Έντυπη Έκδοση

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Πράσινοι σωματοφύλακες

Αν και στην Ελλάδα έρευνες δείχνουν ότι ο εθελοντισμός δεν είναι τόσο διαδεδομένος σαν στάση ζωής, συγκριτικά με χώρες του εξωτερικού, βλέπουμε ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα και ιδιαίτερα μετά τις καταστροφικές φωτιές του 2007, το ενδιαφέρον των Ελλήνων όλο και μεγαλώνει.

Από τη Ζάκυνθο μέχρι το Νυμφαίο της Φλώρινας, από την Αίγινα μέχρι τις θάλασσες της Κρήτης, από τις Σέρρες μέχρι τον Ταΰγετο, από τις Πρέσπες μέχρι τη Γιάλοβα της μεσσηνιακής Πύλου, και από την πολύπαθη Ηλεία μέχρι τα δάση της Αττικής, εκατοντάδες άνδρες, γυναίκες, έφηβοι και παιδιά προσφέρουν κάθε χρόνο -περισσότερο τους καλοκαιρινούς μήνες- εθελοντικά τις υπηρεσίες τους, σε μια προσπάθεια προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και του τόπου τους γενικότερα.

Ε θελοντισμός και Περιβάλλον, δύο λέξεις με ιδιαίτερη σημασία, που η μία συμπληρώνει την άλλη, που η μία έχει ανάγκη την άλλη. Δυο λέξεις που τα τελευταία χρόνια, ευτυχώς, φαίνεται να μας απασχολούν όλο και περισσότερο.

Αν και στην Ελλάδα έρευνες δείχνουν ότι ο εθελοντισμός δεν είναι τόσο διαδεδομένος σαν στάση ζωής, συγκριτικά με χώρες του εξωτερικού, παρ' όλα αυτά βλέπουμε ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα και ιδιαίτερα μετά τις καταστροφικές φωτιές του 2007, το ενδιαφέρον των Ελλήνων για τον εθελοντισμό όλο και μεγαλώνει, ενώ η συμμετοχή τους σε εθελοντικά προγράμματα Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, συλλόγων και εταιρειών, όλο και αυξάνει. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι στις πυρκαγιές το καλοκαίρι του 2007, περίπου το 13% των ανθρώπων που εργάστηκαν για την καταστολή τους ήταν εθελοντές.

Π αράλληλα όμως με τον οργανωμένο εθελοντισμό, παρατηρούμε και την άνθηση δημιουργίας Κινήσεων Πολιτών σε επίπεδο γειτονιάς, οι οποίοι διεκδικούν ελεύθερους και αναξιοποίητους χώρους που κινδυνεύουν να πέσουν θύματα του μπετόν και των συμφερόντων και παλεύουν για να κρατήσουν ζωντανό ένα κομμάτι πράσινο στις γειτονιές τους. Η δύναμη του εθελοντισμού φαίνεται και σ' αυτή την περίπτωση, αφού πολλές φορές τέτοιες ομάδες τα έχουν καταφέρει και έχουν μπλοκάρει ειλημμένες αποφάσεις της πολιτείας.

Κανείς λοιπόν δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι η εθελοντική προσφορά, ειδικά όταν αυτή στηρίζεται σε πάθος ψυχής και ανιδιοτέλεια, λειτουργεί ως μοχλός πίεσης στις κυβερνήσεις. Κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει με την άποψη ότι η κοινωνική συμμετοχή μπορεί να δώσει λύσεις σε περιβαλλοντικά ζητήματα και όχι μόνο.

«Χωρίς τους εθελοντές μας θα ήταν αδύνατον να προστατέψουμε τις 2.500-3.000 φωλιές, που καταγράφονται κάθε χρόνο στη Ζάκυνθο, την Πελοπόννησο και την Κρήτη», σημειώνει ο διευθυντής του ΑΡΧΕΛΩΝ (Σύλλογος Προστασίας της Θαλάσσιας Χελώνας) Θόδωρος Μπένος-Πάλμερ.

«Οι εθελοντές αποτελούν τη ζωτική δύναμη της Ορνιθολογικής Εταιρείας και χωρίς αυτούς το έργο της θα ήταν πολύ δυσκολότερο, ίσως και ανέφικτο», τονίζουν οι υπεύθυνοι της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας.

Το ερώτημα όμως που τίθεται είναι τι κάνει η πολιτεία για να στηρίξει και να ενδυναμώσει τον εθελοντισμό, ποια είναι τα μέτρα που παίρνει για να ενθαρρύνει εθελοντικές οργανώσεις, τοπικές κοινωνίες και πολίτες για να αναλάβουν πρωτοβουλίες περιβαλλοντικών δράσεων; Τη στιγμή που οι ίδιοι οι πολιτικοί συχνά-πυκνά τονίζουν την ανάγκη υπάρξής τους; Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, σε συνέντευξη Τύπου στις 19 Μαΐου είχε δηλώσει: «Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, είναι αναγκαία η ενεργοποίηση του εθελοντικού δυναμικού της χώρας. Δεν έχουμε ούτε μέρα να χάσουμε, ούτε έναν εθελοντή να χαραμίσουμε».

Ο σοι, πάντως, ασχολούνται με τον εθελοντισμό και με το εθελοντικό κίνημα υποστηρίζουν ότι στη χώρα μας απουσιάζει μια συνολικότερη πολιτική τόνωσης του θεσμού, όπως π.χ. θεσμοθέτηση νομικού πλαισίου για τον εθελοντισμό και την προώθησή του, κίνητρα για την κινητοποίηση μαθητών, φοιτητών, πολιτών, ενημέρωση για την ιδέα του εθελοντισμού, ανάλογη προβολή της κ.ά.

