Έντυπη Έκδοση

Πολιτική

Η άποψή μου - Του ΓΙΑΝΝΗ ΤΖΩΡΤΖΗ

  • Ευρώπη χωρίς κοινωνικό πρόσωπο;

    Εκείνο το κοινωνικό αγαθό που αποδομείται καθημερινά σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες υπήρξε για πολλές δεκαετίες το έμβλημα κοινωνικής ευημερίας στη Δυτική Ευρώπη. Η μεταπολεμική εικόνα της Ευρώπης έφερε τη σφραγίδα ενός κοινωνικού κράτους, ταυτόσημου με πρόνοια και ευημερία. Τούτο είχε όμως την ιστορική προέλευση σε χρόνια εργατικών κοινωνικών κατακτήσεων των αρχών του περασμένου αιώνα στη βιομηχανική Δύση αλλά και προηγουμένως στις ΗΠΑ.

    Στην ευρωπαϊκή Δύση, τα εργατικά συνδικάτα είχαν πετύχει μεταπολεμικά να κατοχυρώσουν ένα σημαντικά υψηλό επίπεδο διαβίωσης αξιώνοντας συνάμα συμμετοχή και στη λήψη αποφάσεων που αφορούσαν το χώρο τους. Οι εργατικές ενώσεις στην τότε Δυτική Γερμανία αποτελούσαν μάλιστα τη μία από πέντε κολόνες του συστήματος, γεγονός που ισχύει βεβαίως και σήμερα.

    Η αποδόμηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους είχε αρχίσει ως γνωστόν την εποχή της Μάργκαρετ Θάτσερ στην Αγγλία λίγο πριν από την κατάρρευση του συστήματος του υπαρκτού σοσιαλισμού, όταν η ίδια επέφερε σκληρό πλήγμα στους ανθρακωρύχους. Ενα εξίσου ισχυρό πλήγμα είχε καταφέρει κι ο σύγχρονός της Ρόναλντ Ρέιγκαν, ο οποίος απέλυσε εν ριπή οφθαλμού το σύνολο των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας στις ΗΠΑ επειδή αυτοί συνέχιζαν εκεί τη νόμιμη απεργία τους. Τούτα δεν ξεσήκωσαν δυστυχώς τότε τα συνδικάτα της Δυτικής Ευρώπης και είχαν μακροπρόθεσμα σοβαρές συνέπειες για τους Ευρωπαίους εργαζομένους. Η πραγματική συρρίκνωση όμως του κοινωνικού κράτους ξεκίνησε πάντως στη Γερμανία και μάλιστα επί σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης, όταν με την καθιέρωση της περιβόητης «ατζέντας 2010» επεβλήθησαν βαθιές κοινωνικές περικοπές και πέρασε η ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων.

    Το τέλος του υπαρκτού σοσιαλισμού υπήρξε συνάμα και η αρχή για τη σταδιακή συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους καθώς εξέλιπε το αντίπαλο δέος για τη Δύση. Από τότε ήδη εμφανίστηκε και στην Ευρώπη ένας άγριος καζινοκαπιταλισμός με νεοφιλελεύθερα χαρακτηριστικά που λεηλάτησε αρχικά την εθνική περιουσία των εσωτερικά υπονομευμένων ανατολικοευρωπαϊκών κρατών. Πρώτα με τη μορφή των ύπουλων ιδιωτικοποιήσεων, όταν ακόμη και γιγαντιαίες παραγωγικές μονάδες περνούσαν από τη μια μέρα στην άλλη σε χέρια του διεθνούς τραπεζοκαπιταλιστικού υποκόσμου. Στη δίνη του κυκλώνα των περιβόητων αγορών και μεγαλοτραπεζικών συγκροτημάτων βρέθηκε κατόπιν το σύστημα του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους, του οποίου επεδίωκαν να λεηλατήσουν τα αποθεματικά των ταμείων του. Κινούμενοι από έναν πρωτόγνωρο ρεβανσισμό, οι εκπρόσωποι ενός άκρατου νεοφιλελευθερισμού κήρυξαν τον πόλεμο ενάντια στον κόσμο της εργασίας μετατρέποντας τις εργασιακές σχέσεις σε φθηνό εμπορευματικό είδος.

