Έντυπη Έκδοση

Αφιέρωμα Ταξιδιωτική Λογοτεχνία

Βιβλία για ταξίδια μαγικά

«Σε ακρογιαλιές με φίλντισι χαλίκια/ στον Μάη και στον Απρίλη των κυμάτων,/ σ' ενάλιους κήπους, σέρρες από φύκια,/ βάρκα απ' τα Βάτικα θα μας γλιστρήσει/ και μυκονιάτικο πανί πελώριο/ σε δειλινών φωτιές θα μας βυθίσει./ Σε πολιτείες βαθιές, πυκνές, πολύβουες θα μπούμε,/ στη βαθύλαλη αγορά τους...».

Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Το ταξίδι

«...Τον ποντοπλάνητα ναύτη, την ανήσυχη θάλασσα και τη μοίρα, αόρατη κι όμως πραγματική και παντοδύναμη, πάσχω να τους σμίξω στο βιβλίο μου μέσα, όπως είναι αχώριστοι και στο ταξιδιάρικο ξύλο...», έγραφε στον Χ. Αποστολίδη ο Ανδρέας Καρκαβίτσας, ο οποίος αγάπησε απεριόριστα τη θάλασσα και τα ταξίδια κι ας ήταν ο ίδιος ο πεζογράφος στεριανός. Εκστασιάζεται με τη θάλασσα και ο θαυμασμός του αυτός θα δώσει το ένα από τα δύο αριστουργήματά του, τα Λόγια της πλώρης. Το άλλο θα είναι ο Ζητιάνος που κινείται, βέβαια, σε άλλους χώρους.

Από τα Λόγια της πλώρης (1899), ταξιδιωτικά, ναυτικά, παρουσιάζουμε σήμερα τη Γοργόνα, με τις εικόνες της Ελένης Καλοκύρη και του Δημήτρη Καλοκύρη, στην ξεχωριστά ωραία έκδοση της Εστίας (1989). Τι διήγημα! Τι ατόφια γλώσσα - πλούτος. Κι ας φαίνεται σήμερα υπερβολικός. Και λυρικός. Και τι θεία εκμετάλλευση της δημοτικής ποίησης και πόσο επιμελημένο ύφος. Εξάλλου ο Ανδρέας Καρκαβίστας (Λεχαινά Ηλείας, 1865- Μαρούσι Αττικής 1922) θεωρείται ο κύριος εκπρόσωπος του ηθογραφικού διηγήματος μετά τον Παπαδιαμάντη.

Μια νύχτα σπάνια, νύχτα μαγική, ο αφηγητής της ιστορίας ταξιδεύει με το μπρίκι του, «Καπετάν Φαράση», φορτωμένο σιτάρι για τον Πειραιά - ως συνήθως. Ηταν παράξενος ο κόσμος της θάλασσας εκείνη τη νύχτα την ακύμαντη, με τον ουρανό ξάστερο και τους αστερισμούς στο χρώμα και στη λάμψη του κρύσταλλου. Ξυπνητός ή κοιμισμένος ο ναυτικός; Δεν μας το λέει. Πάντως ένα λαμπρό φως τού άνοιξε τα μάτια και σύννεφα γαλανά και μενεξεδιά έβαψαν τον αέρα. Χρώματα. Κι άλλα χρώματα. Καταιγισμός. Και τα κύματα - ρόδινα κι αυτά. Κι ανάμεσά τους, κραταιή και αιώνια, η Γοργόνα. «Διαμαντοστόλιστη κορόνα φορούσε στο κεφάλι και τα πλούσια μαλλιά γαλάζια χαίτη άπλωναν στις πλάτες ώς κάτω στα κύματα. Το πλατύ μέτωπο, τ' αμυγδαλωτά μάτια, τα χείλη της τα κοραλλένια έχυναν γύρα κάποια λάμψη αθανασίας και κάποια περηφάνια βασιλική...». Και σε λίγο, γλυκά και μαλακά: «Ναύτη-καλεναύτη. Ζει ο βασιλιάς Αλέξαντρος;» Το απ' αιώνος ερώτημα, αυτό που ζητά την ανθρώπινη και σωτήρια παρηγόρηση. «Δεν ρωτούσε, βέβαια, για το φθαρτό του σώμα, αλλά για τη μνήμη του αφέντη της». Τη μνήμη, τη συντήρησή μας. Ειδάλλως...

Τα Λόγια της πλώρης είναι τα ταξίδια που δύσκολα θα απολαύσει κανείς πλέον.

