Έντυπη Έκδοση

Από τη μεταπολεμική Ευρώπη στη σύγχρονη Ισλανδία

Ενας δεκαεφτάχρονος αγωνίζεται να επιβιώσει σ' ένα σοβιετικό στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας το 1945, ενώ στην Ισλανδία του 2007 μια δαιμόνια δικηγόρος προσπαθεί να ρίξει φως στην υπόθεση μιας ομαδικής δολοφονίας που συνέβη στις αρχές της δεκαετίας του 1970.

Χέρτα Μύλερ

Ο άγγελος της πείνας

μυθιστόρημα, μτφρ. από τα γερμανικά: Γιώτα Λαγουδάκου, εκδόσεις Καστανιώτη, σ. 258, ευρώ 16,80

Παγκοσμίως γνωστή μετά την προ μηνών βράβευσή της με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, η Χέρτα Μύλερ γεννήθηκε το 1953 στο Νίτσκιντορφ της επαρχίας του Μπανάτ, που υπάγεται στη γερμανόφωνη μειονότητα της Ρουμανίας. Σπούδασε ρουμανική και γερμανική φιλολογία και σύντομα μπήκε στο στόχαστρο της Σεκιουριτάτε. Αρνούμενη να συνεργαστεί με τη μυστική αστυνομία του καθεστώτος Τσαουσέσκου, η Μύλερ έχασε τη δουλειά της (εργαζόταν ως μεταφράστρια σε βιομηχανική επιχείρηση) και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το 1987 τη Ρουμανία, για να εγκατασταθεί μονίμως στο Βερολίνο. Οι σχέσεις της με τη Γερμανία είχαν, μολοντούτο, αρχίσει από το 1984, χρονιά κατά την οποία κυκλοφόρησε στα γερμανικά το πρώτο της βιβλίο, μια συλλογή διηγημάτων υπό τον τίτλο «Niederungen», που δημοσιεύτηκε το 1982 στο Βουκουρέστι, αλλά λογοκρίθηκε αμέσως από το κομμουνιστικό καθεστώς.

Το μυθιστόρημα της Μύλερ «Ο άγγελος της πείνας», που βγήκε στα γερμανικά λίγο πριν από τη βράβευσή της με το Νόμπελ, αναφέρεται στην ιστορία του δεκαεφτάχρονου γερμανού Λέοπολντ Αουμπεργκ από την Τρανσυλβανία, ο οποίος εκτοπίζεται το 1945 σε σοβιετικό στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας για πέντε χρόνια. Η Μύλερ περιγράφει με τα μελανότερα χρώματα τη ζωή του Λέοπολντ στο στρατόπεδο, ο οποίος καταβάλλει αγώνα για να καλύψει την ομοφυλοφιλία του, και κατορθώνει να μιλήσει μέσα από την εξιστόρηση των περιπετειών του για ένα πολύ γενικότερο σύνολο, το οποίο συχνά υπερβαίνει τον ιστορικό χρόνο αναφοράς της. Ο,τι δίνει ξεχωριστό βάρος στον λόγο της Μύλερ, επιτρέποντάς μας να καταλάβουμε τους λόγους για τη βράβευσή της από τη Σουηδική Ακαδημία, είναι η ικανότητά της να μετατρέπει το απτό και το συγκεκριμένο σε καθολική ανθρώπινη συνθήκη. Ο εγκλεισμός του Λέοπολντ δεν απηχεί μόνο τον σταλινικό τρόμο των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων, σε μιαν Ευρώπη καταβεβλημένη από την εμπειρία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί μια οποιαδήποτε κοινωνία να μεταβληθεί αίφνης σε απέραντο κολαστήριο: σ' ένα κολαστήριο όπου και η ιδέα ακόμη της ανεξαρτησίας του ατόμου φαντάζει απίστευτος παραλογισμός. Ενα μυθιστόρημα με έντονο πολιτικό ψαχνό.

