Έντυπη Έκδοση

Μητέρα-δαίμονας

Μια μάνα που σκορπά γύρω της τον τρόμο κι ένας γιος που εγκαταλείπει την οικογένειά του για να καταλήξει κάποια στιγμή παρανάλωμα του πυρός. Σταυρούλα Σκαλίδη «Κρέας από σταφύλι»

Γράφοντας για το πρώτο βιβλίο της Σταυρούλας Σκαλίδη, που κυκλοφόρησε προ διετίας με τίτλο «Προδοσία και εγκατάλειψη» (εκδόσεις «Πόλις»), σημείωνα πως η συγγραφέας επιχειρούσε ενδεχομένως μια συνειδητή στροφή στο μελόδραμα, σκιαγραφώντας έναν ήρωα βυθισμένο στην αθεράπευτη αυτολύπηση, με έναν κοινωνικό περίγυρο σημαδεμένο από την παρακμή, την ιδιοτέλεια και την αναλγησία.

Διαβάζοντας τώρα το δεύτερο πεζό της Σκαλίδη, που τιτλοφορείται «Κρέας από σταφύλι» και φέρει τον χαρακτηριστικό υπότιτλο «Μια ιστορία ωμοφαγίας» (και πάλι από τις εκδόσεις «Πόλις»), τείνω να βεβαιωθώ για την επιλογή του μελοδράματος, το οποίο μοιάζει να εικονογραφεί έναν κόσμο με λίγες, ανυπόστατες, αξίες και πολλά, βαριά τονισμένα, αρνητικά αισθήματα.

Χρησιμοποιώντας άλλοτε τον εσωτερικό μονόλογο κι άλλοτε τον ελεύθερο πλάγιο λόγο (όπου οι αντιδράσεις του εγώ μόλις και κρύβονται πίσω από την αντικειμενικότητα του τρίτου ενικού προσώπου), η Σκαλίδη μοιράζει την αφήγησή της σε έξι πρωταγωνιστές, οι οποίοι παλεύουν συνεχώς με τη δυσφορία του οικογενειακού ρομάντσου. Στο κέντρο του ρομάντσου βρίσκεται η Μαγδαληνή ή Μαγδάλω, που εξοντώνει ψυχικά και ηθικά όσους την περιβάλλουν με την παράνοια και τον τυραννικό της χαρακτήρα.

Γύρω της φυτοζωούν ο γιος της Θεόφιλος, που θα εγκαταλείψει τη γυναίκα και τα παιδιά του για να γλιτώσει από τη μητρική σκιά (θα γίνει άστεγος και θα καταλήξει κάποια στιγμή παρανάλωμα του πυρός), η μικρή Μαριάννα, την οποία θα συναντήσει στους δρόμους της περιπλάνησής του ο Θεόφιλος, και ο κομψευόμενος Φάνης, που θα καταφέρει μετά από αλλεπάλληλες δοκιμασίες να αποβάλει την ωραιοπάθειά του και να αγαπήσει τρελά τη μία από τις δύο κόρες του Θεόφιλου, με την άλλη να πελαγοδρομεί μεταξύ φθοράς και χάους.

Ο κόσμος της Σκαλίδη είναι και πάλι ένας κόσμος απροκάλυπτης εξωτερικής σκληρότητας και διεσταλμένης εσωτερικής βίας, με κορυφαία συνιστώσα του τη σχεδόν δαιμονική μορφή της Μαγδάλως. Οι υπόλοιποι ήρωες, όμως, έχουν μετακινηθεί στο άλλο άκρο και πάσχουν μέχρι τελικής πτώσεως από τη σκληρότητα και τη βία, μολονότι για τις νεότερες γενιές διαφαίνεται κάποια (έστω και πολύ αχνή ή απόμακρη) προοπτική σωτηρίας.

Βέβαια, είτε από τη μια πλευρά του φάσματος είτε από την άλλη, οι γραμμές δεν παύουν να είναι περασμένες με χοντρή, αδιαφανή μπογιά, που εφαρμόζει αυστηρά τους κανόνες της μελοδραματικής έκφρασης, χωρίς, ευτυχώς, να εξαντλεί τα όριά της ή να επενδύει στην πιθανότητα του εμπορικού της αντικρίσματος. Απομένει το ερώτημα αν μια τέτοια έκφραση μπορεί να ανανεωθεί όντως και εκ των ένδον στις ημέρες μας, ανοίγοντας καινούριους δρόμους. Η Σκαλίδη μάλλον δεν έχει κατορθώσει να το αποδείξει ακόμη.

Από την Απω Ανατολή στο Καμερούν

Με τα βιβλία του για τις χώρες της Απω Ανατολής, όπου υπηρέτησε επί χρόνια ως διπλωμάτης, ο Γιώργος Βέης κατάφερε κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας να ανανεώσει εις βάθος την ταξιδιωτική ελληνική λογοτεχνία: από τη σωρευτική παράθεση πληροφοριών και το ιστορικό ή γεωγραφικό χρονικό, ο Βέης πέρασε στις ελλειπτικές εικόνες μιας φανερά ποιητικής γραφής, που αποκαλύπτει το ταξιδιωτικό τοπίο όχι ως συμπαγή και ολοκληρωμένη ολότητα, αλλά ως αιφνιδιαστικό ενσταντανέ, το οποίο αιχμαλωτίζει τον αναγνώστη με την ποιότητα και την ένταση των χρωμάτων του.