Αφ' ότου γνώρισε το ταξίδι ο άνθρωπος, ανοίχτηκε και δόθηκε στον πλατύ κόσμο. Και από τότε δεν ησύχασε. Από τα πέρατα αυτός ο μεγάλος άγνωστος τον καλούσε. Κατακτήσεις, οικειώσεις, αναζητήσεις, επιστροφές, εγκαταστάσεις, ανάγκες, όχι μόνον του σώματος, φθορές και απώλειες, νίκες, απόπειρες, απολαύσεις, ανασφάλειες ή εξασφαλίσεις, πόλεμοι, αναμονές και ελπίδες - τέλος, η περιπέτεια. Η μεγάλη και σωτήρια μαυλίστρα θνητών αλλά και, σε χρόνους παμπάλαιους, θεϊκών όντων.

Και επειδή όλοι μας, συνήθως, λαχταρούμε να επικοινωνήσουμε, οι περιγραφές μας των πρώτων ταξιδιωτικών εντυπώσεων, των πρώτων -έστω κοπιαστικών- μετακινήσεων γέννησαν το ταξιδιωτικό αφήγημα. Οι πρόθυμοι ακροατές, περίεργοι, αιχμάλωτοι της αλλαγής, ικανοποιημένοι ή και ενθουσιασμένοι που εκ του ασφαλούς γνώριζαν τόσα, μετέδιδαν...

Ας μην πάμε βέβαια πολύ μακριά, ας μην αναφερθούμε στην Οδύσσεια, στην Αινειάδα, στο Επος του Γκιλγκαμές, ας μη σταθούμε στον Ηρόδοτο, στον Στράβωνα και στον Παυσανία κ.ά., στα ιεραποστολικά και επιστημονικά κείμενα ομάδων εξερευνητών, μα ας σημειώσουμε το γνωστό βέβαια, ότι κατά τον 20ό αιώνα το ταξιδιωτικό μυθιστόρημα έχει πλέον κατακτήσει αμέτρητους αναγνώστες σε όλο τον κόσμο. Και λόγω των περισσοτέρων μετακινήσεων, και λόγω των πάμπολλων ταξιδευτών, αλλά και διότι προϋπήρξαν και επηρέασαν κοινό και δημιουργούς ανάλογοι συγγραφείς πρώτου μεγέθους, όπως, λόγου χάριν, ο Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον (Εδιμβούργο 1850 - Νήσοι Σαμόα, 1894), γνωστότατο και στους νέους όλου του κόσμου το μυθιστόρημά του Η Νήσος των θησαυρών) ή ο αρκετά παλαιότερος, και αυτός Ιρλανδός, Λόρενς Στερν, του οποίου το Συναισθηματικό ταξίδι, 1768, περιέχει ταξιδιωτικές εντυπώσεις γραμμένες με χιούμορ και φαντασία. Από δε τους Αμερικανούς, ο Χένρι Θόρο (1817-1862) ώς και ο Ουόλτ Ουίτμαν (1819-1892) προτείνουν ταξίδια γοητευτικά, εξαγνιστικά, εξορμήσεις απόδρασης από χώρους βέβηλους. Προσφάτως ξαναδιάβασα το εξαίρετο Walden η ζωή στο δάσος (εκδ. Κέδρος) του Θόρο, όπου ο συγγραφέας υποστηρίζει το ουτοπικό αλλά και προφητικό εγχείρημα της επιστροφής στη Φύση· παλαιότερα τον γνώρισα με το Μια εβδομάδα στους ποταμούς Κόνκορντ και Μέριμακ.

Και βέβαια, όχι μόνον τελευταία, επανέρχομαι στα βιβλία του σύγχρονου μεγάλου ταξιδιώτη Μπρους Τσάτγουιν, (1940-1989), στις εκδόσεις Χατζηνικολή, θαρρώ, όλα. Είναι εκεί η Παταγονία, εκεί και η Παταγονία ξανά. Το Μονοπάτι των τραγουδιών, επίσης, και Στον Μαύρο λόφο.

Στην Τέχνη του ταξιδιού του Αλέν ντε Μποτόν (εκδ. Πατάκη) προτάσσεται κάτι που έγραψαν γι' αυτόν οι Sunday Times: «Το ταξίδι στον θαυμαστό καινούριο κόσμο ξεκινά πολύ κοντά στο σπίτι μας. Σ' έναν κήπο, σ' ένα υπνοδωμάτιο. Μέσα σ' αυτό το βιβλίο!» Ειλικρινώς βιβλίο που σε παρακινεί σε ταξίδια απολαυστικότατα.

Οσον δε αφορά τους έλληνες συγγραφείς που συνέγραψαν και ενδιαφέροντα ταξιδιωτικά κείμενα, ας αναφερθούμε στον Καζαντζάκη, στον Ουράνη, ασφαλώς στον Καρκαβίτσα, στον Κόντογλου, στον Ι.Μ. Παναγιωτόπουλο, στον Θεοτοκά, στον Βενέζη, στον Μυριβήλη κ.ά. Αλλά τα περισσότερα από αυτά δεν είναι για παιδιά. Αργότερα βέβαια, νεότεροι συγγραφείς μας έγραψαν ταξιδιωτικά κείμενα αποκλειστικώς για παιδιά. Κυκλοφόρησαν μεν, δεν παρέμειναν δε.

