Έντυπη Έκδοση

Χάρισε στον Παμούκ την «Ιστανμπούλ» του

Οταν ο αρμενικής καταγωγής Τούρκος φωτογράφος Αρά Γκιουλέρ πήρε μια μηχανή και άρχιζε να φωτογραφίζει τους δρόμους και τους ανθρώπους της Κωνσταντινούπολης, ήταν μόλις δεκαεννέα ετών.

Ο συμπατριώτης του συγγραφέας Ορχάν Παμούκ ήταν ακόμη αγέννητος, αφού ηλικιακά τούς χωρίζουν είκοσι τέσσερα χρόνια. Ομως, σ' αυτές τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες τού «ματιού της Πόλης», όπως έχουν χαρακτηρίσει τον Γκιουλέρ, ο συγγραφέας ξαναβρήκε την παιδική και εφηβική του μνήμη. Η γνωριμία του Γκιουλέρ με τον Παμούκ κρατάει από το 2003, όταν ο δεύτερος έκανε έρευνες στο ατελιέ του πρώτου για τη συγγραφή του πιο προσωπικού του βιβλίου, της «Ιστανμπούλ» -φόρος τιμής στον γενέθλιο τόπο- που τον έφερε ακόμα πιο κοντά στο Νόμπελ Λογοτεχνίας, το 2006.

Η έρευνα του Παμούκ έγινε σ' ένα αρχείο οκτακοσίων χιλιάδων φωτογραφιών, που στεγαζόταν σ' ένα τριώροφο, μεγάλο οικογενειακό σπίτι στο κέντρο του Πέραν, στο Γαλατάσαραϊ. Ο παγκοσμίου φήμης φωτογράφος το είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του, Αρμένιο φαρμακοποιό, κι αφού για πολλά χρόνια το χρησιμοποίησε ως ατελιέ, το είχε μετατρέψει σε μουσείο.

Τώρα, ο 82χρονος φωτογράφος και ο 58χρονος συγγραφέας συναντιούνται στο λεύκωμα «Στην Πόλη», που κυκλοφόρησε και στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Ολκός», σε μετάφραση από τα τουρκικά του Θάνου Ζαράγκαλη(ευρώ 40). Η κυκλοφορία του συμπίπτει με τις εκδηλώσεις «Κωνσταντινούπολη, Πολιτιστική Πρωτεύουσα τής Ευρώπης, 2010». Το βιβλίο έχει ήδη τυπωθεί σε Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία και Μεγάλη Βρετανία. Φωτογραφίες του Αρά Γκιουλέρ θα παρουσιαστούν στη μεγάλη έκθεση που ετοιμάζει το Μουσείο Μπενάκη στην οδό Πειραιώς, από 11 Μαΐου ώς το τέλος Ιουλίου.

Ο Αρά Γκιουλέρ, ανθρωποκεντρικός φωτογράφος, ο οποίος θυμίζει τους δικούς μας Σπύρο Μελετζή και Βούλα Παπαϊωάννου, εργάζεται ως φωτογραφικός ρεπόρτερ από το 1958. Τρία χρόνια μετά, γνωρίστηκε με τον πολύ Ανρί Καρτιέ - Μπρεσόν, ο οποίος τον βοήθησε να συνεργαστεί με το πρακτορείο «Μάγκνουμ». Δεν είναι αποκλειστικά φωτογράφος της Πόλης, αφού μπροστά στον φακό του έχουν στηθεί και προσωπικότητες, όπως οι Ουίνστον Τσόρτσιλ, Ιντιρα Γκάντι, Αλφρεντ Χίτσκοκ, Σαλβαντόρ Νταλί, Πάμπλο Πικάσο.

«Οι φωτογραφίες του Αρά Γκιουλέρ», τις αξιολογεί ο Ορχάν Παμούκ, «είναι εξαιρετικά ποιητικά τεκμήρια που δείχνουν ότι οι άνθρωποι και το τοπίο, η δύναμη του παρελθόντος και το απρόοπτο της καθημερινότητας είναι κομμάτια του ίδιου ασπρόμαυρου ιστού και της ίδιας πολύπλοκης ενότητας».

Και δεν μπορεί να ξεχάσει την εμπειρία του, όταν ερευνούσε το φωτογραφικό αρχείο του Γκιουλέρ: «Αυτή η κινητικότητα, αυτός ο πλούτος που αισθάνθηκα όταν εργαζόμουν στο αρχείο του Αρά Γκιουλέρ, αυτή η ατμόσφαιρα που μου φαινόταν τόσο κοντινή, λες και ήταν ένα κομμάτι του εαυτού μου, και κάποτε τόσο αλλόκοτη, αυτή η πολύ ξεχωριστή υφή, όλες αυτές οι εικόνες που συνδυάζουν τη δυναμικότητα της πόλης με τη μελαγχολία της, είναι και δικές μου αναμνήσεις». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Φωτογραφία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Φωτογραφία
Χάρισε στον Παμούκ την «Ιστανμπούλ» του
Σήμερα η κηδεία
Με «Αντιγόνη» αποχαιρετάμε τον Κώστα Αξελό
Αρχαιολογία
Τεράστιο αρχαιολογικό πάρκο για τη Νικόπολη
Μουσική
Φωτιά από τη Σιβηρία
Φιλότιμο, πλην όχι αριστουργηματικό, εγχείρημα
Τα 75χρονα του Θόδωρου Αντωνίου
Συνέντευξη: Νίκος Καραθάνος
Στα όρια λάμπει η ζωή
Αφιέρωμα στην Ταινιοθήκη
Ταινίες για Ρόρρη, Ξενάκη, Λόρκα
Νέες ταινίες
Στους παγωμένους δρόμους ενός ζοφερού μέλλοντος
Τηλεόραση
Στις εκλογές θυμούνται και τα μικρά κόμματα
Πέθανε ο κάπτεν του Discovery
Καιρός φέρνει τα... πρόστιμα