Έντυπη Έκδοση

Πλειονότητα και μειοψηφία

ΧΧΧΙΙΙ

Το μυρωμένο χιόνι του καφεόδεντρου

σκούριασε για τρεις μέρες

Ο ξανθός ήλιος της βερυκοκιάς

κράτησε ακόμα πιο λίγο

Το μελισσόφυλλο σαπίζει

σε μια νύχτα βροχερή

Κι εγώ η φαντασμένη τινάζοντας τα στήθη μου

στο φεγγάρι

στον ήλιο

θα πιστέψω ότι είναι αθάνατη η ομορφιά μου;

Αλίμονο γρήγορα θα ξανανθίσουν

το γλυκάνισο, το σαφράνι και η πιπεριά

κι οι κλώνοι του σκελετού μου

θ' απομείνουν γυμνοί

Από τα Μαλαισιακά Τραγούδια του Ιβάν Γκολ (1891-1950) σε μετάφραση του Ε. Χ. Γονατά.

********************

Ω Μούσα, άφησέ μας να ζήσουμε ακόμη έναν, δυο αιώνες

Γάιος Βαλέριος Κάτουλλος, Ρωμαίος λυρικός ποιητής (84-54 π.Χ.)

Μ' αυτή την παρακλητική φιλόδοξη φράση τελειώνει στη Σιωπή των βιβλίων το κείμενο που ανήκει στο μερίδιο του Τζωρτζ Στάινερ. Η παράκληση φαντάζομαι ότι αφορά την υστεροφημία, και πρόκειται όντως για φιλοδοξία, πιθανότατα τη μεγαλύτερη. Αν της γλιτώσεις και δεν σε φάει όπως η τίγρης ή ο καρχαρίας ή οι κοριοί στο ποίημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ Επιτάφιος για τον Μ. Μ., οι κοριοί της άδικης, δυστυχώς και άκαρπης, αυταρέσκειας. Η Μούσα δεν καταλαβαίνει από καημό· κι ας σφάζονται στην ποδιά της παλικάρια.

Ο ποδηλάτης είχε υποσχεθεί ότι θα επανέλθει σ' αυτό το πυκνό ολιγοσέλιδο βιβλίο που δεν εξαντλείται με μία ανάγνωση και ο κορμός του αμιλλάται σε ενδιαφέρον το επίμετρο του Μισέλ Κρεπύ.

Αντιγραφή

Υπάρχει απίστευτη πληθώρα νέων τίτλων -εκατόν είκοσι μία χιλιάδες πέρυσι στο Ηνωμένο Βασίλειο-, κάτι που αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη απειλή για τα βιβλία και για την επιβίωση ποιοτικών βιβλιοπωλείων που να διαθέτουν αρκετό χώρο ώστε να αποθηκεύουν τα έργα και να μπορούν να ανταποκριθούν στα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες όλων, ακόμη και της μειονότητας.

Για το ίδιο πρόβλημα μου παραπονέθηκε προ καιρού ιδιοκτήτης ομοιοπαθητικού φαρμακείου. Για την έλλειψη αποθηκευτικού χώρου, δεδομένης της πληθώρας πλέον των νέων σκευασμάτων και της ακρίβειας των πρώτων υλών.

`Apropos, η κυρία Σοφία Διονυσοπούλου, που υπογράφει την αξιοπρεπέστατη μετάφραση, χρησιμοποιεί όταν μιλάει για μειονότητα σωστά επιτέλους τη λέξη «μειονότητα» αντί της επικρατούσης «μειοψηφίας». Δεν ξέρω πόσοι ομότεχνοί της την ακολουθούν αλλά ο δημοσιογραφικός χώρος, συλλήβδην, τα λεγόμενα ΜΜΕ, εννοεί να έχει οπωσδήποτε «ψήφο», οπότε πλειονότητα και μειονότητα αναγκαστικά υποχώρησαν μπροστά στην πλειοψηφία και τη μειοψηφία. Και πώς αλλιώς θα γινόταν;

και λίγο ακόμη από άλλο σημείο,

Η ταπείνωση της σάρκας και η πειθαρχία του στοχασμού λίγο χώρο άφηναν στην πολυτέλεια της ανάγνωσης

Η Σιωπή των βιβλίων αναφέρεται στα πρωτοχριστιανικά χρόνια αλλά ο ποδηλάτης δεν βλέπει λόγο να μην το γενικεύσει. Ολοι οι όροι ισχύουν και σήμερα.

