Έντυπη Έκδοση

«Ή θα πας με τους χαράκτες ή με τους κινηματογραφιστές»

Χαράκτης κατά κύριο λόγο, ζωγράφος, αλλά και γλύπτης ο Μιχάλης Αρφαράς είναι ένας βιρτουόζος των εικαστικών τεχνικών. Σε ένα έργο του μπορούν να συνυπάρχουν σχέδιο, ζωγραφική, κολάζ, καθώς και διάφορες χαρακτικές τεχνικές - ξυλογραφία, χαλκογραφία, λιθογραφία και μεταξοτυπία. Εκείνο που δεν γνωρίζαμε είναι ότι δημιουργεί κοντά 30 χρόνια τώρα ταινίες animation.

Χαρακτηριστικό καρέ από ταινία κινουμένων σχεδίων του Μιχάλη Αρφαρά Χαρακτηριστικό καρέ από ταινία κινουμένων σχεδίων του Μιχάλη Αρφαρά Το 5ο Διεθνές Φεστιβάλ «Animfest», που ξεκινά απόψε (έως τις 14/3) στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, τον τιμά παρουσιάζοντας εφτά αντιπροσωπευτικές ταινίες του από το 1986 έως και το 2006. Το Σάββατο θα δώσει masterclass (3 μ.μ. στην Ταινιοθήκη, Ιερά Οδός 48).

Κι όμως. Ο επικεφαλής (από το 2006) καθηγητής του Β' Εργαστηρίου Χαρακτικής της ΑΣΚΤ, δημιουργός ταινιών κινουμένων σχεδίων, ήθελε εξ αρχής να γίνει. Τότε που μικρό παιδί είδε ένα καλοκαιρινό βράδυ στο Ξυλόκαστρο μια ταινία της Ντίσνεϊ. Ρώτησε πώς μπορεί να το μάθει και ανακάλυψε ότι πρέπει πρώτα να σπουδάσει ζωγραφική. «Ετσι μπήκα στην ΑΣΚΤ με απώτερο σκοπό να κάνω animation», θυμάται.

Εξαιτίας της χούντας αναγκάστηκε να φύγει το 1973 («μου κόψανε την αναβολή») στη Γερμανία. Γράφτηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών του Ντίσελντορφ «για να πάω στον Γιόζεφ Μπόις. Δεν μου άρεσε, όμως, και ζήτησα να πάω σε μια σχολή για κινούμενο σχέδιο. Ολοκλήρωσα τις σπουδές μου και το μεταπτυχιακό μου στην Ανωτάτη Σχολή Εικαστικών Τεχνών του Braunschweig και ειδικεύτηκα στη Σχολή Κινηματογράφου του Βερολίνου στο κινούμενο σχέδιο».

Είχε όμως ήδη αγαπήσει και τη χαρακτική, της οποίας γνωρίζει όλες τις τεχνικές. Στην αρχή της καριέρας του παρουσίασε «αυτό το σύμπλεγμα τεχνών και τεχνικών». Τα πρώτα του animation βασίζονται στα χαρακτικά του. «Η πρώτη μεγάλη μου δουλειά έγινε το διάστημα 1979-82. Ηταν μια σειρά από 25 χαρακτικά μικτών τεχνικών και μεγάλων μεγεθών, από τα οποία προήλθε ένα ημίωρο φιλμ ανιμέισον. Κανένας δεν δέχθηκε να την παρουσιάσει στην Αθήνα ή στη Γερμανία. Μου είπαν χαρακτηριστικά: "'Η θα πας με τους χαράκτες ή θα πας με τους κινηματογραφιστές"».

Διάλεξε τους εικαστικούς χωρίς ποτέ να εγκαταλείψει τις ταινίες. «Εχω συμμετάσχει σχεδόν σε όλα τα μεγάλα φεστιβάλ πειραματικού κινηματογράφου και κινουμένων σχεδίων. Η ΕΡΤ έχει δείξει αρκετές από τις ταινίες μου. Συνήθως όμως παρουσιάζονται από το γαλλογερμανικό κανάλι ARTE», εξηγεί. Επί 25 χρόνια δίδασκε στο Ινστιτούτο Εικαστικών Τεχνών και Επιστήμης της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Hildesheim.