Το ενθαρρυντικό ήταν πως για την τέρψη, τη γνώση, τη γεύση της περιπέτειας, τη θέαση ενός άλλου κόσμου, την αναμονή του απροσδόκητου, ακόμη και για την καλλιέργεια και βελτίωση της έκφρασης ή την ενίσχυση των αισθημάτων, τα Ελληνόπουλα ήλθαν σε επαφή με μεταφρασμένα -αρκετά καλά μάλιστα- ταξιδιωτικά έργα μεγάλων ευρωπαίων ή αμερικανών συγγραφέων, κλασικά και φημισμένα, προσεκτικά διασκευασμένα για παιδιά, που ακόμη τα διαβάζουν ασμένως. Ετσι, οι Περιπέτειες του Τομ Σόγιερ οι Περιπέτειες του Χοκ Φιν του Αμερικανού Μαρκ Τουέιν (1835-1910) διαβάστηκαν αχόρταγα. Οπως επίσης και ο Δον Κιχώτης του Ισπανού Μ. Θερβάντες (1547-1616) και ο Ροβινσών Κρούσος του Βρετανού Ντανιέλ Ντεφόε (1660-1731). Αλλά μήπως δεν αγαπήθηκαν τα βιβλία του Ι. Βερν (1828- 1905); Αφάνταστα θα έλεγα. Ή μήπως τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ του Ιρλανδού Τζ. Σουίφτ (Δουβλίνο 1667-1845) δεν έγιναν το αγαπημένο βιβλίο μικρών και μεγάλων... Αλλά τι να πούμε και για το πολυμεταφρασμένο και πολυαγαπημένο μυθιστόρημα του άγγλου καθηγητή της Οξφόρδης Λιούις Κάρολ, (1832-1898) Η Αλίκη στη Χώρα των θαυμάτων. Κι ακόμη, το Θαυμαστό ταξίδι του Νιλς Χόλγκερσον της Σουηδής Σ. Λάγκερλοφ (1858-1940), Νόμπελ 1909. Κι ας μην ξεχάσουμε τον πολυθρύλητο Πίτερ Παν του Σκωτσέζου Τζ. Μ. Μπάρι.

Οσο μακρύς είναι ο κατάλογος των σπουδαίων αυτών βιβλίων άλλες τόσες χαρές και διεξόδους πρόσφερε στα παιδιά και τους νέους μας για δεκαετίες ολόκληρες. Και ακόμη προσφέρει. Μάλιστα τελευταίως μερικά από αυτά τα βιβλία κυκλοφόρησαν σε νέες, εξαίρετες εκδόσεις, εικονογραφημένες από γνωστούς, παγκοσμίως, καλλιτέχνες του είδους. Ενδεικτικώς ας παρουσιάσουμε ορισμένα:

***Τζέιμς Μάθιου Μπάρι

Πίτερ Παν

διασκευή: Μαρία Αγγελίδου, εικονογράφηση: Σβετλίν

εκδόσεις Παπαδόπουλος, σ. 72, ευρώ 15

Ωραίο βιβλίο. Μια καινούρια εικαστική πρόταση σ' ένα κλασικό, αγαπημένο κείμενο. Αν και ο Πίτερ Παν θεωρείται ένα από τα περισσότερο εικονογραφημένα βιβλία όλων των εποχών, ο Σβετλίν τού προσέδωσε ένα άλλο, διαφορετικό και προσωπικό, ύφος. Επίσης, μας άρεσε πολύ η διασκευή του από τη Μαρία Αγγελίδου, που είναι προσεκτική, έμπειρη και ταλαντούχος μεταφράστρια και συγγραφέας. Η καλλιγραφία του Βλαντιμίρ Ραντιμπράτοβιτς είναι σαν κέντημα. Οσο για τις εικόνες του Σβετλίν, από τη Βουλγαρία, βραβευμένου από το υπουργείο Πολιτισμού (Ειδικό Κρατικό Βραβείο 2004) για την εικονογράφησή του στον Δον Κιχώτη, θα τις χαρακτηρίζαμε αισθητικότατες, ατμοσφαιρικές και μοντέρνες.

Για τον Πίτερ Παν ο Σβετλίν τιμήθηκε με το «Χρυσό Βραβείο Εικονογράφησης» για το 2010, το οποίο απονέμεται από τα «Ελληνικά Βραβεία Γραφιστικής και Εικονογράφησης» (ΕΒΓΕ).