Με το καινούριο ταξιδιωτικό του βιβλίο, που τιτλοφορείται «Από το Τόκιο στο Χαρτούμ» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Κέδρος», ο Βέης μάς ξεναγείάλλη μία φορά στην Ιαπωνία, αναδεικνύοντας με στοχαστικό τρόπο τη θανατολαγνία του πολιτισμού της (εκπληκτικά τα κείμενα για τον Μισίμα, τα αυτοκτονικά φωτογραφικά μοντέλα και τους χικικομόρι -τους εκ πεποιθήσεως παραιτημένους της ζωής), για να μας μεταφέρει εν συνεχεία στην Αφρική, όπου και η οργιαστική φύση του Καμερούν ή τα υποβλητικά τοπία του Σουδάν, σχηματισμένα μεταξύ διαφόρων διακλαδώσεων του Νείλου.

Πολύ καλά είναι εδώ τα κομμάτια για την έννοια και την πρακτική της παρθενίας, όπως και για την αιματηρή αντίθεση μεταξύ μουσουλμάνων και χριστιανών ή ανιμιστών στο Σουδάν.

Νέες εκδόσεις

«Φλομπέρ. Ενα πνεύμα αντιλογίας»

ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΡΕΟΥΝ

Μετάφραση: Τζένη Κωνσταντίνου.

Εκδόσεις «Μεταίχμιο».

Ο Φλομπέρ βρισκόταν σε σύγκρουση με το περιβάλλον του, βγάζοντας το σπαθί του για να υπερασπιστεί την ακεραιότητα της τέχνης του: αυτή την κατεύθυνση χαράσσει στη βιογραφία του ο Φρέντερικ Μπράουν, φτιάχνοντας μια συναρπαστική αφήγηση.

«Τισομίνγκο μπλουζ»

ELMORE LEONARD

Μετάφραση: Αντώνης Καλοκύρης.

Εκδόσεις «Αγρα».

Ο πρωταθλητής καταδύσεων Ντένις Λέναχαν διασκεδάζει τους πελάτες στο Καζίνο Τισομίνγκο και βρίσκεται αυτόπτης μάρτυς σε μιαν εν ψυχρώ δολοφονία. Ο,τι θα ακολουθήσει αποτελεί ένα μείγμα καταιγιστικής δράσης και ξεκαρδιστικής κωμωδίας.

«Οι προφήτες»

KLAUS KOCH

Μετάφραση: Πολυξένη Αντωνοπούλου.

Εκδόσεις «Αρτος ζωής».

Σύμβολα και θεματικά μοτίβα του ιουδαϊκού προφητικού λόγου από έναν θεολόγο ο οποίος χρησιμοποιεί την επιστημονική ανάλυση με σοφό τρόπο: αποκωδικοποιώντας τις κειμενικές πηγές αλλά χωρίς να αποθαρρύνει τον μη ειδικό αναγνώστη.

«Στην Ινδία των θεών, των φτωχών, των χρωμάτων»

ΛΟΛΙΤΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

Εκδόσεις «Πατάκης».

Επτά οδοιπορικά σε μιαν αντιφατική χώρα, που από τη μια πλευρά αναπτύσσεται με ιλιγγιώδη ρυθμό ενώ από την άλλη παραμένει βυθισμένη στην φτώχεια. Η δόξα των αρχαίων πολιτισμών και η βασανιστική καθημερινότητα, απόμακρες θεότητες και αδήριτες οικονομικές ανάγκες.

«Ο "ελληνικός έρωτας" στην αρχαιότητα.

Με την προσθήκη αυθεντικών κειμένων και πολλών συμπληρωματικών στοιχείων από τον L.R. Poesy-Castries».

MORITZ-HERMANN-EDUARD MEIER

Μετάφραση: Γιολάνδα Δάλκα, Γεωργία Μαρκεσίνη.

Εκδόσεις «Περίπλους».

Ελληνικός έρωτας» ήταν η ροπή των αρχαίων Ελλήνων για τα αγόρια: μια εκλεπτυσμένη και περίπλοκη μορφή ομοφυλοφιλίας, την οποία ο συγγραφέας μελετά διά της προσφυγής στα αρχαία κείμενα, επιτρέποντάς τους να μιλήσουν χωρίς αναστολές και προκαταλήψεις.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Ντοκιμαντέρ
Με την κάμερα στους ωκεανούς
Μπαλέτο
Πινκ Φλόιντ με πουέντ
Συνέντευξη: Αρτούρο Σαντοβάλ
«Η τζαζ είναι ελευθερία»
Συνέντευξη: Ελευθερία Αρβανιτάκη
«Κάτι θα βγει και θα ,ναι ωραίο»
Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου
Η Γαλλία στο πανί
Μουσική
Οταν ο Γκαλιάνο συνάντησε τον Μπαχ
Θέατρο
Η ώρα της εκδίκησης
Το θέατρο ανθίζει
Κινηματογράφος
Περιμένοντας το θαύμα
Ψηφιακή τηλεόραση
Το μεγάλο στοίχημα της μικρής οθόνης
Συνέντευξη: Μάικλ Κέιν
«Πρώτα έγινα σταρ και μετά ηθοποιός»
Εικαστικά
Δύο γενιές πρωτοπορίας
Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων
Η Πινακοθήκη του δήμου μετακομίζει
Λογοτεχνία
Υπάρχει και το διήγημα
Βιβλίο
Ερωτες και συνωμοσίες
Ποιοι γράφουν την Ιστορία;
Συνέντευξη: Μιχάλης Δέλτα
Σάουντρακ εμπειριών
Άλλες ειδήσεις
Ζητούνται παιδικές ταινίες