Οσο κι αν ακούγεται ασυνήθιστο ένας χαράκτης να γυρίζει ταινίες animation, για τον 56χρονο δημιουργό το ένα συμπληρώνει το άλλο. «Το φιλμ, γιατί δουλεύω ακόμη με φιλμ, έχει χαρακτική αντίληψη. Μπορείς να επέμβεις πάνω του, να το ζωγραφίσεις, να το χαράξεις, να το κόψεις. Κάθε φιλμ μου είναι μια μίξη διαφορετικών τεχνικών. Συνήθως έχουν πολλή κίνηση, χρώματα και ήχους. Θυμίζουν τους τοίχους της Αθήνας με τα γκράφιτι. Σημαντικό ρόλο παίζει η μουσική. Συνεργάζομαι στενά με το Κέντρο Σύγχρονης Ηλεκτρονικής Μουσικής. Στη συνέχεια το φιλμ μετατρέπεται σε ψηφιακό φορμά high definition. Και πάλι επεμβαίνω, κάνω μοντάζ μέχρι να ολοκληρωθεί».

Μεγάλη επιρροή πάνω του άσκησε το θέατρο σκιών, ο Καραγκιόζης, αλλά και η βυζαντινή ζωγραφική. «Ολος ο κόσμος μιλάει για την τρίτη διάσταση. Εμένα δεν με ενδιαφέρει καθόλου. Η νεότερη παράδοσή μας δεν έχει τρίτη διάσταση. Μεγάλωσα στην ελληνική επαρχία... σε δύο διαστάσεις, όπου το επίπεδο έπαιζε πάντα πολύ μεγάλο ρόλο. Ισως αυτό με ώθησε στην έντυπη τέχνη. Ισως γι' αυτό έλκομαι από τους μουντζουρωμένους τοίχους και τα γκράφιτι».

Η χαρακτική έχει μπει στο περιθώριο. Γιατί;

«Η αλήθεια είναι ότι είναι πολύ επίμονη και δύσκολη τέχνη. Ομως τι έχετε στο μυαλό σας όταν αναφέρεστε στη χαρακτική; Μιλώντας για χαρακτική ξεκινάμε βέβαια πάντα από την ξυλογραφία, τη χαλκογραφία, τη λιθογραφία. Αλλά από κει και πέρα μπαίνουν πιο σύγχρονες τεχνικές, όπως η μεταξοτυπία ή οι ηλεκτρονικές εκτυπώσεις. Σήμερα η χαρακτική ως έντυπη τέχνη ζει μια αναγέννηση. Ολο και περισσότεροι νέοι επιστρέφουν στις καλλιτεχνικές εκτυπωτικές τεχνικές. Η χαρακτική εξ αρχής δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η αγωνία του ανθρώπου να δημιουργήσει εικόνες σε μεγάλο αριθμό αντιτύπων. Από την ξυλογραφία του Ντίρερ μέχρι τις Offset εκτυπώσεις της ποπ αρτ, αυτός ήταν ο στόχος. Σήμερα με την πληροφορική αυτή η προσπάθεια βρίσκεται στο απόγειό της. Η έντυπη τέχνη έχει πολύ μέλλον. Παραείδαμε βίντεο. Η χειρωναξία αρχίζει και πάλι να έχει μεγάλη πέραση σε καλλιτέχνες και αγορά. Και όχι μόνον η χαρακτική, αλλά και η ζωγραφική και η γλυπτική». *

«Η χαρακτική ως έντυπη τέχνη ζει σήμερα την αναγέννησή της», υποστηρίζει ο Μιχάλης Αρφαράς, επικεφαλής του Β' Εργαστηρίου Χαρακτικής της ΑΣΚΤ. Πίσω, διακρίνεται το έργο του «Η χαρακτική ως έντυπη τέχνη ζει σήμερα την αναγέννησή της», υποστηρίζει ο Μιχάλης Αρφαράς, επικεφαλής του Β' Εργαστηρίου Χαρακτικής της ΑΣΚΤ. Πίσω, διακρίνεται το έργο του

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Κινηματογράφος
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογία
Ασημένιος παναθηναϊκός αμφορέας, μοναδικός στον κόσμο
Συνέντευξη: Γκίντον Κρέμερ
Ο εικονοκλάστης βιολιστής από τη Λετονία
Αρχαίο δράμα
Σύγχρονες προσεγγίσεις στο αρχαίο δράμα
Θέατρο
Αντρικές σκιές στο «Αδειο δωμάτιο»
Συνέντευξη: Μιχάλης Αρφαράς
«Ή θα πας με τους χαράκτες ή με τους κινηματογραφιστές»
Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
Χρονιά Τσίρκα και Καββαδία
Κριτική κινηματογράφου
Μια άλλη εικόνα του πολέμου του Ιράκ
Άλλες ειδήσεις
Μια επιστολή από την έφορο Αρχαιοτήτων Σπάρτης