Έντυπη Έκδοση

Η τρομοϋστερία ως πρόσχημα

Αν και στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων απορρίπτονται αυθαίρετα τα αιτήματα των κρατουμένων για χορήγηση αδειών, η κυβέρνηση κάνει σημαία την εξαφάνιση Χριστόδουλου Ξηρού, προκειμένου να καταργήσει τις άδειες για ολόκληρες κατηγορίες κρατουμένων

Η εξαφάνιση του Χριστόδουλου Ξηρού στάθηκε η αφορμή. Αξιοποιήθηκε επικοινωνιακά από το κυβερνητικό επιτελείο με προεξάρχοντα τον υπουργό Δημόσιας Τάξης Ν. Δένδια και συνοδεύτηκε με αρκετή δόση τρομολαγνείας ώστε η αλλαγή κατεύθυνσης στη σωφρονιστική πολιτική να σερβιριστεί στην κοινή γνώμη ως απολύτως δικαιολογημένη.

 Στον αφρό της επικαιρότητας ήρθαν εξαγγελίες για οριζόντια μέτρα που στηρίζονται στο δίπτυχο: σκλήρυνση της νομοθεσίας για τη χορήγηση αδειών και λειτουργία φυλακής υψίστης ασφαλείας για τους επικίνδυνους εγκληματίες.

Προφάσεις

Η κυβέρνηση, διά του υπουργού Δικαιοσύνης Χ. Αθανασίου, στην παρέκκλιση ενός κρατουμένου που παραβιάζει την άδεια, επιλέγει να απαντήσει με τον αποκλεισμό από το ευεργέτημα, ολόκληρης κατηγορίας προσώπων -καταδικασμένοι για τρομοκρατία-, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν αποκλείεται οι άδειες να κοπούν και σε καταδικασθέντες για οργανωμένο έγκλημα. Θα μπορούσαν να ληφθούν μέτρα σε βάρος όσων κάνουν κακή χρήση του μέτρου, αλλά, αντί γι' αυτό, η Πολιτεία δείχνει να εκδικείται συλλήβδην τους κρατουμένους. Και την ίδια ώρα, τεχνηέντως παραγνωρίζει το μεγάλο πρόβλημα. Οτι στην πράξη υπάρχει σωρεία παραβάσεων της νομοθεσίας ως προς τη χορήγηση αδειών. Οι καταγγελίες των κρατουμένων ότι οι άδειες κόβονται ή ψαλιδίζονται, κατά το δοκούν, είναι συνεχείς.

Ο Συνήγορος του Πολίτη εδώ και χρόνια έχει επισημάνει ότι η απόρριψη των σχετικών αιτημάτων των κρατουμένων δεν αιτιολογείται πλήρως και εξατομικευμένα, αλλά με γενικόλογες και αόριστες αναφορές, και ότι λαμβάνονται υπόψη κριτήρια που δεν περιέχονται στο νόμο (υπόλοιπο ποινής, μετάνοια κ.ά.). «Η αναιτιολόγητη και γενικότερα η αυθαίρετη απόρριψη των σχετικών αιτημάτων δημιουργεί αίσθημα αδικίας στους κρατουμένους και πλήττει συνολικά την αξιοπιστία του σωφρονιστικού συστήματος», ανέφερε σε σχετικό πόρισμά του.

Παρά τις σοβαρές διαπιστώσεις του, όμως, τίποτε δεν έχει διορθωθεί. Και ο φακός σχεδόν ποτέ δεν εστιάζει στα ποσοστά των αδειών που παρανόμως δεν δόθηκαν σε κρατουμένους, αλλά πάντα στα ποσοστά παραβίασής τους, γεγονός που χρησιμοποιείται ως όχημα για νέες υποχωρήσεις στον τομέα των δικαιωμάτων και ως εργαλείο πίεσης κατά των συμβουλίων που χορηγούν τις άδειες.

Το μοναδικό ίσως μέτρο που συνδέει τους κρατουμένους με τον έξω κόσμο και λειτουργεί ως βαλβίδα αποσυμπίεσης από την απάνθρωπη πραγματικότητα των φυλακών, περιστέλλεται, παρ 'όλο που το ποσοστό αστοχίας του είναι πολύ μικρό, κάτω από 4%, και μάλιστα από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη. Την τριετία 2010-2012 χορηγήθηκαν σε κρατουμένους 12.004 τακτικές άδειες και ο αριθμός παραβιάσεων των αδειών ήταν μόλις 324, παρά τις συνθήκες κολαστηρίου που επικρατούν στις ελληνικές φυλακές.