Πολυτέλεια η ανάγνωση. Και γιατί όχι; Ας θεωρήσουμε μια φορά ότι υπάρχει και η πολυτέλεια του διαβάζειν αντί της πολυτέλειας του συγγράφειν, αφού κι αυτή απαιτεί άπλα χρόνου και ήσυχη μοναξιά, πράγματα δηλαδή που αν δεν έχουν εκλείψει, εκλείπουν με γεωμετρική πρόοδο. Το παιδί, που άλλοτε κατέφευγε στο δωμάτιό του με προσδοκία να συνεχίσει το ανάγνωσμα που είχε διακόψει από τον περισπασμό και τις ανόητες οχλήσεις των μεγάλων ή που υποχρεωνόταν να αποσυρθεί στο δωμάτιό του κατόπιν της πατρικής κυρίως εντολής «πήγαινε στο δωμάτιό σου» λόγω προχωρημένης ώρας, τώρα καταφεύγει εκεί για το Internet και μόνο, ο δε πατήρ που φτάνει στο σπίτι εξουθενωμένος ή απαυδισμένος (δικαίως ή αδίκως, δεν έχει σημασία) δεν διαθέτει καμία ψυχική τουλάχιστον δύναμη για εντολές και συνήθως αντί για κουβέντες προτιμά την τηλεοπτική απόλαυση, όπου προεξάρχει το ποδόσφαιρο και διακυβεύεται η τιμή τής εκάστοτε ομάδας ή πατρίδας, ανάλογα με τη χρονιά, και η κατάκτηση του κυπέλλου φέρ' ειπείν, που διεκδικείται με σταυροφορικές ιαχές, λίγο θέλει να ταυτιστεί με την απόσπαση του Αγιου Δισκοπότηρου από το Ισλάμ.

Και το δείπνο, έτσι και χάσει η φίλη ομάδα, κινδυνεύει, όντως, να είναι το τελευταίο.

Η Σιωπή των βιβλίων τα λέει ασφαλώς δοκιμιακότερα και ψυχραιμότερα από τον πιθανότατα προκατειλημμένο ποδηλάτη ο οποίος έχει φτάσει στο σημείο να επιβραβεύει διά γενναίου φιλοδωρήματος τον ταξιτζή οσάκις ο τελευταίος διατηρεί την ένταση της αθλητικής ραδιοφωνικής αναμετάδοσης σε υποφερτό ύψος.

Ο μικρός αναγνώστης στον πρώτο τόμο τού Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο και οι συνθήκες μέσα στις οποίες διάβαζε, σκεφτόταν και εκλέπτυνε τις αισθήσεις του έχουν ανεπιστρεπτί χαθεί. Η μητέρα δεν κάθεται πλάι στο κρεβάτι του γιου της παίρνοντας στο χέρι το βιβλίο με το κοκκινωπό εξώφυλλο και τον ακατανόητο τίτλο που διεγείρουν στο παιδί συγκίνηση και περιέργεια, ανησυχία και μελαγχολία· ούτε το παιδί θεωρεί το βιβλίο πρόσωπο που ο λόγος της ύπαρξής του είναι αυτό το ίδιο.

Σπίτι και περιρρέων εσωτερικός, υπαίθριος και ημιυπαίθριος χώρος (καφενεία, καφετέριες, ταβέρνες, μέχρι και μπαρ, μεταφορικά μέσα, πλατείες ακόμη και ζωντανά θεάματα) έχουν αλωθεί εν Ελλάδι από την τηλεόραση, τις διαφημίσεις και το άθλημα που, με την εξαίρεση των ολυμπιακών ή των βαλκανικών αγώνων, ταυτίζεται με το ποδόσφαιρο ή το μπάσκετ, όπου το φτωχόπαιδο από το Κερατσίνι φέρ' ειπείν, μπορεί άνετα να διακριθεί, χωρίς να παρέμβει η ταξική διάκριση. Το φτωχοκόριτσο έχει άλλες διεξόδους, ασφαλώς, που δεν είναι πρέπον να αναφερθούν τώρα.

