Έντυπη Έκδοση

Αγώνες για ανεξαρτησία

Μια όχι ιδιαίτερα γνωστή σελίδα από τον αγώνα των Αλγερινών για ανεξαρτησία στην ταινία «Πέρα από το νόμο» του Ρασίντ Μπουσαρέμπ και το δράμα ανήλικων παιδιών να επιβιώσουν σε μια κουρδική, καταπιεσμένη από το τουρκικό καθεστώς, περιοχή της Τουρκίας στην ταινία «Τα παιδιά ενός άλλου θεού» του Μιράζ Μπεζάρ αλλα και στα υπό τα ισραηλινά στρατεύματα κατεχόμενα εδάφη των Παλαιστινίων στην ταινία «Μιράλ» του Τζούλιαν Σνέιμπελ, είναι τα θέματα των τριών καλύτερων ταινιών της βδομάδας. Στο πρόγραμμα ακόμη: «Παγιδευμένη ψυχή» ταινία τρόμου του Τζέιμς Γουάν και «Φιλίες και έρωτες» του Λουκ Γκρίνφιλντ.

Ο αγώνας των Αλγερινών για ανεξαρτησία είναι το θέμα της επικής ταινίας του Ρασίντ Μπουσαρέμπ «Πέρα από το νόμο» Ο αγώνας των Αλγερινών για ανεξαρτησία είναι το θέμα της επικής ταινίας του Ρασίντ Μπουσαρέμπ «Πέρα από το νόμο»

Πέρα από το νόμο

Hors-la-loi. Γαλλία/Αλγερία, 2010. Σκηνοθεσία: Ρασίντ Μπουσαρέμπ. Σενάριο: Μπουσαρέμπ, Ολιβιέ Λορέλ. Ηθοποιοί: Τζαμέλ Ντεμπούζ, Ρόζντι Ζεμ, Σάμι Μπουαζίλα, Μπερνάρ Μπλανκάν. 138'

****1/2

Το επικό στοιχείο δένεται αρμονικά με τα στοιχεία της περιπέτειας δράσης, μέσα από την ιστορία τριών Αλγερινών αδερφών που μάχονται στο Παρίσι για την απελευθέρωση της χώρας τους από τη γαλλική αποικιοκρατία.

Με τον αγώνα των Αλγερινών για ανεξαρτησία, τόσο στην ίδια την Αλγερία όσο και στη Γαλλία, καταπιάνεται στην ταινία του «Πέρα από το νόμο» (υποψήφια για το ξενόγλωσσο Οσκαρ), ο αλγερινής καταγωγής Γάλλος σκηνοθέτης Ρασίντ Μπουσαρέμπ («Μέρες δόξας», «Ο ποταμός του Λονδίνου»). Ταινία επίμαχη, εξαιτίας της αναφοράς της στη σφαγή των Αλγερινών στην πόλη Σετίφ, τον Μάιο του 1945, και που η προβολή της στις Κάνες προκάλεσε αντιδράσεις από ακροδεξιές ομάδες.

Η σφαγή είναι δοσμένη ρεαλιστικά, με την αστυνομία και τον γαλλικό στρατό όχι μόνο να πυροβολούν το πλήθος, που διαδηλώνει ειρηνικά για την ανεξαρτησία της χώρας του, αλλά και να μοιράζουν όπλα στους Γάλλους πολίτες για να σκοτώνουν τους ντόπιους, σε σκηνές που θυμίζουν εκείνες στην Ιρλανδία, στην ταινία «Ματωμένη Κυριακή» του Πίτερ Γκρίνγκρας. Η ιστορία του απελευθερωτικού αγώνα δίνεται μέσα από τρεις αδελφούς, που, από μικρή ηλικία, διωγμένοι από τα εδάφη τους από τους Γάλλους εποίκους, φτάνουν στη Γαλλία. Ο Σάιντ (Τζαμέλ Ντεμπούζ) αρχικά κάνει τον νταβατζή, ενώ στη συνέχεια μπλέκεται σε νυχτερινά κέντρα πριν ασχοληθεί με το μποξ. Ο Μεσαούντ (Ρόζντι Ζεμ) κατατάσσεται στον γαλλικό στρατό και πολεμά στην Ινδοκίνα, και με την επιστροφή του στο Παρίσι, αρχίζει να χρησιμοποιεί την τεχνική των Βιετκόνγκ όταν, μαζί με τον τρίτο αδερφό, τον Αμπντελκαντέρ (Σάμι Μπουαζίλα), αναλαμβάνει την οργάνωση Εθνικοαπελευθερωτικού Μετώπου (FLN).