***Τζόναθαν Σουίφτ

Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ

διασκευή: Μάρτιν Τζένκινς, μτφρ.: Φανή Πανταζή, εικονογράφηση: Κρις Ρέντελ

εκδόσεις Μεταίχμιο, σ. 144, ευρώ 22

Δημοφιλέστατο, πολυμεταφρασμένο, ανθεκτικό στον χρόνο και στις ανατροπές παντός είδους, το βιβλίο του δουβλινέζου Τζόναθαν Σουίφτ γράφτηκε ως μια σάτιρα της κοινωνίας της εποχής του, καθώς ο δημιουργός του ήταν μαχητικός ιρλανδός πατριώτης. Γραμματέας διπλωμάτη, οικοδιδάσκαλος, ποιητής, ιερέας, ο Σουίφτ υπήρξε από τους σημαντικότερους πεζογράφους στην ιστορία των αγγλικών γραμμάτων. Από τα πολλά -σημαντικότατα- έργα του, το αλληγορικό τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ θεωρείται το αριστούργημά του. Σε αυτό ο καλοπροαίρετος και ευκολόπιστος γιατρός Λέμιουελ Γκιούλιβερ, έπειτα από πολλά διαδοχικά ναυάγια, βρίσκεται σε άγνωστους, φανταστικούς τόπους.

Το βιβλίο είναι θαυμάσια εικονογραφημένο από τον γνωστότατο εικονογράφο Κρις Ρέντελ. Καλή και η διασκευή, όπως και η μετάφραση.

***Ροβινσόνας Κρούσος

διασκευή από το έργο του Ντανιέλ Ντεφόε, απόδοση: Μελίνα Καρακώστα, εικονογράφηση: Βίνσεντ Ντρυτρέ

εκδόσεις Πατάκη, σ. 66, ευρώ 12,76

Ο Ροβινσόνας Κρούσος, αν και μυθιστόρημα γραμμένο από τον Ντανιέλ Ντεφόε το 1719, διαβάζεται και σήμερα με μεγάλο ενδιαφέρον - ίσως με μεγαλύτερο απ' ό,τι τον περασμένο αιώνα. Κι αυτό, διότι η Φύση είναι παντού πανίσχυρη και πάντοτε μαγευτική ή ίσως γιατί ο άνθρωπος κατόρθωσε το ακατόρθωτο: Να ζήσει αυτάρκης και να επιβιώσει μέσα σε εναντιώσεις και άπειρες δυσκολίες. Το έργο βασίστηκε στα απομνημονεύματα διαφόρων ναυτικών και, κυρίως, στο ημερολόγιο του πλοιάρχου Σέλκιρκ, ο οποίος βγήκε ναυαγός σε ακτή της Χιλής, πριν κατορθώσει, έπειτα από πολλά χρόνια, να επιστρέψει στην πατρίδα του.

Το μυθιστόρημα του Σουίφτ Ροβινσόνας Κρούσος είναι από τα πιο δημοφιλή έργα που γράφτηκαν ποτέ, τα πιο διαβασμένα και τα περισσότερο μεταφρασμένα.

Η παρούσα, διασκευασμένη για παιδιά και νέους, έκδοση έχει όλα όσα κάνουν ένα βιβλίο αξιοδιάβαστο: εκτός της ιστορίας -για πολλούς ανυπέρβλητη-, η διασκευή, η εικονογράφηση, η μετάφραση, τα ωραία χρώματα, το συμπαθητικό σχήμα, γενικώς η τυπογραφική επιμέλεια δείχνουν σεβασμό στο διαχρονικό κείμενο.

***Ο γύρος του κόσμου σε ογδόντα μέρες

διασκευή από το έργο του Ιουλίου Βερν, εικονογράφηση: Κυρίλ Φαρουντιά, απόδοση: Μελίνα Καρακώστα

Αξεπέραστο. Μια περιπέτεια από αυτές που μαγεύουν, που σε κρατούν σε εγρήγορση, ένα μεγάλο, ακριβό ταξίδι από έναν μέγιστο συγγραφέα και άνθρωπο αλληλέγγυο. (Ως γνωστόν, ο Ιούλιος Βερν έδειξε σε όλη του τη ζωή μια στάση αντιαποικιακή και στάθηκε πάντα στο πλευρό των λαών που αγωνίζονταν για την ανεξαρτησία τους.) Στα έργα του δε, προέβλεψε εφευρέσεις που θα πραγματοποιούνταν πολύ αργότερα, όπως αυτές του αεροπλάνου, του υποβρυχίου, του διαστημόπλοιου. Ο Γύρος του κόσμου σε ογδόντα μέρες περιλαμβάνεται στην έξοχη σειρά «Τα θαυμαστά ταξίδια» («Les Voyages extraordinaires»), που ξεπέρασε τους εκατό τίτλους - ανάμεσά τους τα Παιδιά του πλοιάρχου Γκραντ, Από τη Γη στη Σελήνη, Ο δεκαπενταετής πλοίαρχος, Ταξίδι στο κέντρο της Γης κ.ά. Σε όλα τα βιβλία της σειράς υπάρχει κάποιο περιπετειώδες ταξίδι, συχνά και φανταστικό. Ο Γύρος του κόσμου σε ογδόντα μέρες ξεκινά με ένα στοίχημα που βάζει ο ιδιόρρυθμος, αλλά αξιοσέβαστος άγγλος κύριος Φιλέας Φογκ με τους συναδέλφους στη λέσχη Ριφόρμ του Λονδίνου: Οτι, δηλαδή, θα ήταν ικανός να κάνει τον γύρο του κόσμου σε ογδόντα μόλις μέρες...

