Έντυπη Έκδοση

«Κι όμως, όλα μπορεί ν' αλλάξουν»

Οι Ζαπατίστας γιορτάζουν τα είκοσι χρόνια παρουσίας τους στην πολιτεία Τσιάπας του Μεξικού, με κεντρικό σύνθημα: «Αργά, αλλά προχωράμε»

Είκοσι χρόνια συμπληρώθηκαν φέτος από τη μέρα που ο Στρατός των Ζαπατίστας για την Εθνική Απελευθέρωση (EZLN), αποτελούμενος από αγρότες ιθαγενείς Μάγια, εισέβαλε στο ανατολικό μέρος της πολιτείας των Τσιάπας του Μεξικού, ζητώντας από τη μεξικανική κυβέρνηση την αναγνώριση των δικαιωμάτων των ιθαγενών.

«Φοράμε τις κουκούλες για να μας δείτε», διαλαλούν οι Ζαπατίστας «Φοράμε τις κουκούλες για να μας δείτε», διαλαλούν οι Ζαπατίστας Είκοσι ολόκληρα χρόνια και οι Ζαπατίστας αποφάσισαν να τα γιορτάσουν με μπόλικη δόση εξωστρέφειας. Δημοσιογράφοι-ανταποκριτές ξένων εφημερίδων, απλοί τουρίστες, χόρεψαν όλοι τους τούς χορούς των ιθαγενών, αψηφώντας το τσουχτερό κρύο. Το κίνημα είναι φανερό, είναι ζωντανό. Ο υποδιοικητής Μάρκος, πού είναι;

Στις 9 Φεβρουαρίου του 1995, ο πρόεδρος του Μεξικού, Ερνέστο Ζεντίγιο, απηύθυνε ένα μήνυμα στο λαό του, στο οποίο ανακοίνωνε ότι είχε διατάξει τη σύλληψη των επικεφαλής του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού των Ζαπατίστας (EZLN), που εισέβαλαν στην πολιτεία Τσιάπας του Μεξικό την 1η Ιανουαρίου του 1994.

Εκείνο το βράδυ του Φεβρουαρίου, η μεξικανική κυβέρνηση επιχείρησε και μια... γήινη μεταφορά (ίσως και προσγείωση) του απόκοσμου επικεφαλής των Ζαπατίστας, με τον ποιητικό πολιτικό λόγο, ισχυριζόμενη ότι πίσω από την μπαλακλάβα με την οποία συνόδευε όλες του τις εμφανίσεις, κρυβόταν ένας καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Μετροπολιτάνα Αουτόνομα του Μεξικού (UAM): ο Ραφαέλ Σεμπαστιάν Γκιγιέν Βιθέντε, ένας νεαρός άνδρας, γιος επιπλοποιών, που όσοι τον είχαν γνωρίσει πριν από τη μυστηριώδη εξαφάνισή του περιγράφουν ως φιλομαθή, ειρηνιστή και βιβλιοφάγο.

Η οικογένεια Γκιγιέν Βιθέντε, με καταγωγή από το Ταμαουλίπας (στο βόρειο μέρος της χώρας, δίπλα από τον Κόλπο του Μεξικού) κρύβει κι ένα παράδοξο: ενώ ο Ραφαέλ, ο τέταρτος από τα οκτώ αδέλφια, είναι ο πιο γνωστός γκεριγιέρο (πλάγια) στη σύγχρονη ιστορία του Μεξικού, η αδελφή του, Μερσέντες ντελ Κάρμεν, γνωστή και ως Παλόμα, κατέχει ένα σημαντικό πόστο στο υπουργείο Εσωτερικών του προέδρου Ενρίκε Πένια Νέτο.

Είκοσι χρόνια

Ο σουμπ-κομαντάντε Μάρκος Ο σουμπ-κομαντάντε Μάρκος Την εβδομάδα που μας πέρασε, το κίνημα των Ζαπατίστας αποφάσισε να γιορτάσει τα είκοσί του χρόνια με άφθονη δόση εξωστρέφειας. Τουρίστες από όλα τα μέρη της Γης, αλλά και δημοσιογράφοι (ιδίως η είσοδος των δεύτερων στις κοινότητες των Ζαπατίστας δεν ήταν ποτέ ώς τώρα εύκολη υπόθεση) είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν τα ονομαστά «καρακόλες» -τις επαρχίες που διοικούν οι Ζαπατίστας διά μέσου των περίφημων Γιούντας (=Σωματείων) Καλής Διακυβέρνησης-, προσπαθώντας να περάσουν παράλληλα ένα μήνυμα απόλυτα ξεκάθαρο: το κίνημα παραμένει ζωντανό.