«Ο εθελοντισμός είναι φιλοσοφία ζωής, είναι θέμα παιδείας και κουλτούρας», υποστηρίζει ο εθελοντής πυροσβέστης Μάκης Τσιουγκρής και τονίζει ότι η πολιτεία είναι αυτή που πρέπει να στηρίξει έμπρακτα τον θεσμό, να τον προβάλει προς τα έξω, να αρχίσει ενημέρωση από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, έτσι ώστε τα παιδιά να αποκτήσουν εθελοντική παιδεία».

Τ ο περιβάλλον δεν έχει ανάγκη από βαρύγδουπες εξαγγελίες και προγραμματισμούς, έχει ανάγκη από πρωτοποριακές δράσεις και πρωτοβουλίες, έχει ανάγκη από ανθρώπους που επιθυμούν να δουλέψουν για την προστασία του, χωρίς προσωπικές φιλοδοξίες και ανταγωνισμούς. Και αυτοί δεν είναι άλλοι από τους εθελοντές. Το ζητούμενο είναι, λοιπόν, η ευαισθητοποίηση και η ενεργοποίηση αυτών των ανθρώπων.

Μοχλός πίεσης των Αρχών

Η αναστροφή της δραματικής κατάστασης στην υποβάθμιση και την καταστροφή του περιβάλλοντος καθώς και η προσπάθεια αναβάθμισης και ανάταξής του απαιτούν μια κοινωνική αλλαγή στο σύστημα των αξιών και στις αρχές του πολιτισμού.

Η αλλαγή αυτή απαιτεί την εγρήγορση και την ενεργό συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών μέσω της αυθόρμητης και εθελοντικής πρωτοβουλίας τους. Είναι γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις οι θεσμικοί φορείς ή φορείς του κράτους αδυνατούν ή παραλείπουν να παρέμβουν για την επίλυση των οξυμμένων προβλημάτων της υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Η ευαισθητοποίηση, η ενεργοποίηση των πολιτών και η ανάληψη πρωτοβουλιών και δράσεων από μέρους τους επιφέρουν σε πολλές περιπτώσεις σημαντικά επιτεύγματα στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος. Είναι σαφές ότι τα περιβαλλοντικά ζητήματα έχουν παγκόσμια διάσταση, αλλά οι λύσεις στα προβλήματα μπορούν να προέλθουν από δυναμικές πρωτοβουλίες σε τοπικό επίπεδο.

Οι Μη Κυβερνητικές-Εθελοντικές Οργανώσεις αποτελούν σε πολλές περιπτώσεις ένα think-tank, το οποίο, εξοπλισμένο με την κατάλληλη τεχνογνωσία και τη δύναμη της επιχειρηματολογίας και της θέλησης, μπορεί να πείσει τα κέντρα λήψης των αποφάσεων και τις δημόσιες αρχές, σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο, να λάβουν τις ορθές αποφάσεις για μείζονα περιβαλλοντικά ζητήματα.

Με γνώμονα τις παραπάνω σκέψεις, ο Σύλλογος Περιβαλλοντικής Προστασίας έχει αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες για την ευαισθητοποίηση των πολιτών στα ζητήματα της κλιματικής και των επιπτώσεων των καταστροφικών πυρκαγιών στην ευρύτερη περιοχή της Πελοποννήσου. Παράλληλα έχει αναδείξει μείζονα και καυτά περιβαλλοντικά ζητήματα, όπως είναι η ρύπανση του οικοσυστήματος του Καϊάφα από τα ανεπεξέργαστα λύματα και τα σκουπίδια, η υποβάθμιση της βιοποικιλότητας του οικοσυστήματος από τις πυρκαγιές και τις ανεξέλεγκτες παρεμβάσεις, η καύση των απορριμμάτων στις χωματερές, η ρύπανση και η αλλοίωση των λεκανών της απορροής στο μοναδικό οικοσύστημα του ποταμού της Νέδα.

Ο σύλλογός μας έχει επίσης αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες, σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο, για την αποτροπή της πλήρους και μη αναστρέψιμης υποβάθμισης του μοναδικού οικοσυστήματος του Καϊάφα και των 8 παραλιακών οικισμών του Δ. Ζαχάρως, από τη δίοδο του Διευρωπαϊκού Δικτύου, του Βορειοδυτικού Αξονα της Πελοποννήσου, διαμέσου του Καϊάφα και των οικισμών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει αιτιολογημένη γνώμη, θεωρώντας ότι η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του ΥΠΕΧΩΔΕ του 2006 είναι ανεπαρκής, ελλιπής και αναιτιολόγητη, διότι παραβιάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Θεωρούμε ότι η ολοκλήρωση του συγκεκριμένου έργου είναι απαραίτητη και συμβάλλουμε προς αυτή την κατεύθυνση εφόσον τηρηθούν απαρέγκλιτα οι διατάξεις του εθνικού και ευρωπαϊκού δικαίου.

Η συμμετοχή του κοινού και των Μη Κυβερνητικών και Εθελοντικών Οργανώσεων συμβάλλει στην εγκυρότητα και τη διαφάνεια στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων για τα καυτά περιβαλλοντικά ζητήματα, και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προστασία του δικαιώματος της διαβίωσης των πολιτών σε περιβάλλον κατάλληλο για την προσωπική υγεία, την ευημερία και την ποιότητα ζωής.

Η κατοχύρωση του δικαιώματος της συμμετοχής του κοινού προβλέπεται στη Σύμβαση του Aarhus, με την οποία ευθυγραμμίζεται το κοινοτικό δίκαιο με την οδηγία 2003/35/ΕΚ. Η Κοινωνία των Πολιτών οφείλει να διαμορφώνει ενεργά το μέλλον της και το μέλλον των επερχόμενων γενεών, η ολιγωρία μπορεί να αποβεί καταστροφική.

*Διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου, πρόεδρος Συλλόγου Περιβαλλοντικής Προστασίας Ζαχάρως

18 χρόνια δράση

Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ είναι μη κυβερνητική, μη κερδοσκοπική, περιβαλλοντική οργάνωση, που ιδρύθηκε το 1992, για την προστασία της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος, με δράσεις έρευνας πεδίου, επιστημονικής μελέτης, ευαισθητοποίησης του κοινού, περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και εθελοντισμού, για την προστασία της άγριας ζωής, την ενίσχυση της βιοποικιλότητας και της αειφορίας στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Σε όλες τις δράσεις του συμμετέχουν εθελοντές από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Βασικές προϋποθέσεις συμμετοχής στα εθελοντικά προγράμματα του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ είναι η διάθεση για δουλειά και η συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας. Ο εθελοντής δεν έχει καμιά οικονομική υποχρέωση και του παρέχεται δωρεάν διαμονή σε περιοχές δράσης. Τα προγράμματα εθελοντικής εργασίας υλοποιούνται εποχικά (εργασίες πεδίου) ή σε όλη τη διάρκεια του χρόνου (δράσεις ευαισθητοποίησης κοινού).

Ως εθελοντής του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ συμμετέχεις:

* Σε δράσεις ευαισθητοποίησης κοινού (εκδηλώσεις, εκθέσεις) σε όλη την Ελλάδα και τον τόπο σου.

* Σε δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης (δράσεις με μαθητές ή ομάδες παιδιών).

* Σε εργασίες πεδίου (ραδιοπαρακολούθηση αρκούδας ή λύκου).

* Στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος (για παράδειγμα στην πυροφύλαξη των δασών κατά τους θερινούς μήνες).

* Στη λειτουργία του Περιβαλλοντικού Κέντρου του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ στο νομό της Φλώρινας (πρόγραμμα ΚΑΛΛΙΣΤΩ).

Εάν κάποιος επιθυμεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του εθελοντικά, μπορεί να επικοινωνήσει με το Περιβαλλοντικό Κέντρο του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ, στο τηλέφωνο: 2386041500, από τις 9 το πρωί μέχρι τις 5 το απόγευμα, ή να ενημερωθεί μέσω του site www.arcturos.gr.

Μαρία Στυλιάδου, υπεύθυνη εθελοντών: «Ο εθελοντισμός είναι ένα θέμα που σίγουρα μας αγγίζει και θα πρέπει να μας αγγίζει όλους, ανεξαρτήτως κοινωνικής τάξης και επαγγελματικής ιδιότητας. Η αξία και η σπουδαιότητα του εθελοντισμού είναι δεδομένα. Από 'κει και πέρα, ο εθελοντισμός δεν είναι για τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ μια απλή έννοια. Είναι ο Κώστας, η Μαρία, η Αρετή... είναι όλοι αυτοί, που ως μονάδες αλλά και ως ομάδες, βοηθούν, όσο δεν μπορούν να φανταστούν, το έργο του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ. Μέσα από τον εθελοντισμό εκφράζουν την πραγματική εικόνα της προσωπικότητάς τους, μέσα από την παρουσία τους "διαιωνίζουν" το "είδος" του εθελοντή».

Προσφορά με πάθος ψυχής χωρίς αντίκρισμα

Είναι ζήτημα παιδείας

Η προσφορά, η δράση και η τόλμη ήταν τρεις λέξεις που από μικρό τον γοήτευαν. Γι' αυτό, έφηβος ακόμα, εντάχθηκε στο Σώμα των Προσκόπων. Στα 20 του θέλησε να τα συνδυάσει και τα τρία μαζί και έτσι αποφάσισε να γίνει εθελοντής πυροσβέστης «για μια πιο άμεση προσφορά στον συνάνθρωπο και στο περιβάλλον», όπως λέει.

Σήμερα, στα 31 του χρόνια, ο Δημήτρης Ζέρβας, οδηγός στα αστικά λεωφορεία, είναι ήδη 11 χρόνια εθελοντής στο Πυροσβεστικό Σώμα και από το 2008 γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ενωσης Εθελοντών του Πυροσβεστικού Σώματος.

Το χειμώνα του 2001, νέος ακόμα εθελοντής, αφού εντάχθηκε στο Πυροσβεστικό Σώμα το 2000, έζησε το πρώτο ισχυρό σοκ. Κλήθηκε να αντιμετωπίσει μια αστική πυρκαγιά σ' ένα σπίτι στου Παπάγου. Μετά την κατάσβεση ανακάλυψαν το πτώμα μιας ηλικιωμένης γυναίκας. «Το περιστατικό αυτό με προσγείωσε, κατάλαβα ότι ο θάνατος από τη ζωή έχει πολύ μικρή απόσταση. Εξάλλου όταν εργάζεσαι στην Πυροσβεστική σκληραίνεις σιγά σιγά, μαθαίνες να εργάζεσαι με λιγότερο συναισθηματισμό γιατί αυτός που κινδυνεύει περιμένει από εσένα να τον βοηθήσεις, δεν έχεις κανένα περιθώριο να σκέφτεσαι συναισθηματικά, γιατί τότε δεν μπορείς να δουλέψεις σωστά».

Εκείνο το περιστατικό μπορεί να τον «σημάδεψε», αλλά δεν έκανε πίσω. Συνέχισε με το ίδιο πάθος για βοήθεια και προσφορά στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. Εξάλλου, ένας απεγκλωβισμός ανθρώπου, μια διάσωση του δίνουν έναν ακόμα λόγο να συνεχίσει και να στηρίξει την επιλογή του.