Αλλά ακόμη και οι εισαγγελείς «μυρίζονται» κίνδυνο, εν όψει της αναθεώρησης από το υπουργείο Δικαιοσύνης, επί το αυστηρότερον, του νομοθετικού πλαισίου για τις άδειες. Οι αλλαγές, λένε, δεν πρέπει να υπαγορεύονται από την πίεση της επικαιρότητας.

Κρυφή ατζέντα

Η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων εκτιμά ότι οι άδειες δεν είναι παράπλευρη απώλεια, αλλά ο στόχος, και ότι θα υπάρξει πισωγύρισμα. «Η κατάργηση των αδειών για ολόκληρες κατηγορίες κρατουμένων σχεδιάζεται εδώ και καιρό και ψιθυρίζεται από τα πιο επίσημα χείλη», επισημαίνει.

«Ενας θεσμός δοκιμασμένος και κατά κοινή ομολογία επιτυχημένος κινδυνεύει σοβαρά και άμεσα. Η εξέλιξη αυτή (και πολύ φοβόμαστε και άλλες που θα ακολουθήσουν) θα γυρίσει το σωφρονιστικό σύστημα είκοσι πέντε χρόνια πίσω. Τότε που οι κρατούμενοι στις ελληνικές φυλακές διεκδίκησαν και πέτυχαν με δυναμικούς αγώνες τη θεσμοθέτηση στη χώρα μας ενός ευεργετήματος θεμελιώδους ήδη στην ευρωπαϊκή νομοθεσία».

Με τον ίδιο αποσπασματικό και ευκαιριακό τρόπο η κυβέρνηση σπεύδει να εξαγγείλει τη δημιουργία, για πρώτη φορά στη χώρα μας, φυλακής υψίστης ασφαλείας για τους επικίνδυνους εγκληματίες. Οι σχεδιασμοί είχαν παγώσει, αλλά τώρα ενεργοποιούνται και πάλι, εντός χρονοδιαγράμματος 100 ημερών. Μια από τις υπάρχουσες φυλακές σε Μαλανδρίνο, Δομοκό, Τρίκαλα θα μετατραπεί σε φυλακή-φρούριο (super maximum security prison), με το κόστος ανακατασκευής να υπολογίζεται σε 1 εκατ. ευρώ!

Γ. ΠΑΝΟΥΣΗΣ (βουλευτής ΔΗΜΑΡ, εγκληματολόγος)

«Οχι επιστροφή στα μπουντρούμια του Μεσαίωνα»

Ο θεσμός της αδείας είναι διεθνώς επιτυχημένος διότι αποσυμπιέζει την ιδρυματοποίηση και δίνει την ευκαιρία σε κάθε κρατούμενο να προετοιμάσει την κοινωνική του επανένταξη.

Οι παραβιάζοντες για διάφορους λόγους, και όχι πάντοτε «εγκληματικούς», την άδεια στην Ελλάδα κυμαίνονται από 2% έως 3%. Αρα ο θεσμός δεν χρήζει καμίας άλλης τροποποίησης, εκτός ίσως από την ενίσχυση των εγγυήσεων της μη επικινδυνότητας από επιστημονικό συμβούλιο.

Οσον αφορά τις φυλακές υψίστης ασφαλείας, πρέπει να μελετηθεί με σοβαρότητα και όχι εν θερμώ, καθώς υπάρχουν παράμετροι που αγγίζουν το ποινικό δίκαιο, το σωφρονιστικό δίκαιο, τα δικαιώματα του ανθρώπου, την ασφάλεια του σωφρονιστικού προσωπικού κ.λπ. Οπως η τρομοκρατία δεν αντιμετωπίζεται μέσω της απαξίωσης των αδειών των κρατουμένων, έτσι και η ποινικοσωφρονιστική πολιτική δεν διαμορφώνεται μέσω δαιμονοποίησης μεμονωμένων περιπτώσεων.

