Έντυπη Έκδοση

Τέχνες & Πολιτισμός

Editorial

  • Ρετρό

    ΟΙ μόνες πενηντάρες που ανέχεται σήμερα ο κόσμος της διαφήμισης είναι οι τηλεοράσεις. Αλλ' ακόμα και στην επηρμένη τους οθόνη, η οδοντοστοιχία του Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ δεν φαίνεται, έτσι σφιγμένα που χαμογελάει.

    Χρειάζεται το πανί του σινεμά, έστω και του θερινού, για να προσέξεις ότι μάλλον δεν είχε περάσει την πόρτα ορθοδοντικού, κάτι αδιανόητο σήμερα ακόμα και για τους ζητιάνους της Σάνσετ Μπούλεβαρντ. Κι όμως, πώς σε κερδίζει με το συγκρατημένο αίσθημά του στη «Σαμπρίνα», τη ρομαντική κωμωδία του Μπίλι Γουάιλντερ, που ξαναπροβλήθηκε για λίγες, καλοκαιρινές βραδιές, τις τελευταίες στους συνοικιακούς κινηματογράφους! Και πόσο ερωτικά λάμπει η νιότη της Οντρεϊ Χέπμπορν στο ασπρόμαυρο φιλμ του 1954!

    Τι κι αν οι δύο ανταγωνιστές έχουν διαφορά ηλικίας; Ο αγώνας τους είναι άνισος. Γιατί στην τηλεόραση, πλάσμα είναι η οθόνη. Στο σινεμά είναι ο ηθοποιός.

    ΣΤΗΝ ταινία του Γουάιλντερ, οι άνθρωποι μοιάζουν να ζουν σ' έναν κόσμο όπου το χάδι της τύχης ή του έρωτα μπορεί να λύνει τα περισσότερα προβλήματα. Ηταν ένας τρόπος να ξεχάσει το κοινό την κοντινή εποχή του πολέμου, όπου ούτε η τύχη, ούτε ο έρωτας έλυναν κανένα. Κι όμως, μόλις το 1943, στο κατεχόμενο Παρίσι, είχε γυρίσει ο Μαρσέλ Καρνέ τα «Παιδιά του Παραδείσου», ακόμα μια ασπρόμαυρη ταινία που ξαναπροβάλλεται σύντομα, πιο ταιριαστή στις φθινοπωρινές βραδιές μας. Γυρισμένη επίσης για τη χαρά της ζωής, αλλά τόσο διαφορετική απ' τη «Σαμπρίνα». Οταν πρωτοπροβλήθηκε, οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» είχαν γράψει ότι είναι «η γαλλική απάντηση στο "Οσα παίρνει ο άνεμος"». Ομως το «Νιούζγουικ» παρατήρησε πιο εύστοχα ότι η πρωταγωνίστρια, «η Αρλετί αντιπροσωπεύει εδώ το σεξ απίλ όπως αναγνωρίζεται οπουδήποτε στις ΗΠΑ εκτός από το Χόλιγουντ».

    Στο συνεργείο του Καρνέ συμμετείχαν από τους επιβεβλημένους Γερμανούς, μέχρι γάλλους αντιστασιακούς. Τι κι αν τα γυρίσματα διακόπτονταν από εφόδους και συλλήψεις; Η ταινία κατόρθωσε να ξετυλίξει τον μαγικό χορό του έρωτα και του θανάτου.

    Η ιστορία εκτυλίσσεται στο Παρίσι του 1820, αλλ' αυτό δεν εμπόδισε κάποτε τον Μάνο Χατζιδάκι να τη μνημονεύσει στηλιτεύοντας τη διαφθορά στη σύγχρονη Ελλάδα. Φαντάστηκε τον εαυτό του σαν ένα μέλος της ατίθασης νεολαίας που, από τις φθηνές θέσεις του δεύτερου εξώστη, αμφισβητούσε τη σκηνική επισημότητα στην ιστορία των «Παιδιών του Παραδείσου». Στη θέση της έβαλε μιαν άλλη νεολαία, που μεγάλωσε στη δική μας κατοχή «με το όνειρο για μια ελεύθερη ζωή σχηματισμένη μακριά από απάνθρωπους νόμους, από ανάλγητους κρατικούς μηχανισμούς, από εξορίες και φυλακές και εκτελέσεις...».

    Στην ταινία, έγραφε ο συνθέτης, «τα παιδιά της γαλαρίας υπήρξαν θεατές από ψηλά, από την πιο φτηνή θέση, "εγκλημάτων" που διαδραματίζονταν στη σκηνή του θεάτρου. Τα δικά μας υπήρξαν κι αυτά θεατές, από ψηλά κι από την πιο ασήμαντη και φτηνή θέση, εγκλημάτων που διαδραματίζονται στην ελληνική γη, ανίκανα να ορίσουν τη μοίρα των όσων έγιναν και γίνονται στον τόπο».

    Μιλούσε ακόμα για μια χώρα «που ονειρεύεται και άπειρες φορές προδομένη τραυματίζεται θανάσιμα. Και τότες ξεσπά - δεν έχει σημασία κάτω από ποια σημαία. Και είτε νικάει είτε νικιέται, εκφράζει απελπισία κι αγανάκτηση».

    Ο Χατζιδάκις, βέβαια, αναφερόταν σε μιαν Ελλάδα όπου επικρατούσε «η νίκη του ασαφούς και ερμαφρόδιτου σοσιαλισμού». Οχι στη σημερινή, όπου όλα είναι πια σαφέστερα...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογικοί χώροι
Βόλτα με θέα τα μνημεία
Βιβλίο
Ο έρωτας εις θάνατον
Από τη Βαϊμάρη στην Google
Μυθιστορήματα για βραβείο
Εικαστικά
Mother India
Θέατρο
Τότε και τώρα
Μουσική
Ριμές διαμαρτυρίας
Ροκ στα ερείπια
Ο δικός μας Καζαντζίδης
Τα ρεκόρ μιας εποχής
Συνέντευξη: Μαρζιάνε Σατραπί
«Θέλω αλήθειες, όχι ριάλιτι»
Συνέντευξη: Μόνικα Μπελούτσι
«Είμαι ένας πολύ ιδιωτικός άνθρωπος»
Άλλες ειδήσεις
Το αντίθετο του ιστορικού μυθιστορήματος