Και ο συνδικαλισμός πώς προέκυψε; «Τον συνδικαλισμό, όπως είναι ανεπτυγμένος στην Ελλάδα, τον μισώ. Εδώ όμως είναι κάτι διαφορετικό. Δεν έχει να κάνει με πολιτικές πεποιθήσεις και πολιτικές κατευθύνσεις. Εχει να κάνει μ' έναν συνδικαλισμό ο οποίος, βελτιώνοντας τον εθελοντή μέσα στο Πυροσβεστικό Σώμα, έχει σαν φυσικό επακόλουθο τη βελτίωση της προσφοράς του εθελοντή στο κοινωνικό σύνολο. Είναι "καθαρός" συνδικαλισμός, δεν έχει κανένα προσωπικό όφελος».

Εκείνο που τον στεναχωρεί και τον προβληματίζει είναι η σύγχυση που επικρατεί στην Ελλάδα με τους εθελοντές πυροσβέστες και τις εθελοντικές οργανώσεις. «Ασχολούνται με τον εθελοντισμό όπως θέλουν οι ίδιοι. Αυτή είναι η ευκολία του Ελληνα. Θέλει μεν να προσφέρει, αλλά όπως θέλει και όποτε θέλει ο ίδιος. Αν αποφασίσεις όμως να γίνεις εθελοντής στο Πυροσβεστικό Σώμα πρέπει να ακολουθήσεις κανόνες, να αφιερώσεις υποχρεωτικά κάποιες ώρες από τη ζωή σου. Ο νόμος λέει ότι πρέπει να έχεις τρεις υποχρεωτικές παρουσίες το μήνα με την έννοια ότι αν δεν εξασκήσεις το αντικείμενο, το ξεχνάς. Διαφορετικά διαγράφεσαι από εθελοντής».

Παρ' όλα τα προβλήματα που υπάρχουν, ο Δημήτρης παραμένει αισιόδοξος: «Αν η πολιτεία στηρίξει τον θεσμό θα πάμε καλά. Το θέμα δεν είναι να κάνεις τον άλλον εθελοντή πυροσβέστη, το σημαντικό είναι να τον βοηθήσεις να αποκτήσει μια εθελοντική παιδεία ως προς το γενικότερο σύνολο. Δηλαδή, αν γυρίσει το παιδί και πει στον πατέρα του: "Μπαμπά μην πετάς έξω το τσιγάρο", είναι ένα σπουδαίο βήμα».

Απίστευτη η ικανοποίηση όταν κάνεις διάσωση

Ο σεισμός που έγινε στην Αθήνα το 1999, η καταστροφή που έπληξε την Αττική, οι εικόνες που έβλεπε για μέρες στην τηλεόραση, οι εγκλωβισμένοι άνθρωποι, τα κτίρια που είχαν καταρρεύσει, τον συγκλόνισαν και τον προβλημάτισαν.

Τον έκαναν να σκεφτεί το πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει μια δύναμη ανθρώπων, έστω και σε εθελοντική βάση, που να μπορεί οργανωμένα να συντονιστεί με το Πυροσβεστικό Σώμα και να δουλέψει από κοινού σε τέτοιες καταστάσεις.

Τις μέρες εκείνες πληροφορήθηκε για το θεσμό του εθελοντή πυροσβέστη από ένα δημοσίευμα εφημερίδας και αμέσως πήρε την απόφαση. Πήγε στον Α' Πυροσβεστικό Σταθμό Αθηνών, γράφτηκε εθελοντής, εκπαιδεύτηκε και περίπου 11 χρόνια τώρα είναι εθελοντής πυροσβέστης.

Ο λόγος για τον 40χρονο Μάκη Τσιουγκρή, δημόσιο υπάλληλο στο επάγγελμα, που πριν από δύο χρόνια εξελέγη και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Εθελοντών Πυροσβεστικού Σώματος, η οποία αριθμεί 1.500 μέλη.

«Το να ασχοληθείς με τον εθελοντισμό είναι φιλοσοφία ζωής» υποστηρίζει και ξεκαθαρίζει ότι ένας εθελοντής πυροσβέστης το μόνο που περιμένει σαν ηθική ικανοποίηση είναι η προσφορά στο κοινωνικό σύνολο. «Είναι απίστευτη η χαρά και η ικανοποίηση που νιώθεις όταν κάνεις διάσωση. Οταν σώζεις παιδιά ή ηλικιωμένους είτε από ένα τροχαίο, είτε από μια φωτιά. Παίρνεις τέτοια ικανοποίηση που ξεχνάς το σκληρό πρόσωπο της πραγματικότητας και της ζωής».

Ασχολήθηκε με τον συνδικαλισμό αποκλειστικά για να βοηθήσει τους εθελοντές και για να προωθήσει τον θεσμό του εθελοντή πυροσβέστη. Και είναι ικανοποιημένος γιατί, όπως λέει, θεωρεί μεγάλη επιτυχία ότι συμμετείχαν στην επιτροπή για την αναβάθμιση του εθελοντή όπως επίσης ότι πέρασαν αρκετές από τις προτάσεις που είχαν κάνει ως Ενωση και ευελπιστεί ότι από 'δω και στο εξής ο θεσμός του εθελοντή πυροσβέστη θα λάβει τη θέση που του αξίζει.