Το σχέδιο του νέου Σωφρονιστικού Κώδικα, με σχεδόν ομόφωνη πρόταση της Ειδικής Επιτροπής της Βουλής, βρίσκεται εδώ και 8 μήνες στο υπουργείο Δικαιοσύνης. Η Βουλή περιμένει να μελετήσει και να ψηφίσει ένα προοδευτικό και ανθρώπινο σωφρονιστικό σύστημα και όχι μία εκ του πλαγίου επιστροφή στα μπουντρούμια του Μεσαίωνα.

ΚΛΕΙΩ ΠΑΠΑΠΑΝΤΟΛΕΩΝ (δικηγόρος, γενική γραμματέας της Ελληνικής Ενωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου)

«Απαράδεκτη η απόπειρα εκφοβισμού των δικαστών»

Στο ζήτημα των αδειών, η Πολιτεία στάθμισε ότι η κρίση για τη χορήγηση άδειας σε κρατούμενο πρέπει να είναι εξατομικευμένη και ότι το είδος του διαπραχθέντος εγκλήματος είναι κατ' αρχήν αδιάφορο.

Η στάθμιση αυτή της Πολιτείας λαμβάνει υπ' όψιν δύο θεμελιώδεις παραδοχές: πρώτον, ότι ο εγκλεισμός, και δη ο μακροχρόνιος, είναι μια εξ ορισμού φρικώδης κατάσταση για την ανθρώπινη ύπαρξη και, δεύτερον, ότι ο -κατ' όνομα έστω- σκοπός του εγκλεισμού είναι ο σωφρονισμός του προσώπου και όχι η εξάλειψή του.

Είναι συνεπώς ικανή η παραβατική συμπεριφορά ενός μόνο κρατουμένου -όσο σημαντικός και εάν είναι αυτός για το κράτος- για να ανατρέψει άρδην αυτόν το συλλογισμό; Προφανώς και όχι. Ως εκ τούτου, το μόνο που πράγματι έχει να κάνει το κράτος στην περίπτωση Ξηρού είναι να τον εντοπίσει και να τον οδηγήσει στη φυλακή. Αυτό γίνεται σε ένα κράτος δικαίου μιας συντεταγμένης πολιτείας. Αυτό που δεν γίνεται, είναι η απόπειρα εκφοβισμού δικαστών και άλλων λειτουργών ώστε να πράττουν όχι αυτά που επιβάλλει η συνταγματική τάξη και ο νόμος, αλλά αυτά που θέλουν οι εκάστοτε κρατούντες.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη
Τρομοκρατία
Υπουργείο Δικαιοσύνης Διαφάνειας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Σωφρονιστικό σύστημα
Δικαστικό ρεπορτάζ
Σχετικά θέματα: Σωφρονιστικό σύστημα
«Οχι επιστροφή στα μπουντρούμια του Μεσαίωνα»
«Απαράδεκτη η απόπειρα εκφοβισμού των δικαστών»
«Ο Σάββας είναι σχεδόν τυφλός. Τι φοβούνται; Οτι θα φύγει;»
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
ΕΣΔΥ
Το 40% των Ελλήνων τρώνε λιγότερο, για να αγοράσουν φάρμακα
ΕΣΥ
Η Υγεία στο απόσπασμα
Γιατροί του κόσμου
Οι Γιατροί του Κόσμου
ΣΔΟΕ
Στα αζήτητα 12 εκατ. ευρώ του Δημοσίου
Σωφρονιστικό σύστημα
Η τρομοϋστερία ως πρόσχημα
«Οχι επιστροφή στα μπουντρούμια του Μεσαίωνα»
«Απαράδεκτη η απόπειρα εκφοβισμού των δικαστών»
«Ο Σάββας είναι σχεδόν τυφλός. Τι φοβούνται; Οτι θα φύγει;»
Μέσα & Media
«Τα λέμε, Μπερλινγκουέρ»
3 ερωρήσεις
Μέσα και παραμέσα
Σχεδιάστρια
Το κορίτσι της βιτρίνας του Calvin Klein
Υγεία
Οι «ανόητες αγάπες» ως άλλοθι
Ο μηχανισμός του στρες στη σύγχρονη κοινωνία
Αυτοκινητοβιομηχανία
Αμερικανική σανίδα σωτηρίας για τη Fiat
Γαλλική φινέτσα
Περί αυτοκινήτου