Ο Μπουσαρέμπ ξεκινά την ταινία από εκεί που τέλειωναν οι «Μέρες δόξας» (αναφερόταν στη συμμετοχή των Αλγερινών στον γαλλικό στρατό στον πόλεμο εναντίον της ναζιστικής Γερμανίας), για να παραβάλει τον αγώνα των Αλγερινών μ' εκείνο των Γάλλων αντιστασιακών στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, με αναφορές μάλιστα στη «Στρατιά των σκιών» του Ζαν-Πιερ Μπελβίλ (ταινία που θαυμάζει).

Η ταινία συνδυάζει την επική πλευρά του αγώνα με την προσωπική ιστορία των τριών αδερφών, μ' ένα στιλ εμπνευσμένο από το αμερικανικό θρίλερ, ξεκινώντας από τον «Νονό» του Κόπολα (σε σκηνές όπως εκείνη με το παγιδευμένο αυτοκίνητο) και φτάνοντας ώς το «Heat» του Μάικλ Μαν (η σκηνή της συνάντησης των δύο αντιπάλων). Σκηνές όπου συχνά κυριαρχεί η ωμότητα στην παρουσίαση των αγριοτήτων του γαλλικού στρατού και της αστυνομίας (η σφαγή της Σετίφ, η διάλυση ενός γάμου από τη γαλλική αστυνομία σε παραγκούπολη της Ναντέρ), όσο και στις συγκρούσεις ανάμεσα στους μαχητές του Εθνικοαπελευθερωτικού Μετώπου (FLN) με άλλες αντιστασιακές ομάδες Αλγερινών (ΜΝΑ). Οι ηθοποιοί, που ερμηνεύουν τα τρία αδέρφια, δίνουν τη δύναμη και την ανθρωπιά που απαιτούν οι ρόλοι τους. Η ταινία συμπληρώνει την εικόνα του απελευθερωτικού αγώνα των Αλγερινών πλάι στη «Μάχη της Αλγερίας» του Τζιλο Ποντεκόρβο.

Τα παιδιά ενός άλλου θεού

Min Dit/The Children of Diyarbakir. Τουρκία/Γερμανία, 2009. Σκηνοθεσία-σενάριο: Μιράζ Μπεζάρ. Ηθοποιοί: Σενάι Οράκ, Μουχάμεντ Αλ, Χακάν Καρσάκ. 102'

***

Μετά τη δολοφονία των γονιών τους από παρακρατική ομάδα, δύο μικρά παιδιά Κούρδων αγωνίζονται να επιβιώσουν στους δρόμους του Ντιγιαρμπακίρ, σε μια δοσμένη με ρεαλισμό και συγκίνηση ταινία.

Την τραγωδία της 10χρονης Γκιουλιστάν και του μικρότερου αδερφού της Φιράτ, που είναι αναγκασμένα να ζουν στους δρόμους μιας μικρής πόλης της νοτιοανατολικής επαρχίας του Ντιγιαρμπακίρ, αφηγείται ο παραγωγός/ηθοποιός/σεναριογράφος Μιράζ Μπεζάρ στην πρώτη του ταινία (βραβείο σκηνοθεσίας στο φεστιβάλ της Πόλης, 2010). Η ταινία, για ακόμη μία φορά, επιβεβαιώνει την αναβίωση και την τόλμη στην επιλογή των θεμάτων του νέου τούρκικου σινεμά.

Στην Τουρκία στα τέλη της δεκαετίας του '90, η 10χρονη Γκιουλιστάν και ο μικρότερος αδερφός της Φιράτ (πολύ ωραίες ερμηνείες από τους Σενάι Οράκ και Μουχάμεντ Αλ) γίνονται μάρτυρες της άγριας δολοφονίας της μητέρας τους και του δημοσιογράφου πατέρα τους από ομάδα παραστρατιωτικών. Μετά την «εξαφάνιση» της θείας τους και τον θάνατο, από πείνα και κρύο, του νεογέννητου αδερφού τους, τα δύο παιδιά αναγκάζονται να ζήσουν στους δρόμους όπου μπλέκονται σε διάφορες (συχνά παράνομες) δουλειές για να επιβιώσουν.