Πικραίνεται όταν ακούει να δηλώνουν πολλοί και διάφοροι ότι είναι εθελοντές πυροσβέστες και δίνει αγώνα γι' αυτό, για να καταλάβει ο κόσμος αλλά και τα ΜΜΕ ότι δεν μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε εθελοντής πυροσβέστης. Υποστηρίζει ότι ο θεσμός του εθελοντή πυροσβέστη στη χώρας μας είναι ακόμα σε νηπιακή ηλικία σε σύγκριση με χώρες του εξωτερικού και τονίζει ότι στο εξωτερικό ένας εθελοντής πυροσβέστης θεωρείται ήρωας, ενώ εδώ «άσε μην πω καλύτερα τη λέξη γιατί δεν επιτρέπεται».

Οσο για το μεγάλο στοίχημα που έχει βάλει ως πρόεδρος της Ενωσης; Να ιδρυθούν εθελοντικά πυροσβεστικά κλιμάκια και εθελοντικοί πυροσβεστικοί σταθμοί ανά την Ελλάδα. «Υποχρέωση του δήμου θα είναι να έχει τους εθελοντές και υποχρέωση της πολιτείας να τους εκπαιδεύσει και να τους εξοπλίσει. Ξέρετε ότι υπάρχουν σήμερα νησιά όπως η Πάτμος, η Λέρος, η Ιος, η Τήλος, η Νίσυρος και μεγάλες περιοχές της Ελλάδας με ορεινούς όγκους που δεν έχουν καν πυροσβεστική υπηρεσία;».

Πυροσβέστες

Ο θεσμός του εθελοντή πυροσβέστη καθιερώθηκε στην Ελλάδα το 1991 με τον νόμο 1951, παρέχοντας τη δυνατότητα στους πολίτες να προσφέρουν εθελοντική (άμισθη) εργασία στον τομέα της πυρόσβεσης-διάσωσης αποκλειστικά και μόνο μέσω της επιχειρησιακής δράσης του Πυροσβεστικού Σώματος.

Οι εθελοντές πυροσβέστες είναι δηλαδή άμισθοι υπάλληλοι του Πυροσβεστικού Σώματος, οι οποίοι συμμετέχουν μέσα από τις υπηρεσίες που ορίζονται στον Πυροσβεστικό Σταθμό όπου υπηρετούν, σε όλα τα συμβάντα, καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου, μαζί με τους επαγγελματίες πυροσβέστες, όπως σε αστικές και δασικές πυρκαγιές, διασώσεις, τροχαία, πλημμύρες, σεισμούς κ.ά.

Την ιδιότητα του εθελοντή πυροσβέστη μπορούν να αποκτήσουν άνδρες και γυναίκες ηλικίας 18-55 χρόνων. Οι υποψήφιοι παρακολουθούν εκπαίδευση 120 ωρών στα αντικείμενα πυρόσβεσης-διάσωσης, η οποία πραγματοποιείται από τους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Εφόσον ολοκληρωθεί με επιτυχία,τους χορηγείται ειδική υπηρεσιακή κάρτα εθελοντή πυροσβέστη που βεβαιώνει την ιδιότητά τους και αναλαμβάνουν υπηρεσία στο σταθμό ή στο κλιμάκιο.

Ο εθελοντής πυροσβέστης μπορεί να χάσει την ιδιότητά του μόνο με απόφαση του αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος. Και αυτό μπορεί να συμβεί για λόγους υγείας, για καταδίκη σε περίπτωση τέλεσης αδικήματος, για αδικαιολόγητη άρνηση εκτέλεσης υπηρεσίας, για πλημμελή εκτέλεση των καθηκόντων του, και φυσικά μετά από επιθυμία του ιδίου. Προάγονται στους βαθμούς του αρχιπυροσβέστη και πυρονόμου όταν συμπληρώνουν πέντε έτη υπηρεσίας σε κάθε έναν από τους ανωτέρω βαθμούς. Σήμερα οι εθελοντές πυροσβέστες είναι περίπου 1.500 άτομα, εκ των οποίων το 90% υπηρετεί σε επαγγελματικούς πυροσβεστικούς σταθμούς και κλιμάκια.

Προστασία στα άγρια πουλιά

Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. Περιβαλλοντική μη κερδοσκοπική οργάνωση με αντικείμενο την προστασία των άγριων πουλιών και των βιοτόπων τους στην Ελλάδα. Ιδρύθηκε το 1982 από μια ομάδα ανθρώπων με ευαισθησία για το περιβάλλον και γοητευμένων από τα πουλιά της Ελλάδας.

Το έργο της περιλαμβάνει πλήθος δράσεων: από τη μελέτη των πουλιών, η οποία είναι βασικό εργαλείο για την αποτελεσματική προστασία τους, ώς την ενημέρωση, την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών.

Οι εθελοντές αποτελούν τη ζωτική δύναμη της Ορνιθολογικής και όπως τονίζουν οι υπεύθυνοι της εταιρείας, χωρίς αυτούς, το έργο της θα ήταν πολύ δυσκολότερο, ίσως και ανέφικτο. «Οι εθελοντές που έχουν συμμετάσχει στα προγράμματα και τις εκδηλώσεις της Ορνιθολογικής προσφέρουν ουσιαστικά με το κέφι και το μεράκι τους στην κοινή προσπάθεια για την προστασία της φύσης στην Ελλάδα. Η συμβολή αυτή είναι κάτι που δεν μετριέται και αυτό ακριβώς κάνει τον εθελοντισμό πολύτιμη κινητήρια δύναμη για μια οργάνωση».

Τα θερινά εθελοντικά προγράμματα της Ορνιθολογικής Εταιρείας για το 2010 είναι:

1 Δακτυλίωση πουλιών και παρακολούθηση της μετανάστευσης των αρπακτικών πουλιών στον Ορνιθολογικό Σταθμό Αντικυθήρων.