Ιρσα Σιγκουρδαρντότιρ

Η έκρηξη

μυθιστόρημα, μτφρ.: Αρετή Κοντογιώργη, εκδόσεις Διήγηση, σ. 334, ευρώ 19,01

Γεννημένη το 1963, η Ιρσα Σιγκουρδαρντότιρ είναι μηχανικός και τα τελευταία χρόνια έχει αναδειχθεί σε μία από τις σημαντικότερες συγγραφείς της Ισλανδίας, που μεταφράζεται όλο και συχνότερα, σε όλο και περισσότερες γλώσσες. Στην Ελλάδα γνωρίζουμε τη Σιγκουρδαρντότιρ χάρη στις εκδόσεις Διήγηση, από τις οποίες έχουν κυκλοφορήσει τα μυθιστορήματά της «Ο κύκλος του κακού» (2006), σε μετάφραση Βασίλη Καραγιώργου, και «Χαμένες ψυχές» (2009), σε μετάφραση Μαρίας Μπεζαντάκου. Η Σιγκουρδαρντότιρ λατρεύει τρία πράγματα: το ιστορικό παρελθόν της παγωμένης Ισλανδίας, τις ιστορίες των φαντασμάτων και τις ανεξιχνίαστες δολοφονίες. Κι αν στον «Κύκλο του κακού» και στις «Χαμένες ψυχές» τα στοιχεία τα οποία κυριαρχούν στην αφήγηση είναι το Πανεπιστήμιο του Ρέικιαβικ, τα μεσαιωνικά χειρόγραφα, η Ιερά Εξέταση και οι υπερφυσικές παρουσίες, φτιάχνοντας μιαν ατμόσφαιρα υποβλητικού μυστηρίου και τρόμου, στην «Εκρηξη», που κυκλοφορεί και πάλι από τις εκδόσεις Διήγηση, τη σκηνή καταλαμβάνουν τρία πτώματα κι ένα κομμένο κρανίο, που θάφτηκαν το 1973 κάτω από τη λάβα του ηφαιστείου Χεϊμάεϊ και έρχονται στο φως εν έτει 2007, όταν τα εντοπίζει τυχαίως η σκαπάνη της αρχαιολογικής υπηρεσίας. Πρωταγωνίστρια στην «Εκρηξη» είναι η δικηγόρος Θόρα, την οποία ξέρουμε και από την προηγούμενη μυθιστορηματική παραγωγή της Σιγκουρδαρντότιρ. Η Θόρα αρχίζει την έρευνά της μακριά από την ισλανδική πρωτεύουσα, στον ερημότοπο όπου ανακαλύφθηκαν τα πτώματα, προσπαθώντας να σπάσει τη σιωπή των κατοίκων της περιοχής, η οποία κρύβει, όπως έχει κάθε λόγο να υποπτεύεται, πλήθος περίεργα μυστικά. Η σιωπή σπάει μετά τη δολοφονία μιας γυναίκας, που έρχεται να προστεθεί στα πτώματα του 1973 και να αποκαλύψει μιαν εξαιρετικά ανατριχιαστική υπόθεση, γεμάτη ενοχές και επίβουλα κίνητρα. Η Σιγκουρδαρντότιρ έχει τον τρόπο να κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη σε όλη τη διάρκεια της ανέλιξης της πλοκής, φωτίζοντας προσεκτικά τα κίνητρα και τις προθέσεις των προσώπων της και φέρνοντας μόνο την τελευταία στιγμή στην επιφάνεια τη συνολική εικόνα των γεγονότων. Ενα καλογραμμένο και με συνεχείς ανατροπές θρίλερ, που έχει ευτυχήσει στη μετάφραση της Αρετής Κοντογιώργη.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Η θλίψη των δυτικών συνοικιών
Οδοιπορικό θανάτου
Στους δρόμους της απώλειας
Πού πας χωρίς αγάπη; Τα γράμματα του Κάφκα στη Φελίτσε
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Η θλίψη των δυτικών συνοικιών
Οδοιπορικό θανάτου
Στους δρόμους της απώλειας
Από τη μεταπολεμική Ευρώπη στη σύγχρονη Ισλανδία
Πού πας χωρίς αγάπη; Τα γράμματα του Κάφκα στη Φελίτσε
Αφιέρωμα: Ταξιδιωτική Λογοτεχνία
Ταξίδια σε κόσμους μαγικούς
Πόλεις και τοπία
Η Ταξιδιωτική Λογοτεχνία στην Ελλάδα
Η γοητεία των ξένων εδαφών
Διάβαση συνόρων
Εκεί όπου δεν γνωρίζουμε αυτό που βλέπουμε
Οταν δεν ταξιδεύουν οι άνθρωποι, ταξιδεύουν οι τόποι
Ποιος χρειάζεται την ταξιδιωτική λογοτεχνία σ' έναν τόσο μικρό κόσμο;
Ενα μάθημα στην Αγορά
Πέρα από τα όρια του λογοτεχνικού ορισμού
Αλητείας εγκώμιο
Ο τόπος, η ιστορία, το ταξίδι
Τα «Ταξίδια ψυχής» του Μανώλη Γιαλουράκη
Η τέχνη της μετακίνησης
Η βαρύτητα της ταξιδιωτικής μαρτυρίας στην χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου
Το ταξίδι ξεκινάει στη φαντασία
Ταξιδιωτικά κείμενα του Μ. Καραγάτση
Βιβλία για ταξίδια μαγικά
Συνέντευξη: Ραχήλ Καπόν
Με την πείρα εξαιρετικών εκδόσεων
Ρώμος Φιλύρας
Ανέκδοτες επιστολές ενός τραγικού ποιητή
Ρώμος Φιλύρας, ένας θεατρίνος της ζωής
Από τις 4:00 στις 6:00
Ταξιδεύοντας με τραγούδια
Ενα αδικημένο συγκρότημα
Μουσική
Εν τη ρίμα του λόγου / Μπαλλάντες