογο της έκδοσης η Ιουστίνη Φραγκούλη-Αργύρη, που από το 1989 ζει στο Μόντρεαλ του Καναδά, ενώ συνεργάζεται με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων και με διάφορα έντυπα, ελληνικά και της ομογένειας.

«Κι εκεί, σ' αυτό το δύσβατο πλέγμα, γεννιέται ένας έρωτας -ένας έρωτας καταδικασμένος να χαθεί, όπως χάνονται οι άνθρωποι σ' αυτόν τον παράξενο τόπο. Η Αμαλία αγωνίζεται να λύσει τα δεσμά που φυλακίζουν την αγάπη επιβαρύνοντάς τη με πολλούς ίσκιους», συνεχίζει. «Αθώα κι άμαθη, προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δική της αισιοδοξία και την αναπόδραστη αλήθεια. Η ζωή της είναι μια ασυνήθιστη πορεία προς το άγνωστο. Κι όμως: η νεοδιόριστη δασκάλα πιστεύει με σθένος πως μετά τη σταύρωση έρχεται πάντα η πολυπόθητη ανάσταση. Μ' αυτόν τον προσωπικό μύθο, απόρροια της χριστιανικής παιδείας της, αγωνίζεται σιωπηρά για να βρει το μονοπάτι στο σκοτάδι...».

Η συγγραφέας των πολυδιαβασμένων «Πετάει, πετάει το σύννεφο», «Για την αγάπη των άλλων» μας μεταφέρει και πάλι στο παρελθόν με αυτό το βιβλίο που συνδυάζει το ντοκουμέντο με τη μυθιστορία, την ιστορία και την ψυχολογία. Η ιστορία της Αμαλίας την σημάδεψε καθώς την έφερε αντιμέτωπη, όπως επισημαίνει, «με την πολυπλοκότητα της ζωής και την πάλη των λίγων, που είναι οι εκλεκτοί αλύτρωτοι της φύσης». Προικίστηκε όμως «μ' ένα απρόσμενο σθένος για τις απρόβλεπτες στροφές πέρα από την ευθεία της πλατιάς λεωφόρου».

ΜΕ ΤΗ ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΑΤΓΟΥΝΤ

ΜΑΡΓΚΑΡΕΤ ΑΤΓΟΥΝΤ

«Ο τυφλός δολοφόνος»,

μετάφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου,

εκδ. Ψυχογιός

ΙΣΩΣ το πιο γνωστό μυθιστόρημα της Μάργκαρετ Ατγουντ, που της χάρισε το βραβείο Μπούκερ πριν από έντεκα χρόνια, βρίσκεται και πάλι στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, αυτή τη φορά από τις εκδόσεις Ψυχογιός (το 2001 είχε εκδοθεί από την «Ωκεανίδα») για να επιβεβαιώσει τις λογοτεχνικές ικανότητες της καναδής συγγραφέα.

Ενα μυθιστόρημα μέσα στο μυθιστόρημα με τη χαρακτηριστική σφραγίδα της Ατγουντ, ένα οικογενειακό δράμα βασισμένο στην ιστορία δύο αδελφών που συμπληρώνουν η μία την άλλη ξετυλίγεται με φόντο τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και την οικονομική κρίση του '30.

Βασική αφηγήτρια είναι η Αϊρις, παντρεμένη στα 18 της με ένα σημαντικό βιομήχανο, τη συναντάμε στα 82 της σε μια πόλη όπου πριν από τον πόλεμο κυριαρχούσε η πλούσια οικογένειά της. Η γηραιά κυρία θυμάται το παρελθόν, ιδιαίτερα τα γεγονότα γύρω από το θάνατο της αδελφής της Λώρας. Πριν χάσει τη ζωή της σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα είχε γράψει τον «Τυφλό δολοφόνο», ένα καλτ μυθιστόρημα που της χάρισε φήμη και φανατικό κοινό. Στις σελίδες του περιγράφει έναν φλογερό δεσμό, στη δεκαετία του 1930, ανάμεσα σε μια πλούσια κοπέλα και έναν κυνηγημένο μπολσεβίκο.

Στις κρυφές τους συναντήσεις οι δύο εραστές πλάθουν μια ιστορία, που εξελίσσεται σε έναν μυθικό πλανήτη. Ομως όπως αυτή η φανταστική ιστορία σφραγίζεται από τον έρωτα, τη θυσία και την προδοσία, τα ίδια κυριαρχούν και στην πραγματική ζωή των δύο αδελφών, ενώ όλα τα γεγονότα οδηγούν στον πόλεμο και στην καταστροφή.

