Έντυπη Έκδοση

ΕΤΟΙΜΑΖΕΙ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΑ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

8 σημεία τριβής για το Σύνταγμα

«Η αναθεώρηση του Συντάγματος επιβάλλεται να είναι ριζική και συντακτικού χαρακτήρα» είπε ο πρωθυπουργός στην ομιλία του στη συνδιάσκεψη του ΠΑΣΟΚ.

Ο ρόλος και οι αρμοδιότητες του προέδρου της Δημοκρατίας έρχονται στο προσκήνιο κάθε φορά που το πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση. Αυτό το ζήτημα θα τεθεί και τώρα στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Ο ρόλος και οι αρμοδιότητες του προέδρου της Δημοκρατίας έρχονται στο προσκήνιο κάθε φορά που το πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση. Αυτό το ζήτημα θα τεθεί και τώρα στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Στην εξαγγελία του Γ. Παπανδρέου δεν δόθηκε μεγάλη σημασία. Ζητήσαμε τη γνώμη παραγόντων του ΠΑΣΟΚ αλλά και συνταγματολόγων για την επίμαχη φράση. Οι πρώτοι δεν ήταν σε θέση να μας φωτίσουν σχετικά με το κρυφό νόημα των λέξεων του κ. Παπανδρέου. Οι δεύτεροι ήταν σφόδρα επιφυλακτικοί για το αν ο πρωθυπουργός ήξερε τι έλεγε, όταν χρησιμοποιούσε τον όρο «συντακτικού χαρακτήρα». Κι αυτό γιατί «αναθεώρηση συντακτικού τύπου προκύπτει από επαναστάσεις ή από πραξικοπήματα». Επειδή όμως ούτε επανάσταση προτίθεται να κάνει ο Γ. Παπανδρέου ούτε και πραξικόπημα, το ερώτημα παραμένει: «Τι ακριβώς είχε στο μυαλό του ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ;»

Δεν αποκλείεται -αυτό υποψιάζονται κυρίως τα κόμματα της αντιπολίτευσης- να εντάσσεται σ' ένα σχέδιο επικοινωνιακού αντιπερισπασμού με στόχο τον αποπροσανατολισμό της κοινωνίας. Μια εκτεταμένη συζήτηση γύρω από «πιασάρικα» θέματα, εκτιμούν κάποιοι στο μέγαρο Μαξίμου, μπορεί ν' αλλάξει την ατζέντα της πολιτικής αντιπαράθεσης. Είναι καλύτερα, υποστηρίζουν, να ασχολούνται οι πολίτες με το πώς θα εκλέγεται ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, με το ασυμβίβαστο βουλευτή - υπουργού και τα οικονομικά των κομμάτων, παρά με την ανεργία και την ύφεση, πεδία στα οποία οι επιδόσεις της κυβέρνησης είναι αξιοθρήνητες.

Εκτός από την πιθανολογούμενη φραστική αστοχία του πρωθυπουργού και το εικαζόμενο σενάριο περί αποπροσανατολισμού, υπάρχει και η ουσία. Η συζήτηση για την αναθεώρηση θα ξεκινήσει, ίσως και σύντομα, αν τα διλήμματα στα επικείμενα δημοψηφίσματα έχουν και μια τέτοια διάσταση. Τα δύο κόμματα εξουσίας μπορούν να συγκλίνουν σε ορισμένα σημεία. Εχουν όμως και σημαντικές διαφορές. Είναι βέβαιο επίσης ότι θα εμφανιστούν οριζόντιες συμφωνίες, αλλά και εσωτερικές διαφωνίες.

1 Πρόεδρος της Δημοκρατίας: Με το ισχύον Σύνταγμα εκλέγεται από τη Βουλή και δεν έχει ουσιαστικές αρμοδιότητες. Πολλοί και στα δύο κόμματα λένε ότι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας πρέπει να εκλέγεται από το λαό και να ενισχυθεί με κάποιες εξουσίες. Βεβαίως στην Ευρώπη υπάρχει και το μοντέλο της άμεσης εκλογής του προέδρου της Δημοκρατίας χωρίς εξουσίες (Αυστρία, Φιλανδία, Ιρλανδία και Ισλανδία). Επειδή όμως το πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα έχει δεχθεί σφοδρή κριτική, κάποιοι προτείνουν την επιστροφή στο καθεστώς που ίσχυε πριν από την αναθεώρηση που έγινε επί Α. Παπανδρέου, με το σκεπτικό ότι απέναντι σ' έναν πανίσχυρο πρωθυπουργό πρέπει να τοποθετηθούν αντίβαρα για να λειτουργεί πιο ορθολογικά ο κοινοβουλευτισμός. Το αν μπορούμε να περάσουμε από την προεδρευομένη στην προεδρική ή ημιπροεδρική δημοκρατία είναι ένα ζήτημα που διχάζει τους συνταγματολόγους.