Κι εδώ έχουμε μια πολύ καλή έκδοση. Η ωραία εικονογράφηση, η διασκευή, η μετάφραση συντελούν ώστε το βιβλίο να είναι από τα ξεχωριστά στο είδος του.

***Σεβάχ ο Θαλασσινός

εικονογράφηση: Amelie Veaux, μτφρ.- διασκευή: Λευτέρης Πούλιος, εκδόσεις Παπαδόπουλος, σ. 64

Ενας από τους θαυμαστούς ήρωες των παραμυθιών της Χαλιμά. Το βιβλίο μάς μεταφέρει στα χρόνια του μεγάλου χαλίφη Χαρούν αλ Ρασίντ, στη Βαγδάτη. Εκεί ζει ένας ζάπλουτος άνθρωπος, πασίγνωστος, ο Σεβάχ ο Θαλασσινός. Ανθρωπος με φιλίες, με αισθήματα και ταπεινοφροσύνη, έγινε από τους αγαπημένους ήρωες των παραμυθιών. Η ζωή του, γεμάτη περιπέτειες, ο νους του, γεμάτος κινδύνους. Η φαντασία του, αχαλίνωτη. Τα όσα έζησε -και ήταν πολλά- τα αφηγείται τ' απογεύματα στους φίλους του, που έρχονται για να απολαύσουν τη σκιά των πυκνόφυλλων δέντρων αλλά και τις ανήκουστες ιστορίες τού Σεβάχ. Με εξαιρετική εικονογράφηση, οι τερπνές ιστορίες του Σεβάχ Θαλασσινού, που πάντοτε αρέσουν, σε μια καινούρια, αισθητικότατη έκδοση.

Τέλος, κι ας μην πρόκειται για μυθιστορήματα, θέλουμε να συστήσουμε δύο απολύτως αξιόλογα βιβλία που αναφέρονται σε ταξίδια, όχι μόνο στον χώρο αλλά και στον χρόνο. Και τα δύο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ερευνητές, με τη συνεργασία της Βασιλικής Γεωγραφικής Εταιρείας του Λονδίνου. «Ο εξερευνητής είναι ένα άτομο με περιέργεια για τον κόσμο», διαβάζουμε στο προλογικό σημείωμα. «Εσείς, αν είστε αρκετά περίεργος ώστε να διαβάσετε αυτό το βιβλίο, τότε θα έχετε γίνει, επίσης, κατά κάποιον τρόπο, εξερευνητής».

Τα δύο βιβλία που κυκλοφορούν στη σειρά «Εξερευνώντας» είναι:

Εξερευνώντας την Κίνα, του Γουάνγκ Τάο, μτφρ.: Σοφία Αντωνακάκη, εκδόσεις Ερευνητές, σ. 50 (29Χ21), σκληρό εξώφυλλο, πολύχρ., εικονογραφημ., συν φωτογραφικό υλικό, χάρτες κ.λπ.

Εξερευνώντας τη Λατινική Αμερική, της Αννα Μαρία Μασάδο, απόδοση: Μαριάννα Τζιαντζή, εκδόσεις Ερευνητές, σ. 50 (29Χ21), σκληρό εξώφυλλο, πολύχρ., εικονογραφημένο, συν φωτογραφικό υλικό, χάρτες κ.λπ.