«Το γράψιμο είναι όπως η ζωή. Δεν ξέρεις πού βρίσκεσαι ώσπου να σταματήσεις και να κοιτάξεις πίσω σου» λέει η Ατγουντ που έχει πατήσει τα 70, ενώ πλέον το φεμινιστικό πνεύμα της συμπληρώνει η οικολογική ευαισθησία. Ενδεικτικό είναι ότι πέρυσι κυκλοφόρησε στα ελληνικά πάλι από τον ίδιο εκδοτικό οίκο το νέο της οικολογικό θρίλερ «Η χρονιά της πλημμύρας».

Μεγαλωμένη με τις ιστορίες της Τζέιν Οστιν, των αδελφών Μπροντέ και του Τ. Σ. Ελιοτ, η Ατγουντ από την εφηβεία της είχε αποφασίσει να γίνει συγγραφέας και «να γράψει το μεγάλο καναδικό μυθιστόρημα». Ωστόσο το πρώτο της βιβλίο ήταν μια ποιητική συλλογή που τιμήθηκε το 1961 με το μετάλλιο Ε. Ζ. Πρατ, ενώ το πρώτο της μυθιστόρημα εκδόθηκε το 1969.

Σύντομα καθιερώθηκε ως μια δυνατή, καθαρή και ιδιαίτερη φωνή. «Η επιτυχία δεν ήρθε εν μια νυκτί» λέει η ίδια, που έχει στο ενεργητικό της και ακαδημαϊκή καριέρα. «Εγραφα για πολλά χρόνια πριν γίνω γνωστή, ώστε να μπορώ να ζήσω από τα έργα μου».

Αλλωστε, δεν συμβουλεύει τους νέους να ασχοληθούν με τη συγγραφή εάν θέλουν ένα εγγυημένο εισόδημα. «Το επάγγελμα του συγγραφέα έχει ρίσκο. Δεν είναι μια δουλειά με ωράριο, αφεντικό, σταθερό μισθό», τονίζει. «Το 90% της καλής τύχης βασίζεται στη σκληρή δουλειά».

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ

«Μόνο γιατί μ' αγάπησες/

Τα ποιήματα»,

επιμέλεια: Γιάννης Η. Παππάς,

εκδ. Μεταίχμιο

Μόνο δύο ποιητικές συλλογές εξέδωσε η Μαρία Πολυδούρη, ήταν όμως αρκετές να καθιερωθεί ως εμβληματική ρομαντική μορφή της ελληνικής ποίησης. Υμνησε με αμεσότητα και λυρισμό τον παθιασμένο, χωρίς ανταλλάγματα έρωτα, τον έρωτα-αντάρτη που πάει κόντρα σε κοινωνικές συμβάσεις και κατεστημένες αξίες. Ασυμβίβαστη, πέρασε στην ιστορία για τη θυελλώδη σχέση της με τον ποιητή Κώστα Καρυωτάκη και για το τραγικό τέλος της, μόλις στα 28 της. Η έκδοση περιλαμβάνει τις δύο ποιητικές συλλογές της Πολυδούρη («Οι τρίλλιες που σβήνουν», «Ηχώ στο χάος»), τα ανέκδοτα ποιήματά της, καθώς και εργογραφία. Στην εισαγωγή ο επιμελητής του τόμου καταγράφει τα γνωρίσματα της ποίησης της Πολυδούρη που εκφράζει το πέρασμα από την παράδοση στον μοντερνισμό και αναπτύσσεται στον αστερισμό του Μεσοπολέμου.