Το να κρίνει κάποιος το κίνημα των Ζαπατίστας, είκοσι χρόνια μετά, με μάτια... αστικά, δεν έχει μάλλον κανένα νόημα. Το σίγουρο είναι ότι στα νοτιοανατολικά του Μεξικού, μακριά από τα καρτέλ των ναρκωτικών (στις επαρχίες των ιθαγενών δεν επιτρέπεται η καλλιέργεια και η χρήση ναρκωτικών), εξακολουθεί να υπάρχει ένα κίνημα που πιστεύει ότι όλα μπορούν να αλλάξουν. Το τίμημα είναι σαφώς βαρύ, αλλά, όπως περιγράφει ένας δημοσιογράφος-ανταποκριτής της ισπανικής εφημερίδας «El Pais», που ήταν ανάμεσα σε εκείνους που έκαναν Πρωτοχρονιά με τους Ζαπατίστας, οι ιθαγενείς, αν και φτωχοί, διατηρούν ένα αξιοπρεπές επίπεδο ζωής. Ετσι κι αλλιώς, αποκομμένοι από κοινωνικές κρατικές παροχές Υγείας και οτιδήποτε «μυρίζει» πολιτικό κόμμα, η επιβίωσή τους συνιστά από μόνη της έναν άθλο.

Οσοι είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν τις επαρχίες των ιθαγενών του Μεξικού, τράβηξαν φωτογραφίες, αμφιτρύωνες και προσκεκλημένοι χόρεψαν με την ψυχή τους (χωρίς να έχουν καταναλώσει σταγόνα αλκοόλ), αψηφώντας το τσουχτερό κρύο, υπό τους ρυθμούς παραδοσιακής μουσικής, αγόρασαν μικροσουβενίρ («Αργά, αλλά προχωράμε», είναι το κεντημένο μήνυμα σε μια μικρή χειροποίητη τσάντα στη βιτρίνα ενός καταστήματος στο Οβέντεκ). Κάποια στιγμή, η διοικητής Ορτένσια έβγαλε πολιτικό λόγο όπου ανακοίνωσε ότι η αυτονομία των ιθαγενών δεν είναι αρκετή, και εκεί, κάπου ανάμεσα στα πολλά «ζήτω», ίσα που ακούστηκε και το όνομα του σουμπ-κομαντάντε Μάρκος. Ηταν σαφές. Δεν επρόκειτο να παραστεί.

Ο σουμπ-κομαντάντε Μάρκος, 57 ετών σήμερα, εδώ και έξι χρόνια αποφεύγει τις δημόσιες εμφανίσεις. Σε μια παλαιότερη συνέντευξή του στην εβδομαδιαία εφημερίδα «Proceso», είχε παραδεχτεί ότι ένα από τα λάθη που διέπραξε στο κίνημα των Ζαπατίστας ήταν ότι δεν αξιολόγησε σωστά την προσωπολατρία και τις τάσεις πρωταγωνισμού. Να είναι άραγε αυτός ο λόγος που είκοσι χρόνια μετά τη δημιουργία του κινήματος, ο υποδιοικητής Μάρκος φαίνεται να το εμπιστεύεται πλέον στα χέρια των άξιων ιθαγενών γκεριγιέρος;

Πηγές: Proceso, El Perfil de la Jornada, El Pais, BBC News, Usa Today

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Οργανώσεις/Επιθέσεις/Συμμορίες
Μεξικό
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
ΗΠΑ
Φταίει ο καιρός ή μήπως εμείς;
Τουρκία
«Πραξικοπηματίες» κατά «προδοτών» στην Τουρκία
Ο πρόεδρος κερδίζει όσα χάνει ο πρωθυπουργός
Ο Ερντογάν απέναντι στην πραγματικότητα
Μεξικό
«Κι όμως, όλα μπορεί ν' αλλάξουν»
Ιράκ
Καλά, εσείς φύγατε νωρίς...
Ματιές στον κόσμο
Κόσμος / Αυτόπτης μάρτυρας