Ο συγραφέας του πρώτου, Γουάνγκ Τάο, από την Κίνα, σήμερα παραδίδει μαθήματα Κινεζικής Αρχαιολογίας στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών στο Λονδίνο και είναι ένας ακούραστος ταξιδιώτης. Στο βιβλίο του δίνει έγκυρες πληροφορίες για την ιστορία της Κίνας, μιλά για τη Μεγάλη Αυτοκρατορία, για τον Χρυσό Αιώνα, όταν η αχανής χώρα είχε γίνει το Κέντρο του Κόσμου, για το εμπόριο και τις τέχνες, για τις επιστήμες και για τους ταξιδιώτες που έφτασαν μέχρις εκεί, συνεπαρμένοι από τις φήμες, για τις διαφορές, το χάσμα, τις συγκρούσεις Ευρώπης και Κίνας, μέχρι την Επανάσταση και μέχρι τις μέρες μας. Τα στοιχεία, τα σκίτσα, οι φωτογραφίες ανθρώπων, μνημείων, ενδυμασιών, σκευών, παρελάσεων, τοπίων, τα ντοκουμέντα και οι χάρτες, όλα στο Εξερευνώντας την Κίνα είναι εξαίρετα. Και για την ιστορία: Οι αρχαίοι Ελληνες -διαβάζουμε- αποκαλούσαν την Κίνα σηρική και τους κατοίκους της Σήρες, λέξεις που συνδέονται με το μετάξι, μια και στα αρχαία ελληνικά ο μεταξοσκώληκας και το μετάξι λέγονταν σηρ.

****************

Οσο για το Εξερευνώντας τη Λατινική Αμερική μόνον επαινετικά σχόλια μπορούμε να παραθέσουμε, καθώς, με τρόπο απολύτως ελκυστικό -βεβαίως κατανοητό-, ο νέος, μα και ο μεγαλύτερος αναγνώστης θα κάνουν ένα ταξίδι αξέχαστο στο Μεξικό και στο σύνολο των χωρών της Κεντρικής και της Νότιας Αμερικής, που υπήρξαν αποικίες των Ισπανών ή των Πορτογάλων (Βραζιλία).

Η συγγραφέας του, Αννα Μαρία Μασάδο, από τη Βραζιλία, έχει γράψει περίπου 70 βιβλία για παιδιά και ενηλίκους. Ζει στο Ρίο ντε Ζανέιρο, όπου και διατηρεί ένα παιδικό βιβλιοπωλείο.

Το βιβλίο της Εξερευνώντας τη Λατινική Αμερική μιλά για την ιστορία της Λατινικής Αμερικής, τον πολιτισμό της, τις πολλές, συχνά αιματηρές, περιπέτειες των κατοίκων, τις εξεγέρσεις, τις ομορφιές και τα βουνά της, για τη μουσική και τη δίψα για ελευθερία και γνώση. Μιλά για την ανισότητα και τις ταλαιπωρίες, για τις εξερευνήσεις και την αρχιτεκτονική, τα μνημεία της, για τον εξαίσιο μύθο του Ελ Ντοράντο (Χρυσός Ανθρωπος), για τους κατακτητές. Οπωσδήποτε και για τη σημερινή εποχή.

Αξιο προσοχής βιβλίο και αυτό.

Αλλοι τίτλοι στη σειρά «Εξερευνώντας»:

Αφρική - Ινδία - Πολικές περιοχές - Ιαπωνία -Αυστραλία - Βόρεια Αμερική

Τώρα, σχετικώς με τα ελληνικά ταξιδιωτικά βιβλία για παιδιά και νέους. Δεν είναι πολλά. Μερικά δε από αυτά μοιάζουν με σχολικά εγχειρίδια. Ανέκαθεν ταξιδιάρης λαός, οι Ελληνες δεν δώσαμε -τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια- δέουσα προσοχή στα ταξιδιωτικά αναγνώσματα, αρκούμενοι ίσως σε αυτά των Ευρωπαίων ή των Αμερικανών. Και όμως. Οι ταξιδιωτικές σελίδες, όταν είναι γραμμένες με μαστοριά, μπορούν να προσφέρουν μεγάλες και ποικίλες απολαύσεις, με πρώτη από αυτές την ενεργοποίηση της φαντασίας. Επειτα, τη γνώση του άλλου. Τη χαρά του καινούριου.

Τα παιδικά κι εφηβικά βιβλία που παρουσιάζουμε, τα έχουμε και άλλοτε παρουσιάσει, πλην δεν βρήκαμε άλλα αντιπροσωπευτικότερα από την τρέχουσα παραγωγή.

***Ελένη Χωρεάνθη

Αρωμα μαστίχας

εικόνες: Εύα Καραντινού, εκδόσεις Αγκυρα, σ. 216, ευρώ 10,90

Εφηβικές ανησυχίες, μια σημαντική απώλεια αγαπημένου προσώπου, καρδιοχτύπια και προβληματισμοί, διακοπές. Στην πανέμορφη Χίο. Την οποία γνωρίζουμε πολύ καλά μέσα από τις καλογραμμένες σελίδες της ποιήτριας Ελένης Χωρεάνθη. Μυθιστόρημα με καλή δομή, ήθος γλώσσας, πρόσωπα νεανικά, χαρακτηριστικά, καλές σχέσεις ενηλίκων κι ένα νησί στο οποίο ταξιδεύουμε -νοερά βέβαια-και ακούμε και μαθαίνουμε: ιστορία, λαογραφία, σύγχρονη ζωή, παρελθόν, έργα τέχνης, ακρογιαλιές μαργαριταρένιες.

