Έντυπη Έκδοση

Το διαζύγιο

Διαβάζω τους πολιτικούς συντάκτες. Εκείνους με τους οποίους διαφωνώ, κι ακόμα πιο πολύ εκείνους με τους οποίους συμφωνώ. Εξαιρέσεις υπάρχουν φυσικά, μιλάμε όμως για τον κανόνα.

 Καμία αναφορά σε έργα τέχνης, μέσα στα κείμενά τους, έστω για δείγμα. Ούτε ένας στίχος από ποίημα ή τραγούδι δεν τους έρχεται στο νου γράφοντας, ούτε ένας τίτλος ή θέμα ζωγραφικού πίνακα, μυθιστορήματος, θεατρικού έργου ή ταινίας. Κανένας περισσότερο ή λιγότερο γνωστός ήρωας δεν τους φαίνεται σχετικός με όσα διαδραματίζονται στο πολιτικό μας σκηνικό. Τίποτα το καλλιτεχνικό δεν θεωρούν άξιο να χρησιμοποιηθεί μεταφορικά ή να παραλληλιστεί με την πραγματικότητα. Και η κοινή λογική λέει ότι, εάν σχετίζεσαι με έργα τέχνης, αργά ή γρήγορα θα ξεπεταχτούν μπροστά σου θέλοντας και μη, θα μπερδευτούν από μόνα τους στα πόδια σου.

Κάποιοι απ' αυτούς που ανήκουν στις εξαιρέσεις, ανασύρουν κάποτε παραδείγματα από διαβάσματα των φοιτητικών τους χρόνων, τα οποία εξ αποστάσεως μυρίζουν κλεισούρα και μπαγιατίλα. Ωστόσο, είναι τέτοια η ένδεια εκείνων που αποτελούν τον κανόνα, ώστε ακόμα κι αυτοί μοιάζουν με όαση πνευματικής καλλιέργειας. Αλλοι πάλι, από τους εξαιρετέους πάντα, αποτολμούν κάποτε να φέρουν παραδείγματα από σύγχρονα έργα, που πέφτουν σχεδόν αναπόφευκτα στην αντίληψή τους, αφού τυχαίνει να μονοπωλούν την επικαιρότητα. Και τότε, οι επιλογές τους δείχνουν τέτοιο κακό γούστο και τόση έλλειψη επάρκειας, ώστε το θέμα καταντάει ανατριχιαστικό. Για να μη γίνομαι, όμως, εντελώς άδικος. Δεν μπορεί παρά να υπάρχουν και όσοι έχουν μεν καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα, το αποκρύπτουν δε και το αποσιωπούν, συμμορφωνόμενοι, από κεκτημένη ταχύτητα ή κομφορμισμό, με τον κανόνα.

Δεν είναι τυχαίο ότι στις προεκλογικές τηλεοπτικές αναμετρήσεις των πολιτικών αρχηγών, οι δημοσιογράφοι δεν ρωτούν ποτέ τίποτα σχετικό με τον πολιτισμό. Στις δε συνεντεύξεις τους, οι πολιτικοί αποφεύγουν επίσης, όπως ο διάβολος το λιβάνι, τις αναφορές σε πνευματικά έργα. Παρόμοια θέματα υποτίθεται ότι δεν ενδιαφέρουν το εκλογικό σώμα, που στην πλειονότητά του κολυμπάει στην αδιαφορία και στην απάθεια. Ετσι, όμως, στόχος των πολιτικών φαίνεται να είναι, εάν όχι η ενίσχυση, η βολική διατήρηση τουλάχιστον, αυτής ακριβώς της αδιαφορίας και της απάθειας. Αντιστοίχως, ελάχιστους απασχολεί σοβαρά το κωμικοτραγικό γεγονός ότι όχι μόνο ο τωρινός πρωθυπουργός, αλλά κι ένα σωρό άλλοι πολιτικοί μιλούν συχνά τα ελληνικά χειρότερα κι από απορριφθέντες στο μάθημα της έκθεσης της τρίτης γυμνασίου.