ΤΖΟΝ ΓΚΡΙΣΑΜ

«Η ομολογία»,

μετάφρ. Γιώργος Μπαρουξής,

εκδ. Bell

«Δάσκαλος του νομικού θρίλερ» χαρακτηρίζεται ο αμερικανός συγγραφέας, ο οποίος επιβεβαιώνει τον τίτλο του και σ' αυτό το μυθιστόρημα με πρωταγωνιστές έναν αθώο που μπαίνει στη φυλακή κι έναν ένοχο που μένει ελεύθερος. Ο Τράβις Μπόιετ, το 1998, απήγαγε, βίασε και στραγγάλισε μια δημοφιλή τσιρλίντερ στη μικρή πόλη Σλόουν του Τέξας. Κι ύστερα είδε κατάπληκτος να συλλαμβάνουν αντί γι' αυτόν τον Ντόντι Ντραμ, έναν τοπικό αστέρα του φούτμπολ, να τον καταδικάζουν και να τον οδηγούν στην πτέρυγα των θανατοποινιτών. Εννέα χρόνια μετά ο Ντόντι μετράει μέρες για να εκτελεστεί, ενώ ο Τράβις που βρίσκεται στα τελευταία του, με όγκο στον εγκέφαλο, αποφασίζει να ομολογήσει την αλήθεια. Αλλά πώς μπορεί ένας ένοχος να πείσει δικηγόρους και πολιτικούς ότι είναι... ένοχος;

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΑΠΑΔΑΚΗ-ΛΑΜΠΡΑΚΗ

«Κρητικές μαντινάδες»,

εκδ. Καστανιώτη

«Εις την ψυχή του Κρητικού βρίσκονται δυο νεράιδες,/ η μια του γράφει μουσική κι η άλλη μαντινάδες». Γεννημένη στην Αγία Γαλήνη Ρεθύμνου, η συγγραφέας ακολουθεί τη νεράιδα της ψυχής της, όπως επισημαίνει, συνεχίζοντας να συλλέγει και να διασώζει τα δημιουργήματα του λαϊκού λόγου. Ετσι έφτασε σ' αυτή την τρίτη ανθολογία με μαντινάδες για την αγάπη, το χωρισμό, τη μοναξιά, για τη ζωή και το θάνατο, για τη μάνα, την τσικουδιά, τα μαύρα ρούχα, τον Θεό...

ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

* Βραδιά αφιερωμένη στον Εντγκαρ Αλαν Πόε οργανώνεται αύριο στον Πολυχώρο Μεταίχμιο (Ιπποκράτους 118), στις 8 μ.μ. με αφορμή την έκδοση της ανθολογίας «21 ιστορίες και "Το κοράκι"» (ανθολόγηση - μετάφραση - σημειώσεις: Κατερίνα Σχινά). Για το έργο του αμερικανού συγγραφέα θα μιλήσουν η μεταφράστρια και η Χριστίνα Ντουνιά, αναπλ. καθηγήτρια Νέας Ελληνικής Φιλολογίας. Αποσπάσματα θα διαβάσει ο ηθοποιός Στέλιος Μάινας.

* «Πιο νύχτα δεν γίνεται - σημειώσεις για το τέλος του ανθρώπινου μύθου». Το βιβλίο του Σταύρου Σταυρόπουλου (εκδ. Οξύ) παρουσιάζεται την Τρίτη (8.30 μ.μ.) στον Ιανό (Σταδίου 24). Θα ακολουθήσει ένα σετ τζαζ και μπλουζ ρυθμών με τους μουσικούς Βασίλη Τζαβάρα και Μάκη Αναστασόπουλο.

* Στη νουβέλα του Θανάση Βαλτινού «Το συναξάρι του Ανδρέα Κορδοπάτη» βασίζεται ο μονόλογος που θα ερμηνεύσει ο Αντώνης Αντωνίου στη Θεατρική Σκηνή (Νάξου 84 - Πλ. Κολιάτσου, τηλ. 210 2236890). Το έργο βασίζεται στην αληθινή ιστορία του Ανδρέα Κορδοπάτη από το χωριό Δάρα Μαντινείας, ο οποίος το 1903 αποφάσισε να φύγει μετανάστης για την Αμερική. Διασκευή-σκηνοθεσία Αντώνης Αντωνίου, σκηνικά-κοστούμια Νίκος Κασαπάκης, μουσική Ευανθία Ρεμπούτσικα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Ατζέντα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης
Η βία της ομορφιάς
Αρχαιολογία
Το Λούβρο υποδέχεται τον Μ. Αλέξανδρο
Κινηματογράφος
Η «Παραγγελία» που δικαιώθηκε
Στα άδυτα της πολιτικής
Η δεύτερη φορά είναι καλύτερη;
Λογοτεχνία
Ο Ναυτίλος στον καιρό της κρίσης
Οπερα
Ο Ντονιτσέτι στο εργοστάσιο
Συνέντευξη: Γκας Βαν Σαντ
«Μόνο στους νέους πιστεύω»
Συνέντευξη: Νίκος Κούνδουρος
«Ναζί είναι σήμερα οι τράπεζες της Μέρκελ»