***Λίτσα Ψαραύτη

Το ταξίδι που θέλαμε

εικαστικά εξωφύλλου: Ιρις Σαμαρτζή εκδόσεις Πατάκη, σ. 160

Ταξιδιωτικό μυθιστόρημα, όπου δύο νέοι -η Φαίδρα από την Αθήνα και ο Ερικ από το Ελσίνκι- κερδίζουν το πρώτο βραβείο στον μεγάλο διαγωνισμό της Διεθνούς Γεωγραφικής Εταιρείας. Το έπαθλο; Ασύλληπτο! Ενα ταξίδι για τους δυο τους στην Απω Ανατολή, με όλα τα έξοδα πληρωμένα. Η συγγραφέας, όπως γνωρίζω και από άλλα ταξιδιωτικά κείμενά της, έχει ταξιδέψει επανειλημμένως στις χώρες αυτές. Και σε πολλές άλλες βέβαια. Η τυχερή! Ετσι τα ταξιδιωτικά βιβλία της προσφέρουν στους νέους σελίδες θαυμάσιες, τοπία φανταστικά, τη θέαση άλλων τόπων, τη γνωριμία με άλλους ανθρώπους. Ιστορία, θρύλοι, παραδόσεις, ενδυμασίες, ναοί, κήποι, ευωδιές, μουσικές, πουλιά εξωτικά, δέντρα πανώρια, χρωματιστά, όλα υπάρχουν στο ωραίο αυτό βιβλίο.

Για τους νεαρούς ήρωες-νικητές του διαγωνισμού οι εμπειρίες είναι ανεξάντλητες, και από αυτές που θα παραμείνουν μες στους θησαυρούς της μνήμης, μαζί με την αγάπη -την πρώτη αγάπη και για τους δυο τους- που γνώρισαν και έζησαν στο ταξίδι...

***Αγγελική Μαστρομιχαλάκη - Μαίρη Βούκανου

Ολη η Ελλάδα ένα ταξίδι

εικονογράφ.: Σταμάτης Μπονάτσος

εκδόσεις Ακρίτας, σ. 116, ευρώ 12

Οδοιπορικό σε διάφορες περιοχές της χώρας μας, αναλόγως εποχής ή ενδιαφερόντων. Την άνοιξη στην ολάνθιστη Πελοπόννησο, πεζοπορώντας. Πάσχα. Χαρά Θεού για την παρέα των νεαρών πεζοπόρων, που γνωρίζουν την περιοχή και τη μακραίωνη ιστορία της. Αργότερα, στις Κυκλάδες για ιστιοπλοΐα. Γνωριμία κι εδώ με τον τόπο, με τους ανθρώπους, στην ανοιχτή αγκαλιά του ανέφελου γαλάζιου. Ρόδος, Θράκη, Κρήτη, Επτάνησα. Ενα μεγάλο ταξίδι στη γνώση, μα και στη χαρά, και μια παρέα νέων τους οποίους χαρακτηρίζει η συντροφικότητα. Στο βιβλίο δίνονται και πληροφορίες για τα διάφορα αθλήματα.

***Αθηνά Μπίνιου

Ο Κρυστάλλινος Αετός

εικονογράφ.: Εύη Τσακνιά

εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, σ. 118, έγχρ., δεμένο

Η Χρύσα είναι αετός. Θηλυκός. Πατρίδα της, η Δαδιά. Την αγαπά, αισθάνεται ελεύθερη και δεμένη με τον τόπο. Εχει και σύντροφο, Ακύλας το όνομά του. Η Χρύσα είχε εκμυστηρευτεί στον Ακύλα το επίμονο όνειρό της: Ποθεί να ταξιδέψει μακριά, ένα ταξίδι κουραστικό, στην άκρη του κόσμου. Συγκεκριμένα στη Γη του Πυρός. Εκεί, είχε αποκαλύψει η Χρύσα, βρίσκεται ο μυθικός Κρυστάλλινος Αετός, ο αρχαίος σύντροφος του Προμηθέα. Ζούσε ακόμη, έλεγαν, και σε όποιον μπορούσε να τον πλησιάσει, ο Κρυστάλλινος Αετός θα φανέρωνε το μυστικό του Προμηθέα, το μεγαλείο και το ιδεώδες της προσφοράς, δηλαδή. Ταξίδι ατελείωτο για το ζευγάρι των αετών, αλλά και αποκαλυπτικό για τους νεαρούς αναγνώστες...

