Έντυπη Έκδοση

Ιστορίες από πειράματα ψυχολογίας που αποδείχθηκαν εγκληματικά

Οταν και η επιστήμη κάνει λάθη!

Υπήρξαν και περιπτώσεις όπου τα πειράματα, προσομοιάζοντας σε ταινίες θρίλερ, κατέστρεψαν ζωές και καριέρες

Ησυμβολή της Ψυχολογίας στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τους άλλους, στην αποκωδικοποίηση των μηχανισμών της ανθρώπινης φύσης και συμπεριφοράς είναι κάτι παραπάνω από σημαντική. Αλλά όσο και αν στη συντριπτική πλειονότητα τα πειράματα και οι μελέτες προσέφεραν πολύτιμες λύσεις και θεραπείες, υπήρξαν και περιπτώσεις όπου όχι μόνο δεν είχαν το επιθυμητό αποτέλεσμα, αλλά προσομοιάζοντας σε ταινίες θρίλερ, κατέστρεψαν ζωές και καριέρες.

Χαρακτηριστική περίπτωση των τελευταίων ήταν το πείραμα των «φυλακών» Stanford, το 1971, με αντικείμενο τους μηχανισμούς συμμόρφωσης στους κοινωνικούς κανόνες. Ο ψυχολόγος Philip Zimbardo δημιούργησε μια «ψεύτικη» φυλακή, χρησιμοποιώντας φοιτητές για τρόφιμους και φύλακες, χωρίς όμως να τους ενημερώσει εξ αρχής για το ρόλο του καθενός, συλλαμβάνοντας αιφνιδίως τους «κρατουμένους» έξω από τα σπίτια τους. Το αποτέλεσμα ήταν απλοί φοιτητές να μετατραπούν σε σαδιστές φρουρούς ή δειλούς τρόφιμους και να «χαθούν» μέσα στους επίκτητους ρόλους τους. Επειτα από μόλις έξι ημέρες το πείραμα τερματίστηκε. Ακόμη πιο ανησυχητική ήταν μελέτη του 1939, όπου 22 ορφανά παιδιά, δέκα με τραυλισμό, χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Για έξι μήνες στη μία ομάδα ένας λογοθεραπευτής επαινούσε τα παιδιά, αλλά στη δεύτερη τιμωρούνταν για το παραμικρό λάθος. Η ψυχολογική κατάσταση των τελευταίων παιδιών επιδεινώθηκε σοβαρά, ενώ στην πορεία ακόμη και παιδιά που δεν είχαν σχετικά προβλήματα εμφάνισαν προβλήματα ομιλίας. Το 1983, σε μια μελέτη γύρω από τη σχιζοφρένεια, ζητήθηκε από ασθενείς να σταματήσουν την αγωγή τους, οδηγώντας το 90% εξ αυτών σε σοβαρά επεισόδια και έναν στην αυτοκτονία, έξι χρόνια μετά.

Στο «Τρίτο Κύμα» του 1967, μια τάξη Γυμνασίου χρησιμοποιήθηκε για να διαπιστωθούν οι τρόποι που ο φασισμός τρυπώνει ακόμη και σε δημοκρατικές κοινωνίες. Η ομάδα των μαθητών που χαρακτηρίστηκε «ανώτερη», στο πλαίσιο του πειράματος, εμφάνισε αυξημένη προθυμία για μάθηση αλλά και για τον αποκλεισμό και τιμωρία των μαθητών που δεν ήταν μέλη της. Μάλιστα, η συμπεριφορά συνεχιζόταν και εκτός τάξης. Τέσσερις ημέρες μετά, το πείραμα τερματίστηκε, καθώς έβγαινε εκτός ελέγχου. Τη δεκαετία του '60 ηλεκτροσόκ και φάρμακα που προκαλούσαν έμετο χρησιμοποιούνταν για να «θεραπεύσουν» την ομοφυλοφιλία, η οποία θεωρούνταν ψυχική νόσος, συνδέοντάς την με αρνητικά συναισθήματα. Η ψυχολογική βλάβη στους «ασθενείς» ήταν σοβαρή, με έναν άνδρα να χάνει τη ζωή του. Η πιο ανατριχιαστική περίπτωση όμως ήταν αυτή του David Reimer, ο οποίος, όταν ήταν οκτώ μηνών, έχασε το πέος του από εγκαύματα λόγω λάθους στην περιτομή. Ο ψυχολόγος John Money, που κρυφά επεδίωκε να αποδείξει πως η έμφυλη ταυτότητα δεν είναι εγγενής, πρότεινε αλλαγή φύλου. Ο David έγινε Brenda, αλλάζοντας φύλο, αλλά σε όλη την παιδική του ηλικία συμπεριφερόταν σαν αγόρι και τελικά η οικογένεια διαλύθηκε. Στα 14 του έμαθε την αλήθεια και αποφάσισε να γίνει πάλι David. Αυτοκτόνησε στα 38 του.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Υγεία & Διατροφή
Σχετικά θέματα: Υγεία & Διατροφή
Μειωμένη σεξουαλική απόλαυση λόγω... περιτομής!
Πόσο σεξ είναι φυσιολογικό;
Το μέγεθος μετράει και στη διατροφή
Καρύδια εναντίον διαβήτη 2
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Καλλιτεχνικό ρεπορτάζ
Αισθάνομαι εξόριστη Ρωμιά
Μουσική
Καταλυτικός ροκ θόρυβος
ΚΘΒΕ
«Αισθάνομαι τη Σάρα Κέιν σαν αδελφή μου»
Οπερα
Ενας μαέστρος -μάνατζερ
Μυθιστορήματα
Αριστουργηματικός «Πότης»
Βιβλίο
Εγκλημα αλά ιταλικά
Νταβατζής φιλόσοφος
Το Μιλάνο τη νύχτα έχει τελείως νουάρ
Ο Ρενουάρ στον Ακράγαντα
Η κρίση φέρνει... χωρισμό
Μαφίες Σέρβων και Κοσοβάρων
Υγεία & Διατροφή
Οταν και η επιστήμη κάνει λάθη!
Μειωμένη σεξουαλική απόλαυση λόγω... περιτομής!
Πόσο σεξ είναι φυσιολογικό;
Το μέγεθος μετράει και στη διατροφή
Καρύδια εναντίον διαβήτη 2