Έντυπη Έκδοση

ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ, ΕΝΑΜΙΣΗ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ, ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ

Γιάννης Μόραλης, ο ευπατρίδης

Στον Γιάννη Μόραλη, τον ευπατρίδη της ελληνικής ζωγραφικής που έφυγε από τη ζωή τον Δεκέμβρη του 2009 σε ηλικία 93 ετών, είναι αφιερωμένη η τιμητική έκθεση που εγκαινιάζεται την Πέμπτη στην Εθνική Πινακοθήκη της Αθήνας.

Αντιπροσωπευτικά έργα, ζωγραφικά, σχέδια και χαρακτικά από έξι δημιουργικές περιόδους της γόνιμης πορείας του (1930-1980) μπορούν να δουν οι επισκέπτες, ενάμιση χρόνο μετά το θάνατό του. Προέρχονται από τη γενναία δωρεά του καλλιτέχνη με 113 έργα προς την Εθνική Πινακοθήκη. Την έκανε το 1988, μετά το πέρας της πρώτης αναδρομικής παρουσίασης της δουλειάς του στο Ιδρυμα.

Η επιλογή των έργων που δώρισε δεν είναι τυχαία. Θέλησε να συστήσει τον εαυτό του με έργα που αποκαλύπτουν την εξέλιξη των προσωπικών του πειραματισμών με την παραστατικότητα. Στα τέλη της δεκαετίας του '80 άρχισε βέβαια να υιοθετεί, σχεδόν αποκλειστικά και για δύο πλέον δεκαετίες, έναν αφαιρετικό τρόπο γραφής. Να συνθέτει μια λιτότερη, εκφραστικά, εκδοχή της παραστατικότητας. Γι' αυτό και η έκθεση, την οποία επιμελήθηκε η Αννυ Μάλαμα, συμπληρώνεται με 15 μεταγενέστερα της δωρεάς του έργα από ιδιωτικές συλλογές, που αντιπροσωπεύουν την τελευταία, γεωμετρική, πιο αφαιρετική περίοδό του.

«Το παράδοξο με τον Μόραλη είναι ότι όσο γινόταν πιο μοντέρνος τόσο γινόταν πιο κλασικός, "πιο αρχαίος". Και ακόμη, όσο γινόταν πιο αφηρημένος τόσο γινόταν πιο αισθησιακός. Οι αντίπαλες καμπύλες των νεανικών σωμάτων συμπυκνώνουν πάντα στα ώριμα έργα του το ιδεόγραμμα του έρωτα. Με αυτό το παντοδύναμο ξόρκι, ο ζωγράφος αντιμετώπισε νικηφόρα το γήρας και το θάνατο», σημειώνει στον κατάλογο η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα.

Στην είσοδο του εκθεσιακού χώρου υποδέχεται τους επισκέπτες το ορειχάλκινο γλυπτό φυσικού μεγέθους, με το οποίο ο γλύπτης Γιάννης Παππάς είχε αποτυπώσει τον Γιάννη Μόραλη. Ανάμεσα στα έργα της έκθεσης αναγνωρίζονται επίσης: λάδια της δεκαετίας του '30, προσωπογραφίες, νεκρές φύσεις, τοπία, γυμνά, το εξαιρετικό έργο του 1943 «Ο ζωγράφος με τη γυναίκα του», στο οποίο απεικονίζονται σε ολόσωμα πορτρέτα ο Μόραλης σε ηλικία 27 ετών με την πρώτη του σύζυγο Μαρία Ρουσέν. Εκτίθεται ακόμη το πορτρέτο «Δυο Φίλες», όπου στο πρώτο επίπεδο, καθιστή, διακρίνεται η γλύπτρια Ναταλία Μελά και λίγο ψηλότερα η δεύτερη σύζυγος του Μόραλη Αγλαΐα Λυμπεράκη.

Ξεχωριστές είναι και οι επιτύμβιες συνθέσεις με αφομοιωμένες τις επιδράσεις του από τις αρχαίες επιτύμβιες στήλες, την ελληνική παράδοση και τις προτάσεις των μοντερνιστών. Το περίφημο θέμα της ελληνικότητας το αντιμετώπιζε, άλλωστε, με φυσικό τρόπο και δεν τον απασχολούσε ως πρόβλημα. «Νομίζω πως το πρόβλημα αφορά τους φιλέλληνες, όχι τους Ελληνες», έλεγε.

Στο ισόγειο της Πινακοθήκης παρουσιάζεται, ως δάνειο διαρκείας από το Regency Casino Mont Parnes, η μεγαλύτερη, ίσως, τοιχογραφία του ζωγράφου, η «Σύνθεση - 1961» με δύο γυναικείες μορφές σε ανάλαφρη κίνηση. Κοσμούσε την κεντρική αίθουσα φαγητού του συγκροτήματος. Πλαισιώνεται από προσχέδια του ζωγράφου και φωτογραφίες από τα εγκαίνια του «Μοντ Παρνές». Μετά την ανάπλαση του συγκροτήματος, το έργο θα επιστρέψει στο χώρο για τον οποίο δημιουργήθηκε.

*Διάρκεια έκθεσης έως 29 Αυγούστου. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Θέατρο
Η Ελλάδα πρωταγωνίστρια
Τεχνόπολις Δήμου Αθηναίων
Γκάζι για νέους δημιουργούς
64ο Φεστιβάλ Κανών
Πρεμιέρα με Γούντι Αλεν, Μπερτολούτσι
34η Γιορτή Βιβλίου
34η Γιορτή Βιβλίου στο Ζάππειο με φόντο τη Λέρο και τους Λειψούς
Νέες ταινίες
Αγώνες για ανεξαρτησία
Εικαστικά
Γιάννης Μόραλης, ο ευπατρίδης
Μουσική
Μπάντμιντον, σαν αναψυκτήριο
ΜΜΕ
Βολές και προσβολές
ΠΟΣΠΕΡΤ: Να σταματήσει η κλοπή
Στον τελικό η ελληνική συμμετοχή