***Τάκης Χατζηαναγνώστου

Τα ταξίδια του Μάρκο Πόλο - Η μαγεία του κόσμου,

βιβλίο πρώτο: Ανοίγοντας τα φτερά, εξώφυλλο: Σπύρος Γούσης

εικονογράφ.: Εύη Τσακνιά, εκδόσεις Καστανιώτη, σ. 255

Το τρίτομο έργο του Τάκη Χατζηαναγνώστου έχει εκδοθεί παλαιότερα, τώρα, με την ευκαιρία της τελευταίας ανατύπωσης, το συνιστούμε ξανά. Συναρπαστικό, όπως και η ζωή και τα ταξίδια του παράτολμου βενετού θαλασσοπόρου και εξερευνητή Μάρκο Πόλο (1254-1324). Βέβαια πρέπει να τονιστεί ότι εποχή που έζησε ο Μάρκο Πόλο ήταν η εποχή των μεγάλων εξερευνήσεων. Οι ηγεμόνες της Ευρώπης οργάνωναν και χρηματοδοτούσαν αποστολές για τις πλούσιες και μυστηριώδεις χώρες της Ασίας. Ετσι ξεκίνησε και το ταξίδι της η οικογένεια Πόλο...

Ο λόγος του Τάκη Χατζηαναγνώστου, πλούσιος, οι εικόνες, λαμπερές, οι εναλλαγές, η φύση, οι διάλογοι και -προπαντός- το όραμα του μεγάλου ταξιδευτή κρατούν τον αναγνώστη σε εγρήγορση. Και τον ευχαριστούν.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Αφιέρωμα: Ταξιδιωτική Λογοτεχνία
Ταξίδια σε κόσμους μαγικούς
Πόλεις και τοπία
Η Ταξιδιωτική Λογοτεχνία στην Ελλάδα
Η γοητεία των ξένων εδαφών
Διάβαση συνόρων
Εκεί όπου δεν γνωρίζουμε αυτό που βλέπουμε
Οταν δεν ταξιδεύουν οι άνθρωποι, ταξιδεύουν οι τόποι
Ποιος χρειάζεται την ταξιδιωτική λογοτεχνία σ' έναν τόσο μικρό κόσμο;
Ενα μάθημα στην Αγορά
Πέρα από τα όρια του λογοτεχνικού ορισμού
Αλητείας εγκώμιο
Ο τόπος, η ιστορία, το ταξίδι
Τα «Ταξίδια ψυχής» του Μανώλη Γιαλουράκη
Η τέχνη της μετακίνησης
Η βαρύτητα της ταξιδιωτικής μαρτυρίας στην χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου
Το ταξίδι ξεκινάει στη φαντασία
Ταξιδιωτικά κείμενα του Μ. Καραγάτση
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Η θλίψη των δυτικών συνοικιών
Οδοιπορικό θανάτου
Στους δρόμους της απώλειας
Από τη μεταπολεμική Ευρώπη στη σύγχρονη Ισλανδία
Πού πας χωρίς αγάπη; Τα γράμματα του Κάφκα στη Φελίτσε
Αφιέρωμα: Ταξιδιωτική Λογοτεχνία
Ταξίδια σε κόσμους μαγικούς
Πόλεις και τοπία
Η Ταξιδιωτική Λογοτεχνία στην Ελλάδα
Η γοητεία των ξένων εδαφών
Διάβαση συνόρων
Εκεί όπου δεν γνωρίζουμε αυτό που βλέπουμε
Οταν δεν ταξιδεύουν οι άνθρωποι, ταξιδεύουν οι τόποι
Ποιος χρειάζεται την ταξιδιωτική λογοτεχνία σ' έναν τόσο μικρό κόσμο;
Ενα μάθημα στην Αγορά
Πέρα από τα όρια του λογοτεχνικού ορισμού
Αλητείας εγκώμιο
Ο τόπος, η ιστορία, το ταξίδι
Τα «Ταξίδια ψυχής» του Μανώλη Γιαλουράκη
Η τέχνη της μετακίνησης
Η βαρύτητα της ταξιδιωτικής μαρτυρίας στην χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου
Το ταξίδι ξεκινάει στη φαντασία
Ταξιδιωτικά κείμενα του Μ. Καραγάτση
Βιβλία για ταξίδια μαγικά
Συνέντευξη: Ραχήλ Καπόν
Με την πείρα εξαιρετικών εκδόσεων
Ρώμος Φιλύρας
Ανέκδοτες επιστολές ενός τραγικού ποιητή
Ρώμος Φιλύρας, ένας θεατρίνος της ζωής
Από τις 4:00 στις 6:00
Ταξιδεύοντας με τραγούδια
Ενα αδικημένο συγκρότημα
Μουσική
Εν τη ρίμα του λόγου / Μπαλλάντες