2Διαχωρισμός κράτους - εκκλησίας: Η Νέα Δημοκρατία δεν έχει διατυπώσει άποψη, ωστόσο το πιθανότερο είναι να μη συμφωνήσει. Ο διαχωρισμός κράτους - εκκλησίας είναι ένα από τα θέματα που υποστηρίζει ο Γ. Παπανδρέου εδώ και χρόνια. Στο ΠΑΣΟΚ όμως δεν συμμερίζονται όλοι την άποψη του προέδρου τους. Οι διαφωνούντες αναφέρουν ότι δεν υπάρχει λόγος «ν' ανοίξουμε τώρα μέτωπο με την Ιεραρχία της Εκκλησίας. Αλλωστε ο Ιερώνυμος δεν είναι Χριστόδουλος. Δεν μας ενοχλεί. Γιατί να πάμε σε ανοιχτή σύγκρουση μ' έναν θεσμό που έχει μεγάλο ακροατήριο;».

3Αρθρο 16. Ο Γ. Παπανδρέου υποχώρησε ατάκτως στην προηγούμενη αναθεώρηση, εξαιτίας των ισχυρών ενστάσεων κορυφαίων στελεχών του κόμματος (Βενιζέλος, Λοβέρδος κ.ά.), αλλά και του κινήματος που αναπτύχθηκε στα πανεπιστήμια. Σήμερα πάντως υπουργοί αναφέρουν ότι «έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για τη δημιουργία των προϋποθέσεων που θα επιτρέπουν τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων». Αν η κυβέρνηση το αποφασίσει, θα έχει την αμέριστη συμπαράσταση της Νέας Δημοκρατίας, όχι όμως της πλειονότητας των πανεπιστημιακών. Η κοινή γνώμη είναι μοιρασμένη.

4Για τη μείωση του αριθμού των βουλευτών δεν χρειάζεται αναθεώρηση, την προβλέπει και το υπάρχον Σύνταγμα. Αναφανδόν υπέρ, για ευνόητους λόγους, θα είναι οι πολίτες.

5Για τη διαφάνεια στα οικονομικά των κομμάτων: Αν εκδηλωθεί πρόθεση για συνταγματική ρύθμιση (το ΠΑΣΟΚ τη θέλει), είναι βέβαιο ότι θα συναντήσει ισχυρές αντιδράσεις από την πλευρά του ΚΚΕ. Η κρατούσα άποψη στην κυβέρνηση υποστηρίζει ότι «οι παραβάτες πρέπει να τιμωρούνται με μείωση της κρατικής χρηματοδότησης».

6Για το ασυμβίβαστο βουλευτών και υπουργών -σκέψη που κερδίζει έδαφος στο ΠΑΣΟΚ και τη Ν.Δ.- εκφράζουν αντιρρήσεις ορισμένοι συνταγματολόγοι, σημειώνοντας ότι ενδεχομένως να προσβάλλει τον πυρήνα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Εχει κατατεθεί και η πρόταση για κατάργηση της λίστας Επικρατείας.

7Κατάργηση της μονιμότητας των δημόσιων υπαλλήλων: Στο ΠΑΣΟΚ φλερτάρουν με την ιδέα, στη Ν.Δ. δεν έχουν πάρει θέση. Οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι η πιο δυσφημισμένη κοινωνική ομάδα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πολλοί Ελληνες συμφωνούν με την κατάργηση της μονιμότητας. Ομως οι αρμόδιοι επιστήμονες και κάποιοι πολιτικοί προειδοποιούν ότι «η πλατεία Κλαυθμώνος θα γίνει ξανά ο τόπος οδυρμού των απολυμένων όπως ήταν πριν από πολλά χρόνια». Προσθέτουν επίσης ότι σε όλες τις χώρες της Ευρώπης υπάρχει ως θεσμός η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων στον στενό δημόσιο τομέα, «εκτός αν θέλουμε να γίνουμε αφρικανική χώρα».