Το μείζον ερώτημα εδώ είναι: κατά πόσο η απουσία καλλιέργειας και πνευματικότητας από τον λόγο και τη σκέψη, τόσο των πολιτικών όσο και των ανάλογων συντακτών, ευθύνονται καίρια για την οικονομική κρίση που μαστίζει τον τόπο; Εν ολίγοις, μήπως το διαζύγιο ανάμεσα στην πολιτική και στις τέχνες κρύβει κάτι πολύ πιο βαθύ και ουσιαστικό; Μήπως η ανάδειξη του χρήματος σε υπέρτατη αξία συνδέεται άμεσα με την υποχώρηση, εάν όχι την εξαφάνιση, των καλλιτεχνικών και κατ' επέκταση πνευματικών ενδιαφερόντων ολόκληρης της κοινωνίας; Και μήπως η αναζωπύρωση αυτού του ενδιαφέροντος συνιστά τη λύση στο πρόβλημα, τη διέξοδο στο αδιέξοδο;

Ξέρω, ασφαλώς, ότι δεν είναι ζήτημα απόφασης ή αλλαγής γραμμής πλεύσης, ότι μια κοινωνία και η ελίτ της, δημοσιογραφική ή άλλη, δεν αποκτούν το άλφα ή το βήτα ενδιαφέρον μ' ένα απλό σκούντημα. Οπως επίσης ξέρω ότι για κάθε καβγά και για κάθε διαζύγιο δεν φταίει ποτέ μόνο ένας, χρειάζονται πάντα δύο, άρα και η καλλιτεχνική και πνευματική ελίτ ευθύνονται εξίσου γι' αυτό το μεταφορικό διαζύγιο (κάτι που ίσως είναι θέμα μιας άλλη επιφυλλίδας). Κατά βάθος, και όχι για να δώσω άφεση αμαρτιών, πιστεύω ότι δεν ευθύνεται κανείς, τα πράγματα οδηγήθηκαν εκεί σχεδόν από μόνα τους, η Ιστορία εξελίχτηκε τα τελευταία χρόνια κατ' αυτόν τον τρόπο. Το ζήτημα είναι πώς θα εξελιχτεί από δω και πέρα. Αραγε, θα εξακολουθήσει να ισχύει το εν λόγω διαζύγιο ή θα επέλθει η συμφιλίωση, η επανένωση του ζεύγους για το οποίο εξαρχής μιλάω;

Ο ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ είναι πεζογράφος.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Καπναπαγόρευση
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Ντέιβιντ Φίντσερ
«Μ' αρέσουν οι ήρωες που αμαρτάνουν»
Μουσική
Διασκεδάζουν και το διασκεδάζουν
Κινηματογράφος
Πανόραμα εξπρές
Ο ανήσυχος «Αμερικανός»
Η Μαρλέν, η Γκρέτα κι εγώ
Συνέντευξη: Γιάννης Οικονομίδης
«Μικροαστός; Αυτή κι αν είναι τιμωρία»
Θέατρο
Κατάχρηση εξουσίας
Πρώτος ρόλος στο «τρίτο φύλο»
Το βιβλίο πάει θέατρο
Εκθεση
Ηρωες από το παρελθόν
Συνέντευξη: Μουρατχάν Μουνγκάν
«Το δικό σας τσαντόρ είναι το λάιφσταϊλ»
Βιβλιοθήκες
Βιβλιοθήκες: πολλές αράχνες, λίγο φως
Δεν χωράνε, δεν χωράνε
Συνέντευξη: Μάρω Δούκα
«Πατριωτικός δωσιλογισμός υπάρχει και σήμερα»
Βιβλίο
Αυτός ο άψογος, άψυχος ήχος
Το ψέμα, η αλήθεια του