    Με το ξέσπασμα της κρίσης που διανύει σήμερα τον πέμπτο χρόνο στην Ευρώπη μαζί με την ύφεση, τα συστήματα κοινωνικών παροχών και συντάξεων σε πολλές χώρες της Ε.Ε., της Γερμανίας περιλαμβανομένης, βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού. Εκτός των επιπτώσεων της κρίσης, σε τούτο συνέβαλαν πρώτιστα η μείωση των εισφορών που προκαλείται από την αυξανόμενη μαύρη εργασία και η επιβάρυνση των ταμείων τους με επιβαλλόμενες δαπάνες για περίθαλψη ατόμων χωρίς κοινωνική ασφάλιση. Πέραν τούτων αυξάνεται κι ο αριθμός εκείνων που εκμεταλλεύονται το σύστημα κοινωνικών παροχών αποστερώντας πόρους από ανέργους και άλλες ειδικές κατηγορίες εργαζομένων. Υπάρχουν δυστυχώς και οι γνωστές ομάδες κυκλωμάτων, που θεωρούν την κοινωνική πολιτική μόνο σαν μέσο προστασίας μεταναστών, οικονομικών προσφύγων ή περιθωριακών περιπτώσεων. Αυτοί δεν αναφέρονται καν στο εσωτερικό πρόβλημα της ανέχειας, από την οποία δοκιμάζονται κύρια εκείνοι που έχτιζαν για χρόνια με τον ιδρώτα τους το κοινωνικό κράτος και τα ασφαλιστικά τους ταμεία. Πίσω από το λεγόμενο «μη κυβερνητικό» προφίλ όλων τούτων υποκρύπτονται ασφαλώς σκοτεινά συμφέροντα με αόρατες διεθνείς διαπλοκές και στόχους.

    Το ζήτημα της αποκατάστασης του κοινωνικού κράτους στη Γηραιά μας Ηπειρο μέλλει να βρεθεί εκ των πραγμάτων στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων εν όψει και των ευρωπαϊκών εκλογών στα μέσα αυτού του έτους. Διότι τούτο συνιστά θέμα επιβίωσης κοινωνιών πολλών χωρών της Ενωσης. Δεν αποτελεί σχήμα λόγου, αλλά πρόκειται για μια αδυσώπητη κοινωνική πραγματικότητα η ανθρωπιστική καταστροφή που επέφερε η κρίση με τα επακόλουθά της, όπως τα βιώνουμε από καιρό ιδίως στη χώρα μας. Η ίδια η ευρωπαϊκή ιστορική πραγματικότητα, που ανέβαζε για δεκαετίες σταθερά το δείκτη ευημερίας των λαών της, επιβάλλει ασφαλώς σήμερα και τον καθορισμό μιας νέας κοινωνικής πολιτικής, ίδιας και ίσης για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες. Τούτο δεν μπορεί ασφαλώς να εντάσσεται σε πλαίσια φιλανθρωπίας, αλλά πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν αξίωση και δικαίωμα στη ζωή εκείνων που έχτισαν κάποτε με τους κόπους και το υστέρημά τους το ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος.

    Δημοσιογράφος, πολιτικός επιστήμων tzortzis.jan@gmail.com

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Ελληνική Προεδρία Ε.Ε.
Παράθυρο Σαμαρά για τριπλές εκλογές τον Μάιο
5 βόμβες στα θεμέλια της ελληνικής προεδρίας
Προεδρία για εσωτερική κατανάλωση
Διαφθορά
«Μαϊμού» εταιρεία, πραγματικές μίζες
Απολογιών... πυρ ομαδόν
Κόμματα και επιχειρήσεις στον αφρό με θαλασσοδάνεια
Πρωτογενές έλλειμμα ευθιξίας
Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο
Πώς έκαναν φτερά τα δάνεια
Οι VIPs του κατηγορητηρίου
Δεν φταίνε μόνο Τ.Τ., Proton και FBB
ΣΥΡΙΖΑ
«Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είναι παρένθεση»
Εδώ σε θέλω κάβουρα...
ΠΑΣΟΚ
«Η Κεντροαριστερά δεν περιορίζεται στο Κολωνάκι»
Ευρωεκλογές
Ζητούνται γενναίοι για το ευρωψηφοδέλτιο
Αναλύσεις
Εκ Βρυξελλών τα βέλη στην τρόικα
«Δεν περιμένουμε τίποτα»
ΣΥΝ
«Κυβερνούν καλύπτοντας μίζες και εγκλήματα!»