Έντυπη Έκδοση

«Θέλω αλήθειες, όχι ριάλιτι»

Την ιρανή κομίστρια Μαρζιάνε Σατραπί τη γνωρίσαμε με τη βραβευμένη ταινία της «Περσέπολις», που είχε συνσκηνοθετήσει μαζί με τον γάλλο ζωγράφο και σχεδιαστή Βενσάν Παρονό.

Η Μαρζιάνε Σατραπί στέλνει φιλιά στους φωτορεπόρτερ στη Βενετία. Η Μαρζιάνε Σατραπί στέλνει φιλιά στους φωτορεπόρτερ στη Βενετία. Στη νέα τους ταινία, «Κοτόπουλο με δαμάσκηνα», που συμμετείχε στο διαγωνιστικό τμήμα του φετινού 68ου φεστιβάλ κινηματογράφου της Βενετίας, οι δύο σκηνοθέτες καταπιάνονται με μια ιστορία βασισμένη στην αληθινή ιστορία ενός συγγενή της Σατραπί. Η ιστορία που εκτυλίσσεται στην Τεχεράνη το 1958, έχει για ήρωα ένα διάσημο βιολιστή, που όταν σπάει το βιολί του και δεν μπορεί να βρει άλλο για να το αντικαταστήσει αποφασίζει να αυτοκτονήσει. Ενώ παραμένει ξαπλωμένος στο κρεβάτι του, περιμένοντας το θάνατο, οι σκηνοθέτες μάς παρουσιάζουν, μέσα από διάφορα φλας μπακ (που συνδυάζουν το καρτούν με τους αληθινούς ανθρώπους), σκηνές από τη νεανική και παιδική του ηλικία, όταν ο ήρωας ξεκινούσε με σχέδια και οράματα για το μέλλον (ανάμεσά τους κι ένα γάμο με τη γυναίκα που ερωτεύτηκε και την οποία του αρνήθηκαν οι γονείς της). Σκηνές που μας αποκαλύπτουν τον αληθινό λόγο που ο ήρωας αποφασίζει να πεθάνει. Μια πανέμορφη, ελεγειακή ταινία, ταυτόχρονα αλληγορία πάνω στο Ιράν, αλλά και την έλλειψη δημιουργικής έμπνευσης. Συνάντησα τη Μαρζιάνε στο Λίντο της Βενετίας στη διάρκεια του Φεστιβάλ και μου μίλησε για την ταινία της, καθώς και για την πολιτική και τις σκέψεις της για το Ιράν και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή.

- Πώς ξεκίνησε η ιδέα της ταινίας;

«Από μια αληθινή ιστορία του αδερφού του παππού μου, ο οποίος έζησε την περίοδο που δημιουργήθηκαν οι βάσεις για ένα πέρασμα στη δημοκρατία, κάτι που δυστυχώς στη συνέχεια διαψεύστηκε. Ο συγγενής αυτός ήταν ένας καλλιτέχνης επαναστάτης κομμουνιστής που φυλακίστηκε από το τότε καθεστώς και αργότερα πέθανε υπό μυστηριώδεις συνθήκες. Η ταινία είναι επίσης βασισμένη στο graphic novel που είχα φτιάξει και που ήταν ένα είδος δίπτυχου, με πρώτο έργο την "Περσέπολη". Βέβαια, τώρα είμαστε στο 2011 κι εδώ έπρεπε να μεταφέρουμε την ιστορία ενός ανθρώπου που πέθανε το 1958 από τον έρωτά του για μια γυναίκα, χωρίς όμως να βάζουμε στην ιστορία στοιχεία ειρωνείας. Θέλαμε να τη φτιάξουμε σαν ένα καθαρό μελόδραμα. Είναι ένα μελόδραμα στο στιλ των ταινιών του Ντάγκλας Σερκ, αλλά ταυτόχρονα έχει κι ένα κωμικό στοιχείο. Θελήσαμε να φτιάξουμε κάτι πιο σύγχρονο, αλλά στη μορφή των ταινιών της δεκαετίας του '50, στην ίδια ατμόσφαιρα, στα στούντιο, με σινεμασκοπική οθόνη».

- Στη γυναίκα δίνετε το όνομα Ιράν. Θελήσετε μ' αυτό να κάνετε ένα είδος αλληγορίας; Το Ιράν είναι η Μούσα, αυτό που χάθηκε;

«Κατ αρχάς αυτό το όνομα είναι συνηθισμένο. Αναφέρεται βέβαια και στο Ιράν, όπως σωστά είπατε. Η ιστορία εκτυλίσσεται στη δεκαετία του '50 και τότε ήταν περίοδος όπου περιμέναμε να υπάρξει αλλαγή, μια στροφή προς τη δημοκρατία, αλλά οι Αγγλοαμερικανοί επέβαλαν το πραξικόπημα και πήγαμε πίσω. Είναι τελικά μια αλληγορία, όπως είπατε».

- Πώς διαλέξατε την ηθοποιό Γκολσιφτέ Φαραχανί για το ρόλο της Ιράν;

«Θέλαμε να χρησιμοποιήσουμε μια ηθοποιό που να έχει την ομορφιά και την αθωότητα της γυναίκας της ταινίας και να μπορεί να πείσει πως εύκολα μπορούσε να την ερωτευτεί κάποιος. Ηταν τέλεια για το ρόλο. Αυτή ήταν η ποιότητά της ως ηθοποιού γι' αυτό και την επιλέξαμε».

-Πόσο διαφέρει η Τεχεράνη των ονείρων σας από την πραγματική Τεχεράνη;

«Στην ταινία αυτό που θέλαμε να δώσουμε ήταν μια Τεχεράνη όσο γίνεται πιο κοντά στην πραγματική, εκείνη της δεκαετίας του '50. Τα στηρίξαμε όλα σε έρευνα που κάναμε, ακόμη και το καφέ που παρουσιάζουμε είναι ένα πραγματικό καφέ. Προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε την ατμόσφαιρα ώστε να αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι στο συγκεκριμένο μέρος και ταυτόχρονα η σημασία του μέρους αυτού να είναι δευτερεύουσας σημασίας. Η δεκαετία του '50 είχε πολλές λεπτομέρειες που έχουν σήμερα εξαφανιστεί και χρειάστηκε να χρησιμοποιήσουμε στούντιο για να τις αναπλάσουμε».

-Η γυναίκα στην ταινία είναι πιο δυνατό πρόσωπο;

«Στις σημερινές κοινωνίες μας η γυναίκα πεθαίνει από αγάπη. Στον αμερικανικό κινηματογράφο βλέπουμε τις γυναίκες να είναι δυναμικές και αγωνίστριες και είναι αδύνατες και φαίνονται όμορφες. Δεν μπορείς να είσαι δυνατή στο σώμα και στο πνεύμα. Για μένα αυτό είναι η συνέχεια αυτού που λέμε πατριαρχική κοινωνία. Αλλά για μένα είναι οι άντρες που πεθαίνουν για τη γυναίκα. Στην οικογένειά μου, για παράδειγμα, είναι οι άντρες που κλαίνε. Η μητέρα μου δεν έκλαιγε, εκείνος που έκλαιγε ήταν ο πατέρας μου. Πήγα μαζί του, όταν ήμουν πέντε χρόνων, να δούμε το «Μπάμπι» του Ντίσνεϊ και γύρω μας όλα τα παιδιά έκλαιγαν. Εκλαιγε μαζί τους και ο πατέρας μου τόσο πολύ, που αισθανόμουν ντροπή και προσπαθούσα να τον πείσω πως ήταν απλώς ένα καρτούν! Ο Ματιέ Αμαλρίκ, ο πρωταγωνιστής της ταινίας, είπε κάτι πολύ σωστό: "στις ερωτικές ιστορίες πρέπει να κλείνεις όλες τις πόρτες γύρω σου για να μπορείς να επιβιώσεις". Αλλά αν δεν κλείσεις τις πόρτες και είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου, τότε τα πράγματα αλλάζουν. Οταν αυτός στην ταινία βλέπει ξανά τη γυναίκα που ερωτεύτηκε κι εκείνη προσποιείται πως δεν τον γνωρίζει, ό,τι και να έκανε όλα αυτά τα χρόνια γι' αυτήν, ξέρει πως δεν θα κλείσει τις πόρτες γύρω του και αποφασίζει να πεθάνει. Ετσι, κατά κάποιον τρόπο, αυτό είναι ένα χάπι-εντ».

-Θα συνεχίσετε να γυρίζετε ταινίες;

«Ναι, αλλά όχι από τα βιβλία μου, γιατί όταν τα διασκευάζεις είναι σαν να κάνεις τη δουλειά δύο φορές. Αυτή εδώ η ταινία όπως και η "Περσέπολις" υπήρχαν ήδη σε μορφή βιβλίων και τα διασκευάσαμε, αλλά στο μέλλον θα ήθελα να γυρίσω ταινίες που να μην είναι διασκευές βιβλίων μου. Θέλω τώρα να κάνω κάτι το διαφορετικό».

«Πολιτική είναι και η φαντασία»

- Σήμερα, τι περιμένετε να γίνει μετά την «πράσινη επανάσταση» και την «ανοιξιάτικη επανάσταση»;

«Δεν περιμένω καμιά πολιτική αλλαγή. Παρακολούθησα την πολιτική από πολύ κοντά και σήμερα πια έχω απαυδήσει από αυτή. Συνεργάστηκα πολύ στενά, πίστεψα σ' αυτήν. Αλλά για να κάνεις πολιτική πρέπει να έχεις την εξουσία κι αν ενδιαφέρεσαι για την εξουσία, πρέπει να είσαι άρρωστος. Είναι φαύλος κύκλος. Δεν υπάρχει διέξοδος. Προσπάθησα και το μόνο που μου έχει απομείνει είναι η ταυτότητά μου και η αξιοπρέπειά μου. Αν ανακατευτώ με την πολιτική, πρέπει να κάνω υποχωρήσεις. Να διακινδυνεύσω την αξιοπρέπειά μου. Αν τη χάσω κι αυτή, θα πεθάνω. Γι' αυτό η ταινία αυτή, παρόλο που είναι πολιτική, αφηγείται πως το 1958 ένας άντρας πέθανε για μια γυναίκα. Αυτό που λείπει από τον κόσμο σήμερα είναι η φαντασία, η ποίηση , η αγάπη για την ομορφιά. Οταν λέμε πως όλα πρέπει να είναι αληθινά, όχι όμως ριάλιτι σόου, όπου όλοι εμφανίζονται με τα εσώρουχά τους για να κάνουν ένα σόου. Τα καλύτερα πράγματα που έχει κάνει ο άνθρωπος δεν είναι εξαιτίας της πολιτικής. Η Αναγέννηση έγινε γιατί ξαφνικά ο άνθρωπος πίστεψε στην κουλτούρα, ο άνθρωπος της Αναγέννησης αγαπούσε τη γλυπτική, τους ωραίους πίνακες, την ωραία ποίηση. Αυτά που μας λείπουν σήμερα. Χρειάζεται να τα αναζητήσουμε, να βρούμε κάτι κοινό να μας συνδέσει. Κι αυτό είναι πολιτική, αλλά δεν είναι η πολιτική που οδηγεί σε συγκρούσεις και πολέμους. Για να σας δώσω ένα παράδειγμα, αυτό που γίνεται από το ΝΑΤΟ στη Λιβύη είναι πολύ καλό. Και το να διώξουμε τον Καντάφι είναι πολύ καλό. Αλλά αυτό δεν θα συνέβαινε, αν η Λιβύη δεν είχε το πετρέλαιο. Τίποτα από αυτά δεν θα γινόταν! Σε άλλες χώρες που τις βιάζουν καθημερινά, αλλά δεν υπάρχει πετρέλαιο, κανένας δεν δίνει δεκάρα για ό,τι συμβαίνει εκεί. Δεν μπορώ να συμμετέχω σ' αυτό που γίνεται σήμερα στη Λιβύη και να είμαι και ενθουσιασμένη ενώ ξέρω τι συμβαίνει πίσω απ' αυτά».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογικοί χώροι
Βόλτα με θέα τα μνημεία
Βιβλίο
Ο έρωτας εις θάνατον
Από τη Βαϊμάρη στην Google
Μυθιστορήματα για βραβείο
Εικαστικά
Mother India
Θέατρο
Τότε και τώρα
Μουσική
Ριμές διαμαρτυρίας
Ροκ στα ερείπια
Ο δικός μας Καζαντζίδης
Τα ρεκόρ μιας εποχής
Συνέντευξη: Μαρζιάνε Σατραπί
«Θέλω αλήθειες, όχι ριάλιτι»
Συνέντευξη: Μόνικα Μπελούτσι
«Είμαι ένας πολύ ιδιωτικός άνθρωπος»
Άλλες ειδήσεις
Το αντίθετο του ιστορικού μυθιστορήματος