Έντυπη Έκδοση
Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 2010
ΜΙΣΟΣ ΑΙΩΝΑΣ ΣΤΟ ΣΑΝΙΔΙ
Το ανθρώπινο πρόσωπο των Εξαρχείων
Ο Τάκης Βουτέρης κλείνει πενήντα χρόνια στη σκηνή. Βασικοί σταθμοί στην πολυετή διαδρομή του το Θέατρο Τέχνης, το Θέατρο του ΡΙΚ στην Κύπρο, το Θέατρο του Πειραιά και τα τελευταία είκοσι χρόνια το Θέατρο Εξαρχείων, μόνιμη στέγη του.
Εναν στρατηγό υποδύεται ο Τάκης Βουτέρης στον μονόλογο του Γιώργου Μανιώτη «Η έξοδος» - Στις «Δύσκολες νύχτες του κυρίου Θωμά», του Ιάκωβου Καμπανέλλη, ο Τάκης Βουτέρης έχει σαν στήριγμα μια γλώσσα, «βάλσαμο ψυχής»
Αυτόν το μισό αιώνα στο σανίδι γιορτάζει, παρουσιάζοντας δύο ελληνικά έργα-μονολόγους: «Οι δύσκολες νύχτες του κυρίου Θωμά» του Ιάκωβου Καμπανέλλη και «Η έξοδος» του Γιώργου Μανιώτη, με ενιαίο τίτλο «Νύχτες εξόδου». Σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής ο ίδιος (η πρεμιέρα θα δοθεί την Παρασκευή στο Θέατρο Εξαρχείων).
- Τι κοινό έχουν οι αυτοί οι δύο μονόλογοι;
«Διακρίνονται για τη βαθιά πίστη τους στην περιπέτεια του ανθρώπου, τον βαθύ ουμανισμό τους. Οι δύο ήρωες, ο Στρατηγός του Μανιώτη και ο κύριος Θωμάς του Καμπανέλλη, τολμούν μια εκ βαθέων εξομολόγηση της προσωπικής τους πορείας και εντέλει καταλήγουν σε μια κατάφαση της ίδιας της ζωής. Δύο πρόσωπα εντελώς διαφορετικά, με τα οποία όμως ο θεατής ταυτίζεται. Πρόσωπα της δικής μας ζωής, του δικού μας περιβάλλοντος. Μιλάνε μια γλώσσα άμεση, χυμώδη, με αρώματα και γεύσεις, που μας τυλίγει, μας αγκαλιάζει ζεστά όπως η γιαγιά μας. Βάλσαμο ψυχής, η γλώσσα του Καμπανέλλη και του Μανιώτη. Τους συνδέει επίσης η έλλειψη σοβαροφάνειας και το χιούμορ. Βιτριολικό και ανατρεπτικό στον Μανιώτη, συγκινητικό και αθώο στον Καμπανέλλη. Η σκληρότητα του Μανιώτη και η γλυκύτατη αφήγηση του Καμπανέλλη είναι ένα μήνυμα αισιοδοξίας και ανακούφισης για τον θεατή».
- Το ελληνικό έργο σφράγισε τη διαδρομή του Θεάτρου του Πειραιά. Τι κρατάτε περισσότερο από κείνη την περίοδο; Γιατί ο Πειραιάς δεν φτούρησε σαν θεατρική πιάτσα;
«Από το 1981 έως το 1989, που ασχοληθήκαμε αποκλειστικά με το νεοελληνικό έργο στον Πειραιά, ήταν για όλους εμάς που ζήσαμε αυτή την περιπέτεια μια από τις πιο δημιουργικές μας περιόδους. Ηταν η νεότητά μας που μας χάριζε αισιοδοξία για το μέλλον του θεάτρου και της χώρας μας. Είχαμε ένα αίσθημα ότι επιτελούσαμε ένα έργο σημαντικό και για το θέατρο και για την πατρίδα μας. Πιστεύω ακόμη και τώρα ότι δεν είχαμε άδικο. Ο Πειραιάς βέβαια αδιαφορούσε, όπως έκανε πάντα, είτε με τον Ροντήρη είτε με τον Κατράκη είτε με τον Χορν... Οι θεατές μας ήταν κυρίως Αθηναίοι. Οσο όμως δυσκόλευε η μετακίνηση από Αθήνα, λόγω της κίνησης που χρόνο με τον χρόνο χειροτέρευε, άρχισαν να μειώνονται. Αυτός ήταν κι ο λόγος που μετακομίσαμε στην Αθήνα, χωρίς όμως να εγκαταλείψουμε το νεοελληνικό έργο».
- Στη μόνιμη πλέον στέγη σας (καλλιτεχνικά και οικογενειακά) στα Εξάρχεια δίνετε έμφαση στο σύγχρονο ξένο ρεπερτόριο.
«Πάντα μας ενδιέφερε το παγκόσμιο θέατρο. Στον Πειραιά, άλλωστε, κάναμε την αρχή με Λατινοαμερικανούς συγγραφείς. Κυρίως μας κεντρίζει ό,τι καινούργιο και ουσιαστικό γίνεται στο σύγχρονο θέατρο. Μας πλουτίζουν οι ξένες φωνές, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για σημαντικούς συγγραφείς, που η θεματολογία τους έχει παγκόσμιο ενδιαφέρον κι αφορούν άμεσα και τους Ελληνες. Οπως είναι όχι μόνον ο Αρθουρ Μίλερ, αλλά κι ο Ουόλας Σον, ο Φρέιν, ο Σέπαρντ. Σ' αυτούς βρίσκουμε κοινό βηματισμό, κοινή ανάσα. Κι είναι μεγάλο σχολείο για μας. Βεβαίως μας ενδιαφέρουν πάντα έργα που δεν έχουν ξανανεβεί στην Ελλάδα είτε Ελλήνων είτε ξένων συγγραφέων. Και το κοινό του Θεάτρου Εξαρχείων το περιμένει, κι έρχεται με τη σιγουριά ότι θα δει πολύ καλά έργα».
- Η... ανήσυχη αυτή γειτονιά πόσο επηρεάζει τη δουλειά και τη ζωή σας ; Ερχονται Εξαρχειώτες στο θέατρο ;
«Ερχονται πολλοί κάτοικοι των Εξαρχείων στο θέατρό μας. Αλλωστε τα Εξάρχεια είναι γνωστά από παλιά ως γειτονιά ανθρώπων με πνευματικά ενδιαφέροντα. Είναι επίσης γνωστά ως γειτονιά ανθρώπων της τέχνης και της διανόησης. Τα Εξάρχεια είναι περιοχή της Αθήνας ζωντανή, με πνευματικότητα, πολιτική συνείδηση. Καμιά σχέση με την εικόνα που δίνουν τα ΜΜΕ και ιδίως η τηλεόραση. Οταν, όμως, αναστατώνεται η Αθήνα ολόκληρη από ακραίες καταστάσεις, φυσικό είναι να επηρεάζονται και τα Εξάρχεια. Ποτέ όμως τίποτα δεν έχει ξεκινήσει από εδώ, κι αν γίνεται κάτι, είναι "εισαγόμενο"!
Είμαστε ευτυχείς που ζούμε και εργαζόμαστε σε μια γειτονιά με ανθρώπινο πρόσωπο, με 7 θέατρα, κινηματογράφους, γκαλερί, εκδοτικούς οίκους, βιβλιοπωλεία, εναλλακτικούς πολυχώρους, όπου κάθε μέρα γίνονται εκδηλώσεις λογοτεχνικές, πολιτικές, φιλοσοφικές. Μια γειτονιά, που οι άνθρωποι γνωριζόμαστε μεταξύ μας και όχι μόνο λέμε 20 καλημέρες όταν βγούμε από την πόρτα μας, αλλά κάνουμε πράγματα από κοινού, όπως το πάρκο της Ναυαρίνου, που το φτιάξαμε μόνοι μας οι κάτοικοι στο πρώην πάρκινγκ».
- Με την Αννίτα Δεκαβάλλα είστε σύντροφοι στη σκηνή και στη ζωή από το '81. Ποια τα «μυστικά» του δεσίματος σας;
«Η Αννίτα Δεκαβάλλα μπόλιασε τη ζωή μου και τη δουλειά μου στο θέατρο με νέο πνεύμα, με νεανικό ενθουσιασμό. Επίσης έρχεται σε επαφή με το ξένο θέατρο και μεταφράζει με τη γνωστή επίδοση στη μετάφραση. Από την άλλη, κουβαλάμε όπως όλοι οι άνθρωποι και τις όχι καλές στιγμές, φυσικό δεν είναι; Αλλά για να κρατάμε τόσα χρόνια, κάτι φαίνεται θα μας δένει. Ποιος να ξέρει!».
- Κάνοντας έναν μίνι απολογισμό, ποια τα υπέρ και τα κατά;
«Θυμάμαι μόνο ό,τι καλό μού συνέβη αυτά τα χρόνια, τίποτα αρνητικό. Αλλωστε είμαι άνθρωπος με μεγάλη δόση αισιοδοξίας. Ετσι, γνώρισα και ζήσαμε μαζί με σημαντικούς ανθρώπους. Αγαπημένους ανθρώπους. Εμαθα πολλά από αυτούς. Πορευτήκαμε μαζί. Μόνον οι απώλειες με θλίβουν. Και είναι πολλές. Η μνήμη τους, όμως, με δυναμώνει. Ολα αυτά τα χρόνια αισθάνομαι ότι πέρασα μια ζωή όμορφη. Δημιουργική. Ερωτική».
- Το βάρος του χρόνου σάς τρομάζει;
«Ολον τον κόσμο νομίζω. Αλλά νιώθω ακόμα δυνάμεις να με κρατούν γερά στα χέρια τους. Κυρίως δυνάμεις συναισθηματικές. Ισως κάποιες στιγμές να έχω ανάγκη της ησυχίας. Αλλά για πολύ λίγο. Είναι πολλά που μου εμποδίζουν οποιαδήποτε επιθυμία για αυτήν την ησυχία. Είναι η Αίγινα, είναι η Αννίτα, είναι τα παιδιά μας. Αλλωστε, βλέπουμε!». *
Info: Σκηνικά Μαγιώ Τρικεριώτη, μουσική Πλάτων Ανδριτσάκης, φωτισμοί Αλέκος Αναστασίου.