Ο Μπεζάρ σκιαγραφεί με λεπτομέρεια, ρεαλισμό και κοινωνική συνείδηση το δράμα των παιδιών, θύματα της καταπιεστικής απέναντι στους Κούρδους πολιτικής του τουρκικού καθεστώτος, ιδιαίτερα της προηγούμενης δεκαετίας. Η καταγραφή μιας βασανιστικής καθημερινής ζωής, το σπρώξιμο των ορφανών παιδιών στο περιθώριο και η εκμετάλλευσή τους από τους μεγάλους (οι «σωτήρες» τους ετοιμάζονται να τους στείλουν στην Κωνσταντινούπολη για να ζητιανεύουν αλλά και να βοηθούν τους μεγαλύτερούς τους σε κλοπές) φέρνουν στον νου τις ταινίες τόσο του ιταλικού νεορεαλισμού όσο και τις σύγχρονες βραζιλιάνικες ταινίες («Η πόλη του θεού» κ.ά.). Μπορεί να έχει κάποιες αδυναμίες, για πρώτη όμως ταινία αποδεικνύεται, στο σύνολό της, ένα δυνατό, συγκινητικό έργο.

Μιράλ

Miral. Γαλλία/Ισραήλ/Ιταλία/Ινδία, 2010. Σκηνοθεσία: Τζούλιαν Σνέιμπελ. Σενάριο: Ρούλα Τζεμπρέαλ. Ηθοποιοί: Φρίντα Πίντο, Χίαμ Αμπάς, Βανέσα Ρεντγκρέιβ, Γουίλεμ Νταφόε. 112'

***

Ο αγώνας μιας νεαρής ορφανής Παλαιστίνιας στα υπό ισραηλινή κατοχή παλαιστινιακά εδάφη, σε μια ταινία δοσμένη με τόλμη, συγκίνηση και ανθρωπιά.

Την οδύσσεια μιας νεαρής ορφανής Παλαιστίνιας, της Μιράλ, στα υπό ισραηλινή κατοχή παλαιστινιακά εδάφη, σε σενάριο γραμμένο (και βασισμένο στο βιβλίο της) από τη δημοσιογράφο Ρούλα Τζεμπρέαλ, αφηγείται στη νέα του ταινία ο εβραϊκής καταγωγής Αμερικανός σκηνοθέτης Τζούλιαν Σνέιμπελ («Πριν πέσει η νύχτα», «Το σκάφανδρο και η πεταλούδα»).

Μετά τον θάνατο της μητέρας της, η Μιράλ (όνομα που αναφέρεται σ' ένα κόκκινο λουλούδι, το οποίο φυτρώνει στην άκρη του δρόμου), ένα έξυπνο, αξιαγάπητο κοριτσάκι, μεγαλώνει στο σχολείο «Νταρ Αλ Τιφλ», που ίδρυσε το 1948, για τα ορφανά παιδιά των Παλαιστινίων η Χίντι Χουσεϊνί (Βανέσα Ρεντγκρέιβ), με στόχο να τους εμφυσήσει την αγάπη για εκπαίδευση. Ο Σνέιμπελ παρακολουθεί τη Μιράλ από μικρό παιδί, μέχρι και τη δεκαετία του '80, όταν η Χίντι βοηθά τη Μιράλ (πολύ καλή η Φρίντα Πίντο) να αποφυλακιστεί (έχει συλληφθεί και βασανιστεί από τους Ισραηλινούς για δήθεν τρομοκρατία) και τη στέλνει με υποτροφία στην Ιταλία.

Η ταινία αρχίζει με την ίδρυση του ισραηλινού κράτους, το 1948, και την έξοδο χιλιάδων Παλαιστινίων από τα εδάφη τους. Μας μεταφέρει αργότερα στον «πόλεμο των Εξι Ημερών» και την αρπαγή από το ισραηλινό κράτος και άλλων περιοχών από τους Παλαιστίνους, για να φτάσει ώς τη Συμφωνία Ειρήνης του Οσλο, το 1994, για τη δημιουργία ενός ξεχωριστού παλαιστινιακού κράτους, συμφωνία που δυστυχώς ακόμη δεν υλοποιήθηκε, με αποτέλεσμα η στρατιωτική κατοχή να συνεχίζεται -κάποια ελπίδα δημιουργήθηκε πρόσφατα, χάρη στη συμφωνία που έγινε ανάμεσα στη Χαμάς και τη Φατάχ.

Ο Σνέιμπελ έφτιαξε μια αρκετά τολμηρή, επίμαχη για ορισμένους, ταινία, η οποία δίνει με αντικειμενικότητα το δράμα των Παλαιστινίων, που έχασαν τη γη τους σε δύο πολέμους (στη δεκαετία του '40 και στη διάρκεια του «πολέμου των Εξι Ημερών») και που, έχοντας μετατραπεί σε πρόσφυγες στην ίδια τη γη τους, αγωνίζονται να εξασφαλίσουν ένα μικρό τμήμα της, για να φτιάξουν ανεξάρτητο κράτος.

Με το γνωστό, εικαστικά προσεγμένο στιλ του, παρουσιάζει με συμπάθεια και συγκίνηση το δράμα της νεαρής Μιράλ, που, αρνούμενη να δεχτεί την αδικία σε βάρος του λαού της, ταλαντεύεται ανάμεσα στον ένοπλο αγώνα ενάντια στο Ισραήλ και τη χρήση της μάθησης, όπως της δίδαξε η Χίντι, ως μέσο επίτευξης του στόχου της. Ταυτόχρονα, παρουσιάζει και τον παραλογισμό των τρομοκρατικών πράξεων μέσα από την ιστορία της φυλακισμένης τρομοκράτισσας, που προσπάθησε να βάλει βόμβα σε σινεμά (όπου προβαλλόταν η «Αποστροφή» του Πολάνσκι»), έμμεσο σχόλιο του σκηνοθέτη για τη σχιζοφρένεια, στην οποία έχει οδηγήσει η όλη πολιτική κατάσταση. *

Οι άλλες ταινίες

ΠΑΓΙΔΕΥΜΕΝΗ ΨΥΧΗ (Insidious). ΗΠΑ, 2011. Σκηνοθεσία: Τζέιμς Γουάν. Σενάριο: Λι Γουανέλ. Ηθοποιοί: Πάτρικ Γουίλσον, Ρόουζ Μπερν, Τάι Σίμπκινς. 103'

***Ενα αντρόγυνο και ο μικρός τους γιος μετακομίζουν σε καινούργιο σπίτι, όπου αρχίζουν να περιφέρονται φαντάσματα, αόρατα χέρια κινούν αντικείμενα και ανοιγοκλείνουν πόρτες, με υπόκρουση εξώκοσμη, α λα Χίτσκοκ, μουσική. Ανιση, αν και διασκεδαστική, ταινία, επιστροφή στην κλασική ταινία με φαντάσματα, που κάποια στιγμή παραμερίζει τον τρόμο για το γέλιο. Από το δίδυμο σκηνοθέτη-σεναριογράφου, που μας έδωσαν το πρώτο SAW.

ΦΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΕΡΩΤΕΣ (Something Borrowed). ΗΠΑ, 2011. Σκηνοθεσία: Λουκ Γκρίνφιλντ. Σενάριο: Τζένι Σνάιντερ, Εμιλι Γκίφιν. Ηθοποιοί: Κέιτ Χάντσον, Τζίνιφερ Γκούντγουιν, Κόλιν Εγκελσφιλντ. 103'

Ρομαντική κωμωδία, με την Κέιτ Χάντσον στον ρόλο της γυναίκας που ερωτεύεται τον αρραβωνιαστικό της καλύτερής της φίλης (Γκούντγουιν).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος
Κριτική κινηματογράφου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Θέατρο
Η Ελλάδα πρωταγωνίστρια
Τεχνόπολις Δήμου Αθηναίων
Γκάζι για νέους δημιουργούς
64ο Φεστιβάλ Κανών
Πρεμιέρα με Γούντι Αλεν, Μπερτολούτσι
34η Γιορτή Βιβλίου
34η Γιορτή Βιβλίου στο Ζάππειο με φόντο τη Λέρο και τους Λειψούς
Νέες ταινίες
Αγώνες για ανεξαρτησία
Εικαστικά
Γιάννης Μόραλης, ο ευπατρίδης
Μουσική
Μπάντμιντον, σαν αναψυκτήριο
ΜΜΕ
Βολές και προσβολές
ΠΟΣΠΕΡΤ: Να σταματήσει η κλοπή
Στον τελικό η ελληνική συμμετοχή