Έντυπη Έκδοση

Ελλάδα

Φάκελος

  • Νέα τροπή στη συριακή κρίση μετά τις πρόσφατες ισραηλινές επιθέσεις

    Οι πρόσφατες ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις εναντίον συριακών στόχων σηματοδοτούν νέα τροπή στη συριακή κρίση και δικαιολογημένα δημιουργούν ανησυχία για ενδεχόμενη περιφερειακή ανάφλεξη, που θα μπορούσε να συμπαρασύρει όχι μόνο τις χώρες της περιοχής, αλλά, με την έννοια της αποστολής δυνάμεων, και κράτη της Δύσης.

    Μια τέτοιου είδους κλιμάκωση προϋποθέτει ωστόσο ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη είναι διατεθειμένα να εμπλακούν, κάτι που δεν διαφαίνεται στην παρούσα φάση.

    Παρά τις εκατέρωθεν απειλές, υπάρχουν συγκεκριμένα γεγονότα, αλλά και ρεαλιστικές συνθήκες, που υποδεικνύουν ότι ο κίνδυνος ευρύτερης σύγκρουσης είναι για την ώρα ελεγχόμενος. Το Ισραήλ έσπευσε εξαρχής να διαμηνύσει ότι δεν στρέφεται εναντίον του καθεστώτος Ασαντ, αλλά εναντίον της λιβανικής Χεζμπολάχ, που μάχεται στο πλευρό του. Ισραηλινές πηγές αναφέρουν ότι στόχος των επιθέσεων ήταν η καταστροφή ιρανικών πυραύλων με προορισμό τη σιιτική οργάνωση.

    Ειδικοί της Μέσης Ανατολής επισημαίνουν ότι ο μισός στρατιωτικός εξοπλισμός της Χεζμπολάχ βρίσκεται στη Συρία και η οργάνωση επιδιώκει, σε συνεννόηση με την Τεχεράνη, τη μεταφορά του οπλοστασίου της και μέρους του συριακού οπλοστασίου στον Λίβανο, με σοβαρές συνέπειες για Λίβανο και Ισραήλ. Αμεση προτεραιότητα για το Ισραήλ είναι ν' αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη, για να μη βρεθεί να πολεμά κάποια στιγμή μια πανίσχυρη Χεζμπολάχ, και όχι να εμπλακεί σε έναν εμφύλιο, με αβέβαιο αποτέλεσμα.

    Η Δαμασκός απειλεί μεν με αντίποινα το Ισραήλ, αλλά τα μεταθέτει στο μέλλον, δείχνοντας ουσιαστικά απροθυμία να συγκρουστεί αυτή τη στιγμή. Ακόμη και η ανακοίνωση του Λαϊκού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης-Γενική Διοίκηση ότι έχει πάρει το συριακό πράσινο φως για να χτυπήσει ισραηλινούς στόχους ερμηνεύεται μάλλον ως μια απόπειρα του καθεστώτος να δείξει ότι δεν μένει άπρακτο παρά ως πρόθεση πολέμου. Εχοντας αφιερώσει την ενέργεια και τους πόρους της στον διετή εμφύλιο, η Δαμασκός έχει κάθε λόγο να θέλει ν' αποφύγει τη σύγκρουση με το πολύ ισχυρότερο Ισραήλ. Αλλά και το Ιράν, απ' όπου θα μπορούσε να προέλθει η σπίθα γενικευμένου πολέμου, λαμβάνει προς το παρόν αποστάσεις, δηλώνοντας ότι οι Αραβες γείτονες της Δαμασκού -και όχι η Τεχεράνη- είναι εκείνοι που πρέπει να την υποστηρίξουν έναντι των ισραηλινών πληγμάτων.

    Με αυτά τα δεδομένα, θα χρειαζόταν μια σύμπτωση πολλών κακών χειρισμών για να εξελιχθεί η συριακή κρίση σε περιφερειακή σύγκρουση. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος διασποράς εξακολουθεί ν' αφορά τον Λίβανο. Εκτός εάν ενδεχόμενη συνέχεια των ισραηλινών επιθέσεων υποχρεώσει τη Συρία ν' απαντήσει.

    (Πηγές: AFP-Reuters-Ass. Press-www.guardian.co.uk-www.lemonde.fr)

  • ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ, ΝΑ ΕΞΑΓΕΙ ΙΡΑΚΙΝΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΤΗΣ

    Αλλάζουν οι ισορροπίες, η Ελλάδα ανασυντάσσεται

    Η κλιμάκωση της έντασης στο εσωτερικό της Συρίας, η απουσία προοπτικών διεξόδου από την παρούσα κρίση και ο κίνδυνος διάχυσης της εμφύλιας σύρραξης εκτός των συνόρων της χώρας οδηγούν το υπουργείο Εξωτερικών στην αναθεώρηση των προτεραιοτήτων της Ελλάδας, με γνώμονα την ασφάλεια της χώρας και τον επαναπροσδιορισμό της στόχευσής της όσον αφορά την πολιτική της στη Μέση Ανατολή.

    Σε ανακοίνωσή του επισημαίνεται ότι «η Ελλάδα έχει διακηρύξει, ως θέση αρχής, την ανάγκη άμεσης έναρξης πολιτικής διαδικασίας για την επίλυση του συριακού ζητήματος, ώστε να σταματήσει η αιματοχυσία και να διαμορφωθεί ένα νέο περιβάλλον στη χώρα, εντός του οποίου τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των μειονοτήτων -συμπεριλαμβανομένων ασφαλώς εκείνων της ορθόδοξης κοινότητας- θα πρέπει να είναι κατοχυρωμένα και σεβαστά».

    Σε κάθε περίπτωση, με την εξέλιξη αυτή οι ισχύουσες και γνωστές μέχρι σήμερα γεωπολιτικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου ανατρέπονται, με αποτέλεσμα να επιβάλλεται, όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές, η ανασύνταξη συμμαχιών.

    Και αυτό την ώρα που η Αθήνα είναι αφενός «ανοιχτή» όσον αφορά την οριοθέτηση της Αποκλειστικής της Οικονομικής Ζώνης, που προϋποθέτει καταρχάς την επίτευξη συμφωνίας με τις όμορες διά θαλάσσης χώρες (Κύπρος, Ισραήλ, Αίγυπτος), αφετέρου καλείται να αποτρέψει τις μεθοδεύσεις της Τουρκίας, η οποία επιδιώκει τον αποκλεισμό της από το ενεργειακό παιχνίδι που εκτυλίσσεται στην περιοχή.

    Η κατάσταση όμως μόνο περιπλέκεται ακόμη περισσότερο ύστερα από:

    * την «απώλεια» -από τη σκοπιά της Ρωσίας- της Συρίας, καθώς η πόλη Ταρτούς ήταν η μοναδική ναυτική βάση του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας στη Μεσόγειο. Η Μόσχα βρίσκεται προς αναζήτηση νέας βάσης ελλιμενισμού στη ζώνη της ανατολικής Μεσογείου·

    * τη διαβλεπόμενη πρόθεση της Βηρυτού να προχωρήσει -παρά τη σαφή προειδοποίηση του Ισραήλ- στην αξιοποίηση των υποθαλάσσιων αποθεμάτων υδρογονανθράκων που φιλοξενεί στα ανοικτά των ακτών της·

    * την ανακοίνωση του Ισραήλ πως σκοπεύει άμεσα να εκμεταλλευτεί -και μάλιστα στο πλαίσιο αυτό εκχώρησε προσφάτως τις απαιτούμενες άδειες στην αμερικανοϊσραηλινών συμφερόντων εταιρεία Genie Energy- τα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου που «κρύβει» το υπέδαφος στα Υψίπεδα του Γκολάν, στα εδάφη εκείνα που κατέλαβε κατά τον Πόλεμο των Εξι Ημερών το 1967 από τη Συρία.

    Το πολυσύνθετο σκηνικό συμπληρώνει η Τουρκία, η οποία, ανάμεσα στις δικές της φιλοδοξίες για την ανάδειξή της σε βασικό ενεργειακό κόμβο στην ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου, στοχεύει στην εξαγωγή του ιρακινού πετρελαίου μέσω των εδαφών της στην Ευρώπη, με την ενίσχυση του υπάρχοντος δικτύου αγωγών, αλλά και με τη δημιουργία νέων αγωγών, και αυτό παρά το γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα συστηματικά καταγράφονται επιθέσεις που θέτουν εκτός λειτουργίας τον αγωγό που ενώνει την ιρακινή πόλη Κιρκούκ με το μεσογειακό λιμάνι Τζεϊχάν στην Τουρκία.

  • Ποταμοί αίματος στο βωμό των υδρογονανθράκων στη Συρία

    Για περισσότερο από έναν αιώνα ένας πολύ σημαντικός παράγοντας που έπαιξε ρόλο σε σειρά πολέμων ανά τον κόσμο ήταν ο έλεγχος του πετρελαίου. Σήμερα, σε μια εποχή που κυβερνήσεις δεσμεύονται να περιορίσουν το «ενεργειακό τους αποτύπωμα», το φυσικό αέριο και κατ' επέκταση ο τρόπος που μπορεί να επηρεάσει νέους ανταγωνισμούς και συγκρούσεις, ανεβαίνει στο βάθρο του αναδυόμενου ρυθμιστικού παράγοντα και ενεργοποιεί καταλυτικά αντιδράσεις στο καζάνι των γεωπολιτικών εξελίξεων.

    Ξένοι αναλυτές συνδέουν την οικονομική κρίση στην Κύπρο και την Ελλάδα, όπως και τις εμφύλιες συγκρούσεις στη Συρία με νέες γεωπολιτικές κόντρες για τον έλεγχο του φυσικού αερίου.

    Το Δεκέμβριο του 2011 η Texas Noble Energy εντόπισε πεδίο στα ανοιχτά της Κύπρου, που θα μπορούσε κατ' εκτίμηση να δώσει τουλάχιστον 7 tcf (trillion cubic feet, δηλαδή τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια) φυσικού αερίου. Εναν χρόνο νωρίτερα, επίσης η Noble Energy, είχε ανακαλύψει κοιτάσματα φυσικού αερίου στα ανοιχτά του Ισραήλ, ανοίγοντας γενικότερα την προοπτική για ένα παιχνίδι νέων ενεργειακών ισορροπιών.

    «Δούρειος Ιππος»

    Δεν απαιτούνται ιδιαίτερες γνώσεις γεωστρατηγικής για να διαπιστώσει κανείς ότι η έκβαση του πολέμου στη Συρία μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Ούτε είναι τυχαία η επισήμανση του δικτύου Russia Today, ότι το Κατάρ είναι η χώρα που χρησιμοποιείται από τη Δύση ως ο «Δούρειος Ιππος» για την ανατροπή της συμφωνίας Ιράν-Ιράκ-Συρίας του 2011 σχετικά με τον αποκαλούμενο «ισλαμικό αγωγό φυσικού αερίου».

    Οι εμπλεκόμενες στη συριακή σύγκρουση πλευρές, υποστηρίζονται από ανταγωνιστικές δυνάμεις που θέλουν να κατασκευάσουν νέους αγωγούς φυσικού αερίου προς την Ε.Ε., οι οποίοι θα διέρχονται μέσω συριακού εδάφους. Το Ιράν από τη μια πλευρά και το Κατάρ από την άλλη. Οι ποταμοί αίματος που χύνονται στη Συρία λοιπόν δεν είναι απίθανο να ξεκινούν και από την ενεργειακή-πολιτική διάσταση της σύγκρουσης, με απώτερο στόχο την εξασφάλιση πρόσβασης στη μεγαλύτερη και πιο γενναιόδωρη αγορά φυσικού αερίου: εκείνη της Ευρώπης.

    Ο αγωγός φυσικού αερίου Ιράν-Ιράκ-Συρίας προς την Ευρωπαϊκή Ενωση θα είναι ένας de facto «σιιτικός αγωγός», από το σιιτικό Ιράν μέσω του σιιτικής πλειοψηφίας Ιράκ και τη φιλοσιιτική αλαουιτική Συρία του Ασαντ. Δεν προκαλεί εντύπωση λοιπόν που το Κατάρ στηρίζει μια λύση αντισιιτικής μουσουλμανικής αδελφότητας για τη Συρία, όπου θα συνεννοείται καλύτερα με τους δικούς του σουνίτες-σαλαφιστές.

    Η προσπάθεια έχει ούτως ή άλλως ξεκινήσει από παλιότερα. Στη δεκαετία του 2000 το Κατάρ άρχισε να ποντάρει στην αύξηση της ζήτησης υγροποιημένου φυσικού αερίου. Μάλιστα από το 2008 μελετά σχέδιο κατασκευής ενός χερσαίου αγωγού προς την Ευρώπη. Σήμερα καταλαμβάνει την τρίτη θέση στην παγκόσμια κατάταξη των χωρών με καταγεγραμμένα αποθέματα φυσικού αερίου και διαθέτει το μεγαλύτερο ανεκμετάλλευτο κοίτασμα στον πλανήτη, το λεγόμενο Βόρειο Πεδίο. Το Ιράν, που έχει επίσης πρόσβαση στο κοίτασμα αυτό, το ονομάζει «Νότιο Παρς».

    Και ενώ υπό την πίεση των εις βάρος της κυρώσεων η Τεχεράνη έχει προσωρινά αναστείλει την ανάπτυξη του δικού της τμήματος των κοιτασμάτων, το Κατάρ μπορεί να εκμεταλλευτεί τα πλεονεκτήματα που διαθέτει στην κούρσα του ενεργειακού ανταγωνισμού.

    Την ώρα δε που, λιγότερο ή περισσότερο εμφανώς, Κατάρ, Ιράν και Ε.Ε. δίνουν τις μάχες τους για τη Συρία, η ρωσική Gazprom αναπτύσσει τα δικά της μεγάλα σχέδια για να μπορέσει να διατηρήσει αλώβητη τη θέση της στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου.

    (Πηγές: www.geopolitics.com-rt.com-Corriere)

  • Ξαναμοιράζεται η τράπουλα με μπαλαντέρ τους Κούρδους

    «Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο η Γερμανία ηττήθηκε και, επειδή ήμασταν σύμμαχοι με τις Κεντρικές Δυνάμεις, θεωρήθηκε ότι ηττηθήκαμε κι εμείς». Αυτό είναι το αποτέλεσμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, όπως το διδάσκονται εδώ και δεκαετίες τα παιδιά του Δημοτικού στην Τουρκία. Η απάντηση στο ερώτημα «με ποιον είσαι» είναι στρατηγικής και ζωτικής σημασίας στερεότυπο σε μια χώρα όπου οι γενιές αποστηθίζουν την τουρκική εκδοχή της έκβασης του Α' Πολέμου.

    Δηλαδή «στην πραγματικότητα εμείς δεν ηττηθήκαμε, αλλά έτσι μας θεώρησαν». Αρα, δηλαδή, σημασία έχει σε ποιο τρένο είσαι επιβάτης. Και επειδή είναι δεδομένο το τρένο στο οποίο βρίσκεται η Τουρκία, ήταν απόλυτα λογικό η αντίδραση της Αγκυρας στην ισραηλινή επίθεση εναντίον της Συρίας να είναι καθυστερημένη και υποτονική και σε καμία περίπτωση εφάμιλλη του περίφημου «one minute». Δηλαδή του δημόσιου κατσαδιάσματος του Ερντογάν προς τον Ισραηλινό πρόεδρο Πέρεζ για τους Παλαιστίνιους της Γάζας το 2009.

    Το τρένο, βλέπετε, επιβάλλει αυτή τη φορά να αναβάλει ο Ερντογάν το ταξίδι του στη Γάζα και να το πραγματοποιήσει μετά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ.

    Και επειδή ο ρόλος που επιτρέπει ο μηχανοδηγός στους υπόλοιπους είναι στην καλύτερη περίπτωση αυτός του ελεγκτή, δεν θα μπορούσε η Αγκυρα παρά να περιμένει εναγωνίως τα αποτελέσματα των επαφών του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Τζον Κέρι στη Μόσχα. Διότι δύο είναι τα επικρατέστερα σενάρια. Ή θα τα βρουν Ουάσιγκτον και Μόσχα στο θέμα της μεταβατικής περιόδου στη Συρία ή η χώρα αυτή θα εισέλθει σε μια μακρά περίοδο εμφύλιων πολέμων με χαρακτηριστικό τις φυγόκεντρες τάσεις. Σουνίτες, σιίτες (αλεβίτες), Κούρδοι και, ως τελευταίος τροχός, οι χριστιανοί.

    Το Κουρδικό

    Η Συρία όμως, πέρα από σημαντική εστία -επίκεντρο, σύμφωνα με μία άποψη- στις πολιτικές και ενεργειακές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, έχει για την Τουρκία και μία πρόσθετη διάσταση. Το κουρδικό ζήτημα που έχει εισέλθει εδώ και λίγο καιρό σε μια διαφορετική πορεία στην Τουρκία, είναι εν τη γενέσει του στη Συρία. Λαμβανομένων υπ' όψιν της κατάστασης αυτονομίας των Κούρδων στο βόρειο Ιράκ, της προοπτικής παρόμοιας κατάστασης στη βόρεια Συρία και της «διαδικασίας εξομάλυνσης» στην Τουρκία, έχουμε μια τριπλή εξίσωση. Με άλλα λόγια, μια φωτογραφία που δείχνει το πώς και πόσο έχει εξελιχθεί το Κουρδικό σε βασική παράμετρο στη Μέση Ανατολή.

    Εάν το τρένο δεν εκτροχιαστεί, το ζητούμενο είναι να συνταξιδεύουν Τούρκοι, Αραβες, Κούρδοι, σουνίτες και σιίτες. Απλώς τώρα κόβονται τα εισιτήρια. Και αυτά είναι πρώτης και δεύτερης θέσης. Με άλλα λόγια, εις τα εξ ων συνετέθη η Μέση Ανατολή, με στόχο το ξαναμοίρασμα της τράπουλας. Νέος μπαλαντέρ οι Κούρδοι. Και αφού «εις τα εξ ων συνετέθη», έπεται ζήτημα Ιράν.

  • ΓΙΟΣΙ ΜΕΚΕΛΜΠΕΡΓΚ: Η ΔΥΣΗ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΟΥΛΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΝΑ ΣΤΗΡΙΞΕΙ ΤΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

    Δημοκρατίες με άρωμα Ισλάμ

    Συνέντευξη στην ΙΩΑΝΝΑ ΝΙΑΩΤΗ i.niaoti@eleftherotypia.net «Ελπιδοφόρο αλλά εξαιρετικά εκρηκτικό, με νέες εξεγέρσεις και δημοκρατίες με άρωμα Ισλάμ» βλέπει το μέλλον για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική ο Γιόσι Μέκελμπεργκ, Ισραηλινός αναλυτής στα θέματα Μέσης Ανατολής του βρετανικού ινστιτούτου Chatham House και διευθυντής του προγράμματος Διεθνών Σχέσεων και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Ρίτζεντ.

    Μιλώντας στην «Ε», υπογραμμίζει ότι το φαινόμενο του ντόμινο δεν έχει ολοκληρωθεί στην περιοχή, θα αναδειχθούν νέα κινήματα στις χώρες με απολυταρχικά καθεστώτα, αλλά οι ουσιαστικές αλλαγές δεν πρόκειται να γίνουν με τους ρυθμούς «που επιθυμεί ή έχει συνηθίσει η Δύση». «Είμαστε μάρτυρες της εξέλιξης της επανάστασης», λέει, υποστηρίζοντας ότι «η Δύση θα πρέπει με πολιτική βούληση και διπλωματία να στηρίξει τις αλλαγές».

    - Δύο χρόνια μετά την Αραβική Ανοιξη, ορισμένα από τα αραβικά κράτη της σπαράσσονται από τον εμφύλιο, ο Μουμπάρακ δικάζεται, ο Μπεν Αλι είναι εξόριστος στη Σαουδική Αραβία και ο Καντάφι νεκρός, αλλά οι ελίτ που είχαν δημιουργήσει στην Αίγυπτο, στην Τυνησία, στη Λιβύη δεν έχουν εξαφανιστεί, ενώ αυξάνονται οι φωνές όσων υποστηρίζουν ότι οι ελπίδες για μετάβαση από τον ολοκληρωτισμό σε φιλελεύθερα καθεστώτα εξατμίζονται. Είναι ουτοπικό το όνειρο της Ταχρίρ;

    «Τα κινήματα της Αραβικής Ανοιξης παρομοιάζονται με σεισμό. Μπορεί να ξέρουμε το επίκεντρο, αλλά δεν μπορούμε να προβλέψουμε τις συνέπειές του, οι οποίες σίγουρα θα είναι διαφορετικές από περιοχή σε περιοχή. Οι εξεγέρσεις στη Μέση Ανατολή καθόρισαν μια ειδική στιγμή στην παγκόσμια ιστορία και σηματοδότησαν αλλαγή εποχής - κανείς δεν πίστευε ότι ο Μουμπάρακ θα μπορούσε να ανατραπεί, και όμως συνέβη. Οι εξελίξεις αυτές, επειδή ακριβώς ήταν απόσμενες, προκαλούν μια αμηχανία στη Δύση, που ακόμη δεν ξέρει πώς ακριβώς να αντιδράσει. Το όνειρο της Ταχρίρ δεν είναι ουτοπία. Ηδη βλέπουμε πώς διαμορφώνονται οι ισορροπίες στην περιοχή. Αυτό που πρέπει να κατανοήσει η Δύση είναι ότι οι πολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξελίσσονται με το δικό τους ρυθμό και ο αέρας φιλελευθερισμού θα δημιουργήσει δημοκρατίες, αλλά δημοκρατίες διαφορετικές από αυτές της Δύσης. Προφανώς υπάρχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που συνιστούν μια δημοκρατία, αλλά και στη Δύση δεν είναι όλα τα δημοκρατικά καθεστώτα τα ίδια. Στη Μέση Ανατολή θα δούμε δημοκρατίες με άρωμα Ισλάμ».

    - Επιβεβαιώνεται δηλαδή ο Φράνσις Φουκουγιάμα, που υποστήριξε ότι η ανθρωπότητα οδηγείται αναπόδραστα στη φιλελεύθερη δημοκρατία, που αποτελεί το ακροτελεύτιο σημείο της ιδεολογικής εξέλιξης...

    «Ο Φουκουγιάμα επιβεβαιώνεται γιατί βλέπουμε ότι οι άνθρωποι στις χώρες της Μέσης Ανατολής ζητούν την αναγνώριση της αξίας τους, ζητούν τα δικαιώματά τους και ζητούν αυτά που έχουν οι άνθρωποι όχι δίπλα τους, αλλά στη Δύση. Επιβεβαιώνεται γιατί βλέπουμε ότι τα αυταρχικά καθεστώτα δεν θα μπορούν ποτέ να επιβιώσουν σε έναν κόσμο όπου, λόγω της παγκοσμιοποίησης, δεν μπορεί πλέον να περιοριστεί η πληροφόρηση και η αγορά. Ομως ο Φουκουγιάμα δεν επιβεβαιώνεται σε ένα σημείο. Το πρόσωπο της δημοκρατίας δεν είναι μονολιθικό, όπως το θέλει η Δύση».

    - Πώς σχολιάζετε την τελευταία έκθεση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στην οποία υπογραμμίζεται ότι η στάση των νέων κυβερνήσεων απέναντι στα ανθρώπινα δικαιώματα θα καθορίσει εάν οι εξεγέρσεις θα γεννήσουν δημοκρατικά καθεστώτα ή ολοκληρωτισμό νέα μορφής;

    «Αυτό ακριβώς είναι ένα κομβικό σημείο στο οποίο μπορεί ουσιαστικά να συμβάλει η Δύση με πολιτική και όχι με στρατιωτικές παρεμβάσεις. Αυτά τα κράτη πρέπει να διδαχθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, γιατί πάνω σε αυτή τη βάση χτίζονται τα ελεύθερα καθεστώτα. Η Δύση και η διεθνής κοινότητα δεν μπορούν να παραμένουν απλοί παρατηρητές στις εξελίξεις. Πρέπει να παρατηρούν, αλλά και να ενεργήσουν για να στηρίξουν πολιτικά και διπλωματικά τις αλλαγές που θα οδηγήσουν τη Μέση Ανατολή σε νέα εποχή, σε μια νέα φιλελεύθερη δημοκρατία, στην οποία θα γίνονται σεβαστά τα θρησκευτικά δικαιώματα όλων των μειονοτήτων, θα αναβαθμιστεί ο ρόλος των γυναικών, δεν θα φοβούνται οι διαφωνούντες, αλλά μέσα από το πρίσμα του Ισλάμ. Δεν είναι ολόκληρο το Ισλάμ φονταμενταλιστικό, υπάρχουν πολλές εκδοχές του».

    «Πέσαμε έξω»

    - Ολα τα μάτια είναι στραμμένα στη Συρία, που σπαράσσεται από τον εμφύλιο και κατηγορείται για τη χρήση χημικών. Ποιες εκτιμάτε ότι θα είναι οι εξελίξεις στη χώρα;

    «Ηδη πολλοί αναλυτές, και εγώ ανάμεσά τους, έχουμε πέσει έξω για τις εξελίξεις στη Συρία. Βλέπετε, πιστεύαμε ότι το καθεστώς Ασαντ θα είχε ανατραπεί πολύ νωρίτερα. Αυτό όμως δεν συνέβη, και πλέον προσδιορίζουμε τρεις λόγους: η αντιπολίτευση είναι βαθιά διχασμένη, η διεθνής κοινότητα δεν είχε σαφή και συντονοσμένη πολιτική θέση, και το καθεστώς Ασαντ παλεύει για τη ζωή του - και αυτό του δίνει απίστευτη δύναμη. Τα κακά νέα για την εξέγερση στη Συρία είναι ότι όσο περισσότερο παραμένει στην εξουσία ο Ασαντ, τόσο δυσκολότερα θα ανατραπεί. Και, όσο και να μας βρίσκει αντίθετους, δεν πρέπει να απορρίπτουμε την ιδέα ότι ο Σύρος πρόεδρος ενδέχεται να μπορέσει να συνθλίψει την επανάσταση. Πιστεύω ότι ο εμφύλιος θα συνεχιστεί για πολύ καιρό ακόμη, γιατί η διεθνής κοινότητα δεν αποφασίζει να επέμβει - δεν υπάρχει σαφές σχέδιο. Η Ρωσία δεν θέλει, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι δεν έχουν την ίδια προσέγγιση και υπάρχει αδράνεια, ενώ ελλοχεύει πάντα και ο φόβος ενός νέου Ιράκ. Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι η Δύση, όσο περίεργο και αν ακούγεται, "προτιμά τον διάβολο που γνωρίζει (Ασαντ) παρά τον διάβολο που δεν γνωρίζει". Εάν πραγματικά το επιθυμούσε, η Διεθνής Κοινότητα θα έπρεπε να είχε ήδη σε εξέλιξη πολιτική διαδικασία για την επίλυση του συριακού ζητήματος, ώστε να σταματήσει η αιματοχυσία και να διαμορφωθεί ένα νέο περιβάλλον στη χώρα, εντός του οποίου τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των μειονοτήτων -συμπεριλαμβανομένων ασφαλώς των χριστιανών- θα πρέπει να είναι κατοχυρωμένα και σεβαστά».

    - Υποστηρίζετε και εσείς ότι η Αραβική Ανοιξη έκανε την τομή στην πολιτική της Μέσης Ανατολής. Εάν θα έπρεπε να περιγράψετε το μέλλον της περιοχής με δύο επίθετα, τι θα λέγατε;

    «Εκτιμώ ότι το μέλλον της Μέσης Ανατολής είναι ελπιδοφόρο, αλλά περισσότερο εκρηκτικό από ποτέ».

  • Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΕΔΡΑΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕΙ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ

    Οι πόλεμοι για το πετρέλαιο και η θέση της Ελλάδας

    Ο εμφύλιος στη Συρία έχει προκαλέσει αίσθημα ανασφάλειας στην περιοχή του Μαγκρέμπ, που είναι πολύ πλούσια σε υδρογονάνθρακες Η Αραβική Ανοιξη, που ξεκίνησε με πολλά ελπιδοφόρα μηνύματα, αλλά γρήγορα μετατράπηκε σε αδιάκοπη αιματοχυσία, προκαλεί γενικότερο αίσθημα ανασφάλειας στην περιοχή του Μαγκρέμπ και της ανατολικής Μεσογείου, περιοχή πολύ πλούσια σε υδρογονάνθρακες, την οποία καμία από τις μεγάλες δυνάμεις δεν θα ήθελε να αφήσει εκτός ελέγχου.

    Μπορεί να ανατράπηκαν αυταρχικά καθεστώτα στην περιοχή, αλλά τα αποτελέσματα της Ανοιξης παραμένουν αμφίβολα. Η επέμβαση στη Λιβύη υπέρ των εξεγερμένων εξασφάλισε στη Δύση πετρελαϊκά συμβόλαια, αλλά δεν έφερε την πολυπόθητη δημοκρατία. Πριν από μερικές ημέρες ένοπλοι περικύκλωσαν δύο υπουργεία ζητώντας εκδημοκρατισμό. Στην Αίγυπτο μπορεί να μη σημειώθηκε ξένη επέμβαση, αλλά οι πολιτικές δυνάμεις συνεχίζουν να αντιμάχονται με φόντο τη φτώχεια, και η κυβέρνηση αναγκάστηκε σε νέο ανασχηματισμό, με ευρύτερη ισλαμική παρουσία, ενώ είναι σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με το ΔΝΤ για δανειοδότηση της χώρας.

    Στη Συρία η εξέγερση έχει κλιμακωθεί σε εμφύλιο πόλεμο. Ξένη επέμβαση δεν προκύπτει, επειδή η επέμβαση στη Λιβύη απέκλεισε από τα συμβόλαια την Κίνα και τη Ρωσία. Ετσι, οι Δυτικοί αναζητούν αφορμή (μάλλον τη χρήση χημικών) για να εγκαταλείψουν μονομερώς το εμπάργκο όπλων. Προφασιζόμενοι την αιματοχυσία ενισχύουν τους αντάρτες οικονομικά και σε μη στρατιωτικό υλικό. Στη Συρία, όπου η αιματοχυσία παρατάθηκε, είναι εκτός ελέγχου στην πραγματικότητα οι περιοχές όπου δρουν οι εξεγερμένες ομάδες. Η απαγωγή των δύο ιεραρχών ανέδειξε τη δράση Τσετσένων στο πλευρό της αντίστασης. Στο γειτονικό Ιράκ, μετά την αποχώρηση των Αμερικανών, η αιματοχυσία συνεχίζεται σε βαθμό που να απλώνεται πάλι το φάσμα μιας εμφύλιας θρησκευτικής σύρραξης, σουνιτών-σιιτών. Στο Μαγκρέμπ συνεχίζονται η γαλλική επέμβαση, οι επιθέσεις και οι απαγωγές, συνήθως με την υπογραφή της AQIM.

    Είναι ξεκάθαρο ότι η δράση των ξένων δυνάμεων προκαλεί αντίδραση. Το Ιράν αντιδρά -και δικαίως- στην αμερικανική δράση, αλλά είναι επικίνδυνο και το παιχνίδι που παίζει με το πυρηνικό του πρόγραμμα. Από την άλλη, το Ισραήλ δεν χάνει ευκαιρία να δείξει ότι δεν θα μετακινηθεί από την πολιτική των προληπτικών χτυπημάτων, γιατί δεν έχει αμυντικό βάθος σε περίπτωση πολέμου. Ομως ώς πρόσφατα αγνοούσε ότι δεν θα υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή, αν δεν βρεθεί λύση στο Παλαιστινιακό. Αλλά όταν οι χώρες της ανατολικής Μεσογείου είναι μισό βήμα από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων της περιοχής, δεν μπορεί να μην αντιλαμβάνονται πόσο συμφέρουσα είναι για όλους η ειρηνική συνεργασία. Ισως γι' αυτό τώρα η ισραηλινή κυβέρνηση σιωπηρώς πάγωσε τις αδειοδοτήσεις για επέκταση του εποικισμού σε παλαιστινιακά εδάφη. Μήπως δοθεί κάποια ευκαιρία στην Ουάσιγκτον να προωθήσει την επίλυση του Παλαιστινιακού.

    Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα έχει μόνο φίλους, κοιτάσματα υδρογονανθράκων προς εκμετάλλευση και ανάγκη να διευθετήσει τα ανατολικά της σύνορα, όπως έχει κάνει με τα δυτικά. Η συμβολή της Αθήνας στην αποκατάσταση και την εδραίωση της ειρήνης και της δημοκρατίας στην περιοχή μπορεί να αποτελέσει εξαιρετικό εργαλείο, για την αναβάθμιση της Ελλάδας σε πόλο ήπιας ισχύος.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
ΟΛΜΕ
Μετωπική ΟΛΜΕ-κυβέρνησης
Υπουργείο Υγείας
Χωρίς εξετάσεις οι ασθενείς με AIDS
Εκπαίδευση
Πόσο μετράει μία μονάδα στις Πανελλαδικές
ΑΔΣ
Χολωμένοι από την επιλογή Ράικου, οι οικονομικοί εισαγγελείς... τα βροντούν
Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη
Ο Δένδιας σχεδιάζει την απαγόρευση μικρών διαδηλώσεων
Σκουριές
Σκουριές: και πάλι χημικά και δακρυγόνα κατά κατοίκων
Δήμος Αθηναίων
Υπογράφτηκε «Συμμαχία Υγείας» μεταξύ Καμίνη και πανεπιστημιακών
Ποίηση
Σώζεται άθικτη η συνοικία της ψυχής
Αθήνα
Ενα μαγικό ζυμάρι φουσκώνει στην Κυψέλη