2 Περιβαλλοντική προστασία, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση στη λιμνοθάλασσα Γιάλοβα Πύλου.

3 Περιβαλλοντική προστασία, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση στον υγρότοπο Αγρα-Βρυττών-Νησίου (Εδεσσα)

4 Ενημέρωση-ευαισθητοποίηση για τα πουλιά και το φυσικό περιβάλλον των Κυκλάδων.

5 Καταγραφή θαλασσοπουλιών από τη θάλασσα.

Για περισσότερες πληροφορίες για όσους ενδιαφέρονται να ενημερωθούν για τα εθελοντικά προγράμματα της Εταιρείας, στα τηλέφωνα 210-8228704 και 210-8227937 και στο site www.ornithologiki.gr

«Αξιοποιούνται αδιακρίτως ως πασπαρτού για όλες τις δουλειές»

Είναι γεγονός ότι στη μετά το 2004 εποχή ο εθελοντισμός έχει υποφέρει στη χώρα μας. Πολλοί -μεταξύ αυτών και πολλές ΜΚΟ- εννοούν τον εθελοντισμό ως απλήρωτη εργασία και όχι σαν μια διαδικασία παρέμβασης και συμμετοχής του πολίτη, που θέλει να είναι ενεργός.

Εμπεδώνεται, λοιπόν, σιγά σιγά η αντίληψη ότι ο εθελοντισμός είναι «τζάμπα», ότι ο εθελοντής είναι ένας άμισθος συνεργάτης, που προσβλέπει σε κάποια θέση εργασίας ή στη βεβαίωση ή στη συστατική επιστολή ή σε δωρεάν διακοπές!

Επομένως ο εθελοντής δεν είναι κάποιος που έχει αξιώσεις και για τον οποίο θα πρέπει να κοπιάσεις και να ασχοληθείς μαζί του, να τον εκπαιδεύσεις, να τον υποστηρίζεις και να κρατάς σταθερή επικοινωνία στο πλαίσιο μιας διαχρονικής συνεργασίας.

Δεν είναι σαφές σε πολλούς ότι η οργάνωση, η οποία υποδέχεται τον εθελοντή, θα πρέπει να κάνει σχεδιασμό για το πού θέλει τους εθελοντές και γιατί, και να περιγράψει ακριβώς τον ρόλο τους. Ετσι συχνά μπερδεύονται οι ρόλοι και τα αντικείμενα των εθελοντών με αυτά των εργαζομένων και -στο όνομα του «κοινού σκοπού»- οι εθελοντές «αξιοποιούνται» και «χρησιμοποιούνται» αδιακρίτως ως πασπαρτού για όλες τις δουλειές...

Σε μια οργάνωση, ωστόσο, που σέβεται τους εργαζόμενους και τους εθελοντές της, είναι πρωταρχικής σημασίας το να είναι ξεκάθαρα τα πράγματα και το τι κάνει ο καθένας. Μη ξεχνάμε ότι τον εθελοντή δεν τον φέρνει κοντά μας η εργασιακή σχέση και ο μισθός, αλλά η χαρά της συνεργασίας με άλλους ανθρώπους, η μάθηση, η εμπειρία και η αίσθηση ότι αλλάζω τα πράγματα.

Είναι πολύ σημαντικό για μένα ως εθελοντή να μπορώ να ευαισθητοποιώ το κοινό, να παρακολουθώ και να προστατεύω έναν υγροβιότοπο ή ένα απειλούμενο είδος, να ασχολούμαι με παιδιά, κάνοντας πρωτότυπα εργαστήρια και περιβαλλοντικά παιχνίδια, να καταγράφω τα πουλιά στα πάρκα της πόλης, στην ακόμα καμένη Πάρνηθα, αλλά και στους ελάχιστους εναπομείναντες υγροτόπους της Αττικής, να δακτυλιώνω θαλασσοπούλια, αρπακτικά ή μεταναστευτικά πουλιά και να συμβάλλω ακόμα και στη νομική τεκμηρίωση μιας καταγγελίας για παράνομο κυνήγι ή για απαράδεκτες παρεμβάσεις σε μια προστατευόμενη περιοχή.

Δεν θα μπορούσε, ωστόσο, καμία εθελοντική δράση να είναι και αποτελεσματική, αν δεν υπάρχει ένα οργανωμένο πλαίσιο και εργαζόμενοι με εμπειρία και γνώση για να τη στηρίξουν. Χρειάζεται επίσης πάντοτε αμειβόμενο προσωπικό για να εξασφαλίσουμε ότι το θερινό (ή το χειμερινό) εθελοντικό πρόγραμμα δεν είναι ούτε «tourism volunteering» σε διάφορες light εκδοχές, ούτε εναλλακτικές διακοπές με ολίγη εθελοντική εργασία, ούτε υποκατάσταση του κράτους και της περιβαλλοντικής προστασίας που αυτό οφείλει.

Και μια και πλησιάζει το 2011, Ευρωπαϊκό Ετος Εθελοντικών Δραστηριοτήτων, να πούμε ότι πέρα από την προσπάθεια των ίδιων των οργανώσεων να παρέχουν αξιόλογα εθελοντικά προγράμματα, έχει φτάσει επιτέλους η στιγμή να δούμε και τη θεσμοθέτηση νομικού πλαισίου για τον εθελοντισμό και για την προώθηση του εθελοντισμού στη χώρα μας.

* Υπεύθυνος Εθελοντών Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία www.ornithologiki.gr

Βοήθεια στη χελώνα

Ο Σύλλογος για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας ΑΡΧΕΛΩΝ είναι μη κερδοσκοπικό σωματείο, ιδρύθηκε το 1983 με σκοπό τη μελέτη και προστασία των θαλάσσιων χελωνών και των βιοτόπων τους.

Ο ΑΡΧΕΛΩΝ διεξάγει στις κυριότερες περιοχές ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας στην Ελλάδα (Ζάκυνθο, Πελοπόννησο και Κρήτη) προγράμματα για την προστασία των φωλιών και των νεοσσών αλλά και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού.

Κάθε χρόνο ο ΑΡΧΕΛΩΝ συνεργάζεται με πάνω από 500 εθελοντές που έρχονται απ' όλο τον κόσμο και αφιερώνουν κάποιο από τον ελεύθερο χρόνο τους στην προστασία των θαλάσσιων χελωνών και των βιοτόπων τους στην Ελλάδα.

«Οσο καιρό είναι μαζί μας οι εθελοντές δουλεύουν σκληρά, κάτω από δύσκολες συνθήκες, όπως ο ανελέητος καλοκαιρινός ήλιος, σε περίεργες ώρες (στις 5 το πρωί ή και ολοβραδίς) και ζουν σε υπαίθριες κατασκηνώσεις δίχως τις ανέσεις που έχουν συνηθίσει. Ομως εργάζονται με αγάπη, ενθουσιασμό και αφοσίωση, περνούν αξέχαστες στιγμές, δημιουργούν φιλίες που κρατούν μια ζωή και φεύγουν κουβαλώντας στο σακίδιό τους εμπειρίες ζωής», τονίζει ο διευθυντής του ΑΡΧΕΛΩΝ Θεόδωρος Μπένος-Πάλμερ και προσθέτει:

«Χωρίς τους εθελοντές μας θα ήταν αδύνατον να προστατέψουμε τις 2.500-3.000 φωλιές που καταγράφονται κάθε χρόνο στη Ζάκυνθο, την Πελοπόννησο και την Κρήτη, ούτε να ενημερώσουμε τα πάνω από 200.000 άτομα από τους Σταθμούς Ενημέρωσης και τις παρουσιάσεις σε ξενοδοχειακές μονάδες, αλλά ούτε και να περιθάλψουμε κατά μέσο όρο 50 χελώνες στο Κέντρο Διάσωσης. Τους αξίζει λοιπόν ένα τεράστο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ».

Οσοι πάντως ενδιαφέρονται για τα εθελοντικά προγράμματα του συλλόγου, ας γνωρίζουν ότι αν αποφασίσουν να ασχοληθούν με αυτά, μπορούν να εργαστούν:

Στη Ζάκυνθο όπου ο ΑΡΧΕΛΩΝ συνεργάζεται με τον φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου που ιδρύθηκε το 1999, στην Πελοπόννησο (Κυπαρισσία και Λακωνικός Κόλπος) όπου θα προστατεύουν τις φωλιές από θηλαστικά όπως οι αλεπούδες και θα συμμετάσχουν σε εκδηλώσεις του Περιβαλλοντικού Σταθμού στον Αγιαννάκη (Κυπαρισσιακός Κόλπος), στην Κρήτη (Χανιά, Ρέθυμνο και Μεσσαρά) όπου θα συμβάλουν στην εφαρμογή του διαχειριστικού σχεδίου που έχει εκπονηθεί με στόχο να εξασφαλιστεί η αρμονική συνύπαρξη της θαλάσσιας χελώνας με τον άνθρωπο και τις δραστηριότητές του, και τέλος στο Κέντρο Διάσωσης, που λειτουργεί από το 1994 στη Γλυφάδα, όπου θα έχουν την ευκαιρία να βοηθήσουν στην καθημερινή φροντίδα των θαλάσσιων χελωνών που έχουν τραυματιστεί.

Για περισσότερες πληροφορίες στο τηλέφωνο 210-5231342 από τις 9 το πρωί μέχρι τις 7 το απόγευμα στην κ. Θεώνη Καρκούλια και στο site του συλλόγου www.archelon.gr

«Αγανακτώ όταν βλέπω την καταστροφή»

«Καθαρές και ζωντανές θάλασσες». Αυτός είναι ο στόχος του συλλόγου «Φίλοι του Βυθού» που ιδρύθηκε από Χανιώτες φίλους της θάλασσας και του θαλάσσιου περιβάλλοντος το 1994 και έως σήμερα έχει επιτελέσει και επιτελεί σημαντικό έργο.

«Σκοπός του συλλόγου μας είναι η ανάπτυξη οικολογικής συνείδησης για τον σεβασμό και την προστασία του υγρού περιβάλλοντος, αλλά και η ανάδειξη της φυσικής ομορφιάς του τόπου μας», λένε τα μέλη του συλλόγου, ο οποίος ξεκίνησε τη δράση του κάνοντας συμβολικούς καθαρισμούς σε όλα τα λιμάνια της Κρήτης ενώ συμμετέχει -εφόσον του ζητηθεί- σε αποστολές για ανεύρεση αγνοουμένων, αλλά και σε αποστολές παροχής ειδών πρώτης ανάγκης σε κατοίκους αποκλεισμένων νησιών.

Με πρωτοβουλία του συλλόγου ξεκίνησε «η μεγάλη εκστρατεία ενημέρωσης για την καταστροφή που προκαλεί ο δυναμίτης στις θάλασσες, εμπλουτίζοντας τις θάλασσες των περιοχών που επισκεφθήκαμε με γόνο σε μια προσπάθεια τόνωσης του θαλασσινού οικοσυστήματος που είχε επιβαρυνθεί από την αλόγιστη χρήση της δυναμίτιδας».

Επίσης ο σύλλογος φωτογράφισε και κατήγγειλε «τη ρύπανση και την οικολογική καταστροφή που προκαλείται στις ακτές αλλά και στο βυθό ανατολικά των Χανίων από τις βολές του πεδίου βολής Κρήτης».

«Με πρωτοβουλία του συλλόγου μας -σημειώνουν- και με τη συμπαράσταση του Δήμου Σούδας και τη βοήθεια του Πολεμικού Ναυτικού ξεκίνησε η εξερεύνηση για ναυάγια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στο λιμάνι της Σούδας, δίνοντας στη δημοσιότητα μοναδικές εικόνες από βυθισμένα πλοία της εποχής εκείνης.

Στη συνέχεια αξιοποιήσαμε πληροφορίες και εντοπίσαμε, έπειτα από πολλές προσπάθειες, ένα πολεμικό γερμανικό αεροπλάνο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου τύπου Messerschmitt που δυστυχώς παραμένει αναξιοποίητο παρά τις προσπάθειες που έχουμε κάνει προς πάσα κατεύθυνση.

Θα πρέπει επίσης να αναφέρουμε τη συμμετοχή του συλλόγου στην εξερεύνηση του μοναδικού υποθαλάσσιου σπηλαίου των ελεφάντων που έφερε στο φως συγκλονιστικά παλαιολιθικά ευρήματα».

Πρόεδρος του συλλόγου είναι ο Χάρης Καραβαράκης, ο οποίος εντάχθηκε στον σύλλογο δυο χρόνια μετά την ίδρυσή του. Ηταν για εκείνον μια σημαδιακή χρονιά. Δύο γεγονότα τον συγκλόνισαν. Το πρώτο ήταν όταν, ψαροντουφεκάς τότε, αντίκρισε στο βυθό πολλά ψάρια νεκρά από δυναμίτη. Το δεύτερο όταν είδε «δύο χελιδονόψαρα να ερωτοτροπούν αδιαφορώντας για την παρουσία του εχθρού που ήμουν εγώ». Αυτήν την ομορφιά δεν τη σκοτώνεις!

«Αυτά τα γεγονότα -μας λέει- ήταν καθοριστικά. Το πιο συγκλονιστικό ήταν αυτό με τον δυναμίτη. Αποφάσισα να αγωνιστώ ενάντια σ' αυτή την τακτική. Εντάχθηκα στον σύλλογο και αρχίσαμε εκστρατεία ενημέρωσης του κόσμου για την καταστροφή που προκαλεί ο δυναμίτης στη θάλασσα».

Τι τον ενοχλεί σήμερα; «Αγανακτώ να βλέπω τους ίδιους ανθρώπους που ψηφίζουν τους νόμους, και είναι υποχρεωμένοι να τους τηρούν, να τους καταπατούν. Αγανακτώ να βλέπω να καταστρέφεται ο τόπος μου και η αδιαφορία να κυριαρχεί. Αγανακτώ να βλέπω τους δολοφόνους να συνεχίζουν να "βομβαρδίζουν" τις θάλασσές μας και οι Αρχές να νομίζουν πως είναι καλοκαιρινά μπουρίνια. Αγανακτώ όταν βλέπω λύματα να επιπλέουν στις θάλασσες και οι άσχετοι αρμόδιοι -αναρμόδιοι να τα χαρακτηρίζουν πλαγκτόν. Αγανακτώ, αγανακτώ, αγανακτώ... Ομως, υπάρχει ελπίδα. Είναι τα νέα παιδιά που έρχονται στο σύλλογο. Υπάρχει ελπίδα για τη σωτηρία των θαλασσών. Ο ευαισθητοποιημένος κόσμος θα υποχρεώσει τους αρμόδιους να λάβουν μέτρα. Γιατί νόμοι υπάρχουν αλλά δεν εφαρμόζονται».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Περιβάλλον & οικολογία
Ακτιβισμός και ΜΚΟ
Φάκελος
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Ιδιωτικοποίησαν τους πεζόδρομους
Σε κλοιό τραπεζοκαθισμάτων
Φάκελος: Εθελοντισμός και Περιβάλλον
Πράσινοι σωματοφύλακες
Επιστολή στην «Ε»
Περίεργη επιστολή για τη βόμβα στον Χρυσοχοΐδη
Δίκη για τη δολοφονία Γρηγορόπουλου
Παραδοχή Κορκονέα για τη χρήση όπλου
Δικαιοσύνη
Πράσινο φως για τα «4» νέα Εφετεία
«Μην αχρηστεύετε την προφυλάκιση»
Εκπαίδευση
Βάσεις: σε πορεία πτωτική
«Προσοχή στις διαφημίσεις των πρώην κολεγίων»
Τα κριτήρια για τις μετεγγραφές
Παναγία Σουμελά
88 χρόνια μετά
Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ
Βιβλία που μιλάνε
Επανεξέταση δασικών χαρτών
Εχεις αντιρρήσεις; Δασόσημο
Συμπόσιο για τον εθελοντισμό
Εθελοντισμός: υπόθεση Δημοκρατίας
Γιατροί Χωρίς Σύνορα
Περιέθαλψαν 173.000 Αϊτινούς, 11.000 επεμβάσεις
Άλλες ειδήσεις
Από Δευτέρα στις τράπεζες για τους ημιυπαίθριους
Ευρωκοινοβούλιο: Χωρίς σήμανση τα μεταλλαγμένα!
34 εκατ. ευρώ η «μαύρη τρύπα»
Ερευνα για τις συνθήκες θανάτου
Για δανεικά - τόκους σκότωσε την 70χρονη
Μέσα μεταφοράς σε άλλη εποχή...
Σε αργία για οικονομική ζημιά στο δήμο
Μείωση τουριστών σε Κρήτη, Κέρκυρα, Ζάκυνθο, αύξηση σε Κω, Ρόδο