8Σ' ένα θέμα συμφωνούν σίγουρα ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. και έχουν μαζί τους το σύνολο της κοινωνίας: Πρέπει ν' αλλάξει η διάταξη σχετικά με την ευθύνη των υπουργών. Οι υποθέσεις θα κρίνονται από τη δικαστική εξουσία και όχι από τη Βουλή, όπως γίνεται σήμερα.

Ο συνταγματολόγος Κ. Χρυσόγονος θεωρεί ότι οι στόχοι μιας αναθεώρησης πρέπει να είναι: Η αντικατάσταση των σημερινών ιεραρχικού-φεουδαρχικού τύπου πελατειακών πυραμίδων με θεσμοποιημένους πολιτικούς οργανισμούς, ο τερματισμός της αναπαραγωγής μιας ημίκλειστης τάξης επαγγελματιών της πολιτικής, ο διαχωρισμός της δημόσιας πολιτικής από την ιδιωτική οικονομική εξουσία και η μετάβαση από ένα πολιτικό σύστημα επιφανειακά δημοκρατικό σ' ένα νέο περισσότερο δημοκρατικό και αντιπροσωπευτικό μοντέλο λειτουργίας του κράτους και των κομμάτων.

* Την έναρξη της συζήτησης για την αναθεώρηση του Συντάγματος εξήγγειλε ο πρωθυπουργός μιλώντας στη συνδιάσκεψη του κόμματός του στις 3 του Σεπτέμβρη. Ο υπουργός Χ. Καστανίδης έχει ανακοινώσει ότι στο τέλος του χρόνου ή στις αρχές του νέου θα διεξαχθούν δημοψηφίσματα. Οι πολίτες θα κληθούν να τοποθετηθούν σε ερωτήματα σχετικά με τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο πολιτικό σύστημα, στα κόμματα, στους θεσμούς. Είναι όμως τόσο σίγουροι στην κυβέρνηση ότι μέχρι τότε όλα θα εξελιχθούν ομαλά; Ουδείς βεβαίως μπορεί να απαγορεύσει στην κυβέρνηση να ελπίζει ότι τα πράγματα θα βελτιωθούν. Η αισιοδοξία είναι καλός σύμβουλος όταν πατάει στην πραγματικότητα. Διαφοτερικά...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Με λέξεις-κλειδιά
Κυβέρνηση
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Κυβέρνηση
Γκάφες φέρνουν τις κάλπες πιο κοντά
Δημόσιο
Τι προβλέπει το καινούριο μισθολόγιο
Τέλος οι συγχωνεύσεις, ξεκινούν εκκαθαρίσεις
Μείωση συντάξεων στον δημόσιο τομέα
Ελληνικό, ΟΠΑΠ, ΔΕΠΑ, ΕΛΛ.ΠΕ. στο πρώτο κύμα αποκρατικοποιήσεων
Ανθρώπων έργα & ημέρες
Η τέχνη μπορεί να ανατρέψει την πολιτική
Δημοψηφίσματα
8 σημεία τριβής για το Σύνταγμα
Διεθνές Δικαστήριο
Στη Χάγη οι γερμανικές αποζημιώσεις
Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης
Ο Γιώργος γυρίζει στον τόπο του ατοπήματος
Η Θεσσαλονίκη ξεχείλισε από την αγανάκτηση
Διπλωματία
Η Αθήνα στη δίνη Τελ Αβίβ-Αγκυρας
Ευρωπαϊκή Ένωση
Ευρωπαίος καπετάνιος στην ελληνική γαλέρα
Νέα Δημοκρατία
Κολλημένος με τις... κάλπες
Οικονομική κρίση
Μια χώρα πνιγμένη στα χρέη και την ανασφάλεια
ΠΑΣΟΚ
Βουλευτές σε... μεσοπρόθεσμη κρίση
Ο προκλητικός κ. Λοβέρδος
Τάσεις φυγής στο πράσινο στρατόπεδο
Υπουργείο Εξωτερικών
Ολα τα κονδύλια κόβονται, εκτός απ' τα μυστικά του ΥΠΕΞ
Άλλες ειδήσεις
Κοινές διαπιστώσεις, μοναχικές πορείες