Επομένως: Ραντεβού ακυρώνονται, η κυκλοφορία στους δρόμους κοπάζει, η φύση ησυχάζει, τα ρολόγια κρατούν την ανάσα τους, οι σκύλοι δεν γαβγίζουν, η κάβα και το μίνι μάρκετ της γειτονιάς κάνουν χρυσές δουλειές και είναι η μοναδική σου ευκαιρία να πάρεις λάθος προς όφελός σου ρέστα.

ΥΓ.: Αργά αλλά σταθερά η τηλεοπτική οθόνη και το video αλώνουν και τη θεατρική σκηνή - δεν ξέρω πόσο έχει γίνει αντιληπτό. Δεν φτάνει πια αυτό που βλέπεις ζωντανό εμπρός σου, με γυμνό ή διοπτροφόρο μάτι. Σου το ξαναδείχνουν βιντεοσκοπημένο στην οθόνη ή και τις οθόνες, μεγεθυμένο ή παραλλαγμένο ή προχρονο-μεταχρονολογημένο. Οφείλω να πω ότι δεν είναι όλα ανεπιτυχή, και, εν πάση περιπτώσει, τα πράγματα εξελίσσονται και η τεχνολογία φυγείν αδύνατον.Μέλλουσα

Γερνάω

με πλεξούδες

καλομαθημένη

στα χάδια σου

πάντα

καλοχτενισμένη

ξεφεύγει

ένα κλωνάρι

και το σηκώνεις

θέλεις να βλέπεις

το πρόσωπό μου

Τυχερή είμαι

σ' έχω

στα γηρατειά μου

θα περάσω

μαζί σου

στα γλυκά μέρη

Ανέκδοτο ποίημα για τον έρωτα, της Αλεξάνδρας Πλαστήρα· κι άλλο ένα, παράδοξα φιλικό προς το προηγούμενο, της Ανατολικογερμανίδας Μπάρμπαρας Καίλερ, αποσπασμένο από το βιβλίο η Πηνελόπη περιμένει τι περιμένει, εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 2009. Η μετάφραση του βιβλίου -εκλογή από το έργο της Καίλερ-, της Ντάντης Σιδέρη-Speck.

γράφω

γράφω σαν να είχες υπάρξει

σαν να μην πλάγιαζες πλάι μου

σαν να μην ήμουν γυμνή

σαν να έχουν όλα τελειώσει

σαν ν' άρχιζε κάτι

σαν να 'ταν ζήτημα ζωής

και όχι θανάτου.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Στη στήλη
Πεντάλ
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Διηγήματα ωριμότητας
16 χρόνων έγκυος από τον πατέρα της
Φωτοσκιάσεις για έθνη
Μαύρο βαθύ, σχεδόν γκρίζο συννεφιάς
Κατάθεση ψυχής
Το περί Σολωμού ογκώδες έργο
Βιβλίο
ΕΠΙΜΕΤΡΟ στην «Επινόηση της πραγματικότητας» του Β. Ραπτόπουλου*
Συνέντευξη
Αιμίλιος Καλιακάτσος
Συνέντευξη: Φώτης Θαλασσινός
Ταξίδι σε τόπους απροσδιόριστους και ζοφερούς
Περιοδικά
Λογοτεχνικά περιοδικά: Θερμοκήπια υπό εξαφάνιση;
Από τις 4:00 στις 6:00
Εργασία, ανεργία και τραγούδι πάνε μαζί
Συνεργάστηκε με τους πάντες...
Άλλες ειδήσεις
Ενδεκάτη η Κραταιή
Να καταστρώνεις χωρίς καπέλο
Το τελευταίο θρόισμα του «